Uzasadnienie
A. S. wnioskiem z dnia 9 maja 2016 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) zwrócił się do Sądu o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
We wniosku oświadczył, że utrzymuje się z dochodu w wysokości 1528 zł. netto miesięcznie, jest właścicielem, domu powierzchni 70 m2 oraz współwłaścicielem nieruchomości rolnej (1/12), nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych.
Referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 23 maja 2016 r. wezwał wnioskodawcę do nadesłania: 1) wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy obejmujących informacje o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie, 2) kopii faktur i rachunków dotyczących wydatków na utrzymanie domu oraz inne niezbędne potrzeby (np. lekarstwa, pożywienie, środki czystości itp.), 3) dokumentu potwierdzającego wysokość dochodu skarżącego (np. zaświadczenie pracodawcy o wysokości dochodu z okresu ostatnich 3 miesięcy).
A. S. w odpowiedzi na wezwanie nadesłał do Sądu: 1) zaświadczenie pracodawcy skarżącego z 3 czerwca 2016 r. o wysokości dochodu uzyskanego w marcu i w kwietniu 2016 r. (2.100 zł. brutto, 1.528 zł, netto miesięcznie), 2) kopię faktury za energie elektryczną (651,69 zł. za sześć miesięcy), 3) wyciąg z rachunku bankowego za okres od 4 kwietnia do 29 kwietnia 2016 r.
Stwierdzono, co następuje:
Wniosek skarżącego o ustanowienie radcy prawnego nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie wykazał on, że spełnione zostały przesłanki przyznania prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r. poz. 718).
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści tego przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w treści art. 252 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Jeżeli oświadczenie to okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony lub budzi wątpliwości, to strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.).
Strona ma zatem inicjatywę dowodową w zakresie właściwego przedstawienia przyczyn uzasadniających przyznanie prawa pomocy, a sąd na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonuje oceny, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Jak już powiedziano, skarżący nie przedstawił wszystkich dokumentów źródłowych, o jakie był wzywany. Z nadesłanych dokumentów nie wynika, jaki jest stosunek dochodów skarżącego do jego niezbędnych wydatków.
Złożenie wyciągu z posiadanego rachunku bankowego jedynie z okresu jednego miesiąca również nie może zostać ocenione jako przyczyniające się do wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych niezbędnych do rozpoznania wniosku o prawo pomocy. W tej sytuacji niekwestionowana okoliczność otrzymywania przez stronę wynagrodzenia z tytułu umowy zlecenia w wysokości 2.100 zł. brutto miesięcznie nie daje wystarczającej podstawy do uwzględnienia jego wniosku.
Trzeba podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i z tego względu powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę, że skarżący nie przedstawił w sposób rzetelny i pełny całokształtu swojej sytuacji majątkowej, zaś z nadesłanych dokumentów nie wynika, by nie był w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, należy stwierdzić, że nie wykazał on spełniania przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Z powyższych względów referendarz sądowy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.