Uzasadnienie
W dniu 11 kwietnia 2006 r. J. N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Ministra Sprawiedliwości (data nadania w urzędzie pocztowym) skargę na bezczynność Ministra Sprawiedliwości. W skardze tej skarżący zarzucił Ministrowi Sprawiedliwości bezczynność, polegającą na nierozpoznaniu skargi z dnia 30 stycznia 2006 r. w przedmiocie zawyżonego żądania opłat przez Sąd Rejonowy dla W. w sprawie o sygnaturze [...]. Zdaniem skarżącego, Minister zaniechał swoich obowiązków, do których - jako organ administracji - jest zobowiązany na podstawie art. 237 § 1 i 4 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) tj. do załatwienia skargi w terminie miesięcznym, względnie do podania przyczyny zwłoki i wskazania nowego terminu załatwienia sprawy.
W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości, działając przez swojego pełnomocnika, wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie, wskazując, iż brak jest podstaw prawnych do rozpoznania przedmiotowej skargi przez sąd administracyjny.
Przede wszystkim pełnomocnik Ministra wskazał, że Minister Sprawiedliwości sprawuje jedynie zwierzchni nadzór nad działalnością administracyjną, nie sprawuje natomiast zwierzchniego nadzoru nad działalnością orzeczniczą sądów. Podniósł, że Minister Sprawiedliwości nie miał ustawowego upoważnienia do zajęcia stanowiska w sprawie zawyżonej opłaty sądowej, a zatem nie mógł rozpatrzyć skargi w tej sprawie.
Wyjaśnił ponadto, iż, mimo, że Minister nie miał uprawnień do udzielenia prawnej odpowiedzi na skargę, to jednak wystosował w dniu 24 października 2006 r. pismo, w którym poinformował skarżącego, że żądana przez Sąd opłata została w rzeczywistości zawyżona, ale kwestie dotyczące rozstrzygania o wysokości opłat sądowych oraz żądania ich wniesienia należą do kompetencji orzeczniczych sądów i mogą być korygowane jedynie w wyniku wniesionych środków odwoławczych. Wyjaśnił także skarżącemu przyczyny opóźnienia w rozpoznaniu jego skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest niedopuszczalna.
Zgodnie z art. 184 zd. 1 Konstytucji RP, sądy administracyjne sprawują w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Zgodnie zaś z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Rozpoznając przedmiotową sprawę, Sąd uznał, iż należy podzielić pogląd wyrażony w odpowiedzi na skargę, o braku kognicji sądu administracyjnego w tej sprawie.
Należy bowiem mieć na względzie, że rozpoznawanie skarg kierowanych do Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie nakładania zawyżonych opłat przez sądy, nie następuje w formie rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 P.p.s.a. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2001 r., Nr 98, poz. 1070) Minister Sprawiedliwości sprawuje zwierzchni nadzór nad działalnością administracyjną sądów (art. 9 omawianej ustawy). Przykładowo do działalności administracyjnej Ministra należy m.in. określanie w drodze rozporządzenia sposobu uiszczania opłat sądowych w sprawach cywilnych, określanie wzoru oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania oraz określanie wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez biegłych lub kuratorów.
Orzekanie o wysokości opłat sądowych należy natomiast do działalności orzeczniczej sądów. Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 ze zm.) postanowienie sądu lub referendarza sądowego w przedmiocie kosztów sądowych może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Oznacza to, że w przedmiocie kosztów sądowych postanawia sąd lub referendarz sądowy, nie zaś Minister Sprawiedliwości.
Należy stwierdzić, że Minister Sprawiedliwości nie miał kompetencji do wydania aktu administracyjnego w sprawie dotyczącej zawyżenia opłaty sądowej. Zatem nie mógł wydać aktu, który mógłby zostać następnie zaskarżony do sądu administracyjnego. Skoro udzielenie odpowiedzi w niniejszej sprawie nie należało do aktów podlegających kontroli sądu administracyjnego, skargę na bezczynność w tym zakresie należało uznać za niedopuszczalną..
Mając powyższe na uwadze, skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.