Uzasadnienie
Pismem z [...] marca 2019 r. Wojewoda złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosek o wymierzenie grzywny Gminie podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.; dalej w skrócie "p.p.s.a.") wobec niezastosowania się przez organ do wymogu przekazania sądowi administracyjnemu skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w ustawowym terminie.
W odpowiedzi na wniosek Wójt Gminy wniósł o jego oddalenie przy uwzględnienie faktu, że przed złożeniem wniosku Gmina dopełniła obowiązku, opóźnienie było stosunkowo nieznaczne a wynikało ze skomplikowanej materii i konieczności uzyskania pełnych wyjaśnień ze strony pracowni urbanistycznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje
W myśl art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Zgodnie z art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., także na posiedzeniu niejawnym.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami zawartymi we wniosku o wszczęcie postępowania (art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a.).
W świetle cytowanych przepisów przesłankami uprawniającymi sąd administracyjny do wymierzenia organowi grzywny są: (1) wniosek skarżącego oraz (2) stwierdzenie niezastosowania się przez organ do obowiązków wymienionych w art. 54 § 2 p.p.s.a.
Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie obie te przesłanki zostały spełnione.
Jak wynika z akt sprawy o sygnaturze IV SA/Po 214/19 skarga Wojewody [...] wpłynęła do organu dnia [...] stycznia 2019 r. Wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę przesłana ona została do Sądu dopiero przesyłka nadaną dnia [...] marca 2019 r.
Mając na względzie przywołane okoliczności, należy stwierdzić, że wniosek o wymierzenie grzywny zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ uchybił, trzydziestodniowemu terminowi określonemu w art. 54 § 2 p.p.s.a., czego zresztą w nie kwestionuje.
Sąd orzeka o grzywnie według swego uznania i wymierza ją w wysokości adekwatnej do stopnia niewypełnienia przez organ ww. obowiązku, z uwzględnieniem okresu, w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi. Oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni bowiem również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (zob. uchwała NSA z 03.11.2009 r., II GPS 3/09, ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 2).
Wysokość grzywny ustala się na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a., czyli wymierza się ją do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Aktualnie stanowi o tym obwieszczenie Prezesa GUS z dnia 11 lutego 2019 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2018 r. (M.P. poz. 154) – zgodnie z którym wynagrodzenie to wyniosło [...] zł.
Miarkując wysokość grzywny Sąd wziął w szczególności pod uwagę fakt, że skarga została przez organ przesłana do adresata z jedynie ośmiodniowym opóźnieniem. Ponadto uwzględnił okoliczność, że brak jest podstaw do przyjmowania, by zaniechanie organu kwalifikować jako rażącą nieprawidłowość lub intencjonalne postępowanie w złej wierze.
Wszystko to skłoniło Sąd do wymierzenia organowi grzywny w wysokości [...] zł – na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. (pkt 1 postanowienia).
W ocenie Sądu wysokość wymierzonej grzywny jest współmierna do stwierdzonego przez Sąd uchybienia organu – zwłaszcza przy uwzględnieniu faktu, że rozpatrywany wniosek jest pierwszym takim odnotowanym w tutejszym Sądzie przeciwko Gminie.
Sąd nie uwzględnił natomiast argumentacji przedstawionej w odpowiedzi na skargę, zgodnie z którą skomplikowana materia skargi wymagała ponadprzeciętnego czasu do sporządzenia na nią odpowiedzi. Choć skargi dotyczące aktów prawa miejscowego uznać by można za kategorialnie bardziej złożone niż te dotyczące (przynajmniej części) aktów stosowania prawa, to zauważyć trzeba, że w sprawie IV SA/Po 214/19 skarga zawiera jedynie dwa zwięźle uzasadnione na dwóch stronach zarzuty. Trzydziestodniowy termin zakreślony zaś został przez ustawodawcę właśnie z uwagi na konieczność przeanalizowania zasadności skarg i sporządzenia na nie odpowiedzi. Podkreślić w tym miejscu też należy, że obowiązek dochowania terminu z art. 54 § 2 p.p.s.a. ma na celu zapewnienie sprawnego toku postępowania i wzgląd na wyczerpujące przedstawienie swego stanowiska przez stronę nie może usprawiedliwiać jego naruszenia: nie ma przecież przeszkód, by stanowisko strony zostało szerzej umotywowane w późniejszym piśmie procesowym.
O kosztach postępowania (pkt 2 postanowienia) orzeczono na podstawie art. 64 § 3 w zw. z art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
W myśl pierwszego z wymienionych przepisów do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi skarżącemu przysługuje od organu zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Z kolei zgodnie z art. 205 § 2 p.p.s.a., niezbędne koszty postępowania strony reprezentowanej przez radcę prawnego obejmują także jego wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez Sąd osobistego stawiennictwa strony. Przepisami odrębnymi, o których mowa wyżej, są przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2015 r., poz. 1804 ze zm.). W myśl § 15 tegoż rozporządzenia:
- 1. Opłaty stanowiące podstawę zasądzania kosztów zastępstwa ustala się z uwzględnieniem stawek minimalnych określonych w rozdziałach 2-4.
- 2. Opłatę w sprawach niewymagających przeprowadzenia rozprawy ustala się w wysokości równej stawce minimalnej.
- 3. Opłatę w sprawach wymagających przeprowadzenia rozprawy ustala się w wysokości przewyższającej stawkę minimalną, która nie może przekroczyć sześciokrotności tej stawki, ani wartości przedmiotu sprawy, jeśli uzasadnia to:
- 1) niezbędny nakład pracy radcy prawnego, w szczególności poświęcony czas na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczba stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjęte w sprawie, w tym czynności podjęte w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu;
- 2) wartość przedmiotu sprawy;
- 3) wkład pracy radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie;
- 4) rodzaj i zawiłość sprawy, w szczególności tryb i czas prowadzenia sprawy, obszerność zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów, o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności.
Mając na względzie powyższe, Sąd określił wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego wedle stawek minimalnych, uznając, że w okolicznościach niniejszej sprawy wynagrodzenie w takiej wysokości będzie adekwatne w szczególności do niezbędnego nakładu pracy pełnomocnika oraz jego przyczynienia się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy. W rezultacie na zasądzoną kwotę kosztów postępowania złożyły się wynagrodzenie reprezentującego skarżącego pełnomocnika ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) wyżej powołanego rozporządzenia ([...] zł).