Uzasadnienie
P. C. w piśmie skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarł wniosek o wymierzenie organowi grzywny z tytułu niewykonania wyroku sądu powszechnego oraz o zobowiązanie organu do ukarania dyscyplinarnego personelu winnego niezałatwienia sprawy w odnośnych terminach.
Sąd administracyjny badając skargę w pierwszej kolejności sprawdza, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu.
Zakres tej kontroli został określony w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), zgodnie z którym, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość miedzy organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne nie są powołane do rozpoznawania spraw z zakresu objętego właściwością sądów powszechnych.
Postępowanie przed sądami administracyjnymi normuje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W myśl postanowień art. 3 § 2 powołanej ustawy, kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
Istota skargi wniesionej w niniejszej sprawie dotyczy żądania ukarania grzywną Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. za niewykonanie wyroku sądu powszechnego w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego i ukarania pracowników organu odpowiedzialnych za ten stan rzeczy.
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje możliwość orzeczenia organowi administracji publicznej grzywny tylko w następujących sytuacjach:
- - w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 (tj. nieprzekazanie przez organ skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od jej wniesienia), sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6.
- - w razie uchylania się organu od zastosowania się do postanowienia sądu (administracyjnego) podjętego w toku postępowania i w związku z rozpoznaniem sprawy, sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Przepisy art. 55 § 1 i 3 stosuje się (art. 112),
- - w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny (art. 154 par. 1).
Żadna ze wskazanych powyżej sytuacji nie ma miejsca w niniejszej sprawie. W szczególności nie jest nią niewykonanie przez ZUS wyroku sądu powszechnego w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego.
Przyjęty w Konstytucji RP model sądownictwa zakłada całkowitą odrębność pionu sądownictwa powszechnego i administracyjnego oraz konieczność wyraźnego rozgraniczenia zadań i właściwości sądów tworzących strukturę sądownictwa powszechnego i administracyjnego. Właściwość sądów administracyjnych wyznacza przepis art. 184 Konstytucji RP, który stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie określonym w ustawie.
Odnosząc się zaś do wniosku skarżącego o ukaranie pracowników ZUS należy stwierdzić, iż regulacja tej kwestii znajduje się w Kodeksie pracy, który przewiduje kary porządkowe dla pracowników organu. Z takim wnioskiem należy zwrócić się bezpośrednio do instytucji, której pracownik - zdaniem skarżącego- naruszył zasady postępowania w konkretnej sprawie.
W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że skarga P. C. nie należy do właściwości sądu administracyjnego i dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie regulacji art. 58 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę odrzucił.