Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] marca 2020 roku J. S. (dalej jako "Wnioskodawca") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o nałożenie grzywny w maksymalnej wysokości w związku z upływem terminu do przekazania skargi Wnioskodawcy z dnia [...] lutego 2020 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zgodnie z art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej jako "p.p.s.a."). Do wniosku załączono kopię skargi J. S. z dnia [...] lutego 2020 roku (k. 7 akt sąd.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na bezczynność Sejmiku Województwa.
W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny organowi z dnia [...] lipca 2020 roku, Sejmik Województwa, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o nieuwzględnienie wniosku. W uzasadnieniu organ wskazał, że Wnioskodawca pismem z dnia [...] lutego 2020 roku wniósł w dniu [...] lutego 2020 roku w organie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na Sejmik Województwa. Skarga ta została jednak przekazana z odpowiedzią na skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu listem poleconym w dniu [...] marca 2020 roku. Zdaniem organu skarga Wnioskodawcy z dnia [...] lutego 2020 roku została zarejestrowana w Sądzie pod sygn. akt IV SAB/Po 54/20. Toteż, jak wskazał organ, spełnił on ciążące na nim obowiązki ustawowe w zakresie przekazania skargi Wnioskodawcy z dnia [...] lutego 2020 roku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje
Wniosek o wymierzenie Sejmikowi Województwa grzywny okazał się niezasadny, co skutkowało jego oddaleniem.
Na wstępie wyjaśnić należy, że merytoryczne rozpatrzenie zasadności wniosku o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a., poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jego wniesienia. Wniosek jest dopuszczalny, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, wniosek wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia on wymogi formalne i został złożony w terminie. Zgodnie z uchwałą NSA w składzie 7 sędziów z dnia 7 kwietnia 2008 r., II FPS 1/08, ONSAiWSA 2008, nr 3, poz. 42, wniosek o wymierzenie organowi grzywny, wymieniony w art. 55 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., jest pismem wszczynającym odrębne postępowanie w rozumieniu art. 63 p.p.s.a., od którego na podstawie art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. pobiera się wpis sądowy.
W ramach badania wniosku pod względem formalnym ujawniły się braki formalne oraz nie został od niego uiszczony wpis sądowy. Braki te na wezwanie Sądu zostały prawidłowo uzupełnione przez Wnioskodawcę w terminie (k. 11, 14-18, 20-21, 22-24, 26 akt sąd.).
Zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, za pośrednictwem którego wniesiono skargę na jego działanie lub bezczynność obowiązany jest przekazać skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W razie niezastosowania się do tego obowiązku, sąd, w oparciu o art. 55 § 1 p.p.s.a., na wniosek skarżącego, może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Z powołanego wyżej art. 55 § 1 p.p.s.a. wynika, iż wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest niewypełnienie przez organ obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. Wymierzenie grzywny organowi może nastąpić zatem w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. To, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, a może mieć jedynie wpływ na jej wysokość (por. postanowienie NSA z 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OZ 232/13, LEX nr 1309900).
Przepisy te przewidują zatem dwa warunki, których spełnienie pozwala sądowi na wymierzenie grzywny, tj. stwierdzenie uchybienia przez organ trzydziestodniowemu terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz złożenie przez stronę wniosku o wymierzenie grzywny.
Jak zwraca się w uwagę w orzecznictwie, art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter dyscyplinująco-represyjny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. o sygn. akt II OSK 1024/06, dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Funkcja dyscyplinująca polega na przymuszeniu organu grzywną do przesłania skargi, odpowiedzi na nią oraz akt sprawy. Aktualizuje się ona wtedy, gdy organ nie dopełnił tej czynności, a sąd chce na nim wymóc jej dokonanie. Wprawdzie oczywiste w tym wypadku jest także uchybienie terminowi przewidzianemu w art. 54 § 2 p.p.s.a., ale funkcja dyscyplinująca kwestii przekroczenia terminu nie dotyczy. Przekroczenie terminu wiąże się z funkcją represyjną, niezależnie od tego, czy organ przesłał skargę, odpowiedź na skargę i akta do sądu, czy też nie. Różnica sprowadza się do tego, że w pierwszym przypadku funkcja represyjna występuje obok funkcji dyscyplinującej, w drugim zaś już nie.
Funkcja represyjna z art. 55 § 1 p.p.s.a. znajduje uzasadnienie w potrzebie ochrony konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji), w sytuacji, gdy sąd rozpoznaje wniosek o wymierzenie grzywny mimo dopełnienia przez organ obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. przed powiadomieniem sądu, ale z uchybieniem terminu. W związku z powyższym zauważyć należy, że orzeczenie sądu w sprawie wymierzenia organowi grzywny ma charakter uznaniowy. Użyte w art. 55 § 1 p.p.s.a. sformułowanie "może" oznacza, że ustawodawca pozostawił sądowi ocenę zasadności wymierzenia grzywny. Oznacza to, że sąd może, ale nie musi wymierzać grzywny. Rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny sąd winien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc na jakim etapie postępowania sądowego w sprawie głównej został złożony wniosek, jaka jest motywacja skarżącego, jak duże było przekroczenie terminu, jakie były przyczyny niedopełnienia obowiązku przez organ.
Konstrukcja ustawowa w kwestii wymierzenia organowi grzywny w oparciu o art. 55 § 1 p.p.s.a., jest w tej mierze elastyczna i dopasowana do zmiennych realiów praktyki i zawsze należy mieć na względzie okoliczności konkretnej sprawy.
Powyższe wskazuje, że w sprawie dotyczącej wymierzenia organowi grzywny zasadnicze znaczenie ma wnikliwe i wszechstronne wyjaśnienie wszystkich okoliczności związanych z przekazywaniem przez organ sądowi skargi wraz z aktami sprawy oraz odnoszących się do przyczyn złożenia tego rodzaju wniosku o wymierzenie grzywny przez skarżącego (wnioskodawcę).
W rozpoznawanej sprawie uznać należało, że Sejmik Województwa nie uchybił trzydziestodniowemu terminowi do przekazania sądowi skargi Wnioskodawcy z dnia [...] lutego 2020 roku wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, co uzasadniało oddalenie wniosku o wymierzenie temu organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a.
Skargę Wnioskodawcy z dnia [...] lutego 2020 roku, która została złożona w dniu [...] lutego 2020 roku bezpośrednio w Punkcie Kancelaryjnym Urzędu Marszałkowskiego Województwa, została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu przez organ w dniu [...] marca 2020 roku.
Sądowi znane jest z urzędu na podstawie akt sprawy o sygn. IV SAB/Po 54/20, że sprawa ta toczy się ze skargi Wnioskodawcy z dnia [...] lutego 2020 roku na bezczynność Sejmiku Województwa. W aktach sądowych sprawy prowadzonej pod sygn. akt IV SAB/Po 54/20 znajduje się skarga Wnioskodawcy z dnia [...] lutego 2020 roku (k. 5 akt sąd. w sprawie o sygn. akt IV SAB/Po 54/20), która jest oryginałem skargi, którą Wnioskodawca załączył do wniosku o ukaranie organu grzywną. Kserokopia skargi załączona do wniosku o ukaranie organu grzywną oraz oryginał skargi znajdujący się w aktach sprawy prowadzonej pod sygn. akt IV SAB/Po 54/20 pokrywają się co do ich treści, szaty graficznej oraz wniosków.
Nadto, w aktach sądowych sprawy prowadzonej pod sygn. akt IV SAB/Po 54/20 znajduje się koperta przesyłki, którą organ przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę Wnioskodawcy z dnia [...] lutego 2020 roku (złożoną w organie w dniu [...] lutego 2020 roku) wraz z jej załącznikami oraz z odpowiedzią na skargę (k. 19 akt sąd. w sprawie o sygn. akt IV SAB/Po 54/20). Przesyłka ta została nadana w dniu [...] marca 2020 roku, o czym świadczy widniejąca na kopercie pieczęć placówki pocztowej.
Sposób obliczania terminów w toku postępowania sądowoadministracyjnego uległ uregulowaniu w rozdziale 5 działu III p.p.s.a. Stosownie do treści art. 83 § 1 i 2 p.p.s.a., terminy oblicza się według przepisów prawa cywilnego, z tym zastrzeżeniem, że jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. W myśl art. 111 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2020 r., poz. 1740 t.j.), termin oznaczony w dniach kończy się z upływem ostatniego dnia, przy czym jeżeli początkiem terminu oznaczonego w dniach jest pewne zdarzenie, nie uwzględnia się przy obliczaniu terminu dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło.
Termin do przekazania do Sądu skargi Wnioskodawcy z dnia [...] lutego 2020 roku, która wpłynęła do kancelarii organu w dniu [...] lutego 2020 roku, wynoszący 30 dni, minął w dniu [...] marca 2020 roku (poniedziałek), ze względu na to, że przypadający na trzydziesty dzień [...] marca 2020 roku był dniem wolnym od pracy (niedziela). Nadanie w dniu [...] marca 2020 roku przez skarżony organ w placówce pocztowej skargi Wnioskodawcy z dnia [...] lutego 2020 roku ziściło się w czasie biegu terminu do przekazania skargi zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a.
Nie została zatem spełniona przesłanka ustawowa do nałożenia grzywny na organ wskazana w art. 55 § 1 p.p.s.a., gdyż organ zastosował się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu wniosek okazał się niezasadny.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu. Na podstawie art. 55 § 1 zd. 2 p.p.s.a. Sąd orzekł na posiedzeniu niejawnym.