Uzasadnienie
W dniu 15 czerwca 2018 r. P. G. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze dotyczącej decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2018 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. We wniosku podał, że nie posiada majątku ruchomego, nieruchomości ani oszczędności, Podał, że otrzymuje się z wynagrodzenia w kwocie 113,25 zł miesięcznie. Oświadczył ponadto, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną K. Wydatki bieżące pokrywa żona z majątku osobistego.
Wniosek ten został zarejestrowany pod sygnatura IV SO/Wa 27/18.
W piśmie z dnia 13 lipca 2018 r. wezwano P. G. do nadesłania, w terminie 14 dni:
- a) wyciągów z posiadanych przez niego i jego żonę K. rachunków bankowych, kont oszczędnościowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich sześciu miesięcy,
- b) zaświadczenia od pracodawcy o zarobkach P. G.
- c) informacji, czy jego żona jest zatrudniona, czy też prowadzi działalność gospodarczą, jeśli tak jakie osiąga dochody,
- d) kopii dokumentów potwierdzających ponoszenie wydatków (za dom/mieszkanie, media, wyżywienie, leki itp.) za ostatnie 3 miesiące oraz do określenia kwoty koniecznych miesięcznych wydatków,
- e) kopii decyzji właściwego organu administracji określającej wysokość zobowiązań z tytułu podatku od nieruchomości/podatku rolnego za 2018 rok dotyczących Wnioskodawcy bądź jego żony.
Wezwanie to doręczono P. G. w dniu 18 lipca 2018 r.
W piśmie z dnia 30 lipca 2018 r. oświadczył, że posiada z żoną rozdzielność majątkową i nie ma dostępu do jej konta bankowego oraz źródeł dochodów. Oświadczył, że nie jest ani właścicielem ani użytkownikiem wieczystym żadnej nieruchomości. Do pisma dołączył zaświadczenie, że jest zatrudniony na stanowisku kierownika ds. transportu z wynagrodzeniem miesięcznym brutto 131,25 zł.
W dniu 30 lipca 2018 r. wpłynęła do Sądu skarga P. G. na decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2018 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Została zarejestrowana pod sygnaturą IV SA/Wa 2115/18.
Referendarz sądowy zważył, co następuje
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 – zwaną dalej Ppsa) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Wnioskodawca, jak wskazał, pozostaje w związku małżeńskim z K. G.. Obliguje to referendarza do objęcia analizą możliwości majątkowych i zarobkowych oboje małżonków. Zgodnie bowiem z uregulowaniami kodeksu rodzinnego, małżonkowie obowiązani są sobie pomagać. Ciążą na nich wzajemne zobowiązania alimentacyjne, w sytuacji gdy jedno z nich nie jest w stanie pokryć niezbędnych potrzeb.
W niniejszym postępowaniu, mimo wyraźnego wezwania zawartego w piśmie z dnia 13 lipca 2018 r., P. G. nie nadesłał żadnych dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej jego żony. Uchylając się od tego obowiązku stwierdził, że posiada z żoną rozdzielność majątkową i w związku z tym nie ma wglądu do jej kont bankowych.
Wskazać należy, że o orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że skoro małżonkowie mają bowiem względem siebie obowiązek pomocy, obejmujący swym zakresem także prowadzenie procesów sądowych i pokrywanie związanych z nimi kosztów, to obowiązku tego nie niweczy nawet zniesienie między małżonkami wspólności ustawowej (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, postanowienie NSA z 24 września 2013 r., sygn. akt II FZ 752/13, postanowienie NSA z 5 kwietnia 2016 r., sygn. I GZ 177/16, postanowienie SO w Szczecinie z 27 kwietnia 2017 r., sygn. VIII Gz 166/17). Rozdzielność majątkowa odnosi się do majątków małżonków, regulując kwestie zobowiązań każdego z małżonków wobec osób trzecich oraz rozporządzania i zarządzania tymi majątkami, nie zaś ich wzajemnych obowiązków, w tym polegających na udzielaniu pomocy finansowej w zakresie prowadzonego postępowania sądowego (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2016 r., sygn. akt I GZ 187/16).
Prawo pomocy nie może być przyznane jednemu z małżonków, jeżeli dochody drugiego małżonka mogą wystarczyć na pokrycie kosztów sądowych. Okoliczność braku środków musi jednak zostać wykazana przez wnioskodawcę.
Skoro w niniejszym postępowaniu Wnioskodawca uchylił się od obowiązku nadesłania dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej jego żony, należało uznać, że nie wykazał, że nawet z jej pomocą nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego.
Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa orzeczono jak w sentencji.