Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 12 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek S. T. o wymierzenie grzywny Pełnomocnikowi Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych za nie przekazanie w terminie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie pisma z dnia 2 marca 2012 r.
Powyższe postanowienie zostało przesłane pełnomocnikowi skarżącego ustanowionemu z urzędu – adwokatowi M. H. na adres Kancelarii Adwokackiej przy ul. [...] w W.. Przesyłka zawierająca postanowienie była dwukrotnie awizowana (20 marca 2013 r. i 28 marca 2013 r.) o czym poinformowano adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej, a następnie został zwrócona do Sądu z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie".
Wobec powyższego uznano doręczenie powyższego postanowienia za skuteczne w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej również jako p.p.s.a.
W dniu 28 maja 2013 r. S. T. oraz działający z upoważnienia adwokata M. H. - aplikant adwokacki W. K. przeglądali akta sprawy w siedzibie Sądu. W piśmie z dnia 29 maja 2013 r. (złożonym w Sądzie w dniu 3 czerwca 2013 r.) pełnomocnik S. T. wniósł zażalenie od powyższego postanowienia wraz z wnioskiem o przywrócenia terminu do jego wniesienia.
W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącego podniósł, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, ponieważ nigdy nie otrzymał jakiegokolwiek awiza pocztowego dotyczącego korespondencji w przedmiotowej sprawie. W przypadku otrzymania awiza bez wątpienia korespondencja zostałaby odebrana w placówce pocztowej, podobnie jak przesyłka skierowana przez tutejszy Sąd w sprawie o sygn. akt. IV SO/Wa 4/13, którą pełnomocnik odebrał w dniu 25 marca 2013 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej również jako p.p.s.a., sąd może postanowić o przywróceniu terminu do dokonania czynności sądowej na wniosek strony, o ile do uchybienia terminu doszło bez jej winy. Z kolei zgodnie z treścią art. 87 § 1 p.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana. Z wnioskiem należy wystąpić w terminie 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.), a wraz z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.).
W świetle powyższych przepisów wniosek o przywrócenie terminu powinien powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu stanowiący konieczną i jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Podkreślić należy, że pojęcie winy strony w uchybieniu terminowi w postępowaniu sądowym obejmuje swym zakresem także winę osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania określonej czynności. W przypadku występowania w procesie za pośrednictwem pełnomocnika, ryzyko negatywnych skutków zachowań pełnomocnika ponosi mocodawca (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie o sygn. akt II FZ 993/12, orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Brak winy w uchybieniu terminu podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Sąd analizując tę okoliczność nie przeprowadza postępowania dowodowego z własnej inicjatywy, ale zasadniczo zobligowany jest opierać się na twierdzeniach wnioskodawcy popartych stosowanymi dowodami, a także dowodami zgromadzonymi w toku całego postępowania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2012 r. w sprawie o sygn. akt I OZ 915/12, orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić należy, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że uzasadnienie wniosku profesjonalnego pełnomocnika S. T. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia koncentruje się wokół braku zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowej w przedmiotowej sprawie, przy jednoczesnym odebraniu przez pełnomocnika skarżącego innej przesyłki nadesłanej przez Sąd.
Z akt sprawy wynika, że przesyłka zawierającą postanowienie z dnia 12 marca 2013 r. była awizowana dwukrotnie, tj. w dniu 20 marca 2013 r. oraz w dniu 28 marca 2013 r. Oznacza to, że w tych dniach doręczyciel pozostawiał awiza w skrzynce pocztowej pełnomocnika skarżącego. Konsekwencją nie podjęcia przez pełnomocnika skarżącego przedmiotowej przesyłki było zastosowanie przez Sąd instytucji doręczenia zastępczego, przewidzianej w art. 73 p.p.s.a. Doręczenie zastępcze dokonane w omawianym trybie, stwarza domniemanie prawne oparte na założeniu, że strona mogła zapoznać się z pismem awizowanym, a jeśli tego nie uczyniła, to nastąpiło to z przyczyn leżących po jej stronie. Mogą oczywiście zaistnieć sytuacje, w których strona bez własnej winy nie będzie w stanie dowiedzieć się o przesyłce.
Pełnomocnik skarżącego podniósł we wniosku o przywrócenie terminu, że żadne z zawiadomień umieszczonych w oddawczej skrzynce pocztowej przez doręczyciela - w przedmiotowej sprawie - nie dotarło do rąk pełnomocnika. Odebrał natomiast przesyłkę w sprawie o sygn. akt IV SO/Wa 4/13 i podniósł, że pominięcie odbioru drugiego pisma jest nielogiczne i niezgodne z zasadami rozumowania.
Faktem jest, że przesyłka w sprawie o sygn. akt IV SO/Wa 4/13 została awizowana w dniu 18 marca 2013 r., a następnie odebrana przez adresata (pełnomocnika S. T. – adw. M. H.) w dniu 25 marca 2013 r. W ocenie Sądu nie jest to okoliczność, która skutkuje obaleniem domniemania doręczenia stronie przesyłki zawierającej postanowienie z dnia 12 marca 2013 r. Próba doręczenia powyższej przesyłki była w innej dacie, niż próba doręczenia przesyłki zawierającej postanowienie w sprawie o sygn. akt IV SO/Wa 4/13. Pełnomocnik nie wskazał, kiedy odebrał awizo w sprawie o sygn. akt IV SO/Wa 4/13, co nie wyklucza sytuacji, że uczynił to przed pozostawieniem awiza o przesyłce zawierającej postanowienie z dnia 12 marca 2013 r.
W ocenie Sądu argumenty przedstawione we wniosku o przywrócenie terminu nie uprawdopodabniają, aby niedochowanie terminu do wniesienia zażalenia było następstwem okoliczności, za które skarżący działający przez pełnomocnika nie ponosi odpowiedzialności.
Sąd orzekający w sprawie nie może przemilczeć faktu, że pełnomocnik skarżącego zmienił adres siedziby kancelarii, o czym informuje w przedmiotowym wniosku o przywrócenie terminu. Z treści wpisów w Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej wynika, że od stycznia 2013 r. głównym miejscem wykonywania działalności Kancelarii Adwokackiej Adwokata M. H. jest [...] w O. Z okoliczności tej można wywieść, że wraz z przeniesieniem swojej działalności pełnomocnik skarżącego prawdopodobnie nie sprawdzał codziennie zawartości skrzynki pocztowej i w konsekwencji nie dowiedział się o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej zawierającego postanowienie z dnia 12 marca 2013 r. Sąd upatruje w powyższym lekkie niedbalstwo pełnomocnika przy prowadzeniu sprawy swojego mocodawcy. Pełnomocnik skarżącego podejmując odpowiedni wysiłek np. wcześniej informując Sąd o zmianie adresu, mógł usunąć przeszkodę, która uniemożliwiła mu odebranie korespondencji z Sądu. Okoliczność ta nie wskazuje na brak winy pełnomocnika w uchybieniu terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 12 marca 2013 r.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.