Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiuz 23 czerwca 2016 r., sygn. akt IV SO/Wr 18/16

Uzasadnienie

Wnioskiem z dnia 2 czerwca 2016 r., złożonym - na urzędowym formularzu - przed wszczęciem postępowania sądowo-administracyjnego, J. S. (zwana dalej wnioskodawczynią lub stroną) wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. W rubryce nr 3 wniosku obejmującej informację o przedmiocie zaskarżenia wnioskodawczyni podała "wniosek o zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego", a w rubryce nr 3.5. informującej o tym "czego dotyczy sprawa" podała, że sprawa dotyczy "wydania decyzji w przedmiocie przyznania lokalu socjalnego niepełnosprawnej J. S.". Jak wynika z uzasadnienia tego wniosku "....sprawa o lokal socjalny ciągnie się długie lata, nie jestem w stanie dokonać kolejnych czynności prawnych...".

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 244 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradca podatkowego lub rzecznika patentowego.

Stosownie do art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. Przy czym przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, o której mowa w art. 247 p.p.s.a., odnosi się do skargi wszczynającej postępowanie przed sądem administracyjnym. Z kolei bezzasadność skargi zachodzi wówczas, gdy obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie, bez konieczności dokonywania głębszej analizy prawnej, wyklucza możliwość uznania żądania skarżącego.

Oznacza to, że zastosowanie powołanego przepisu jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 700/14, dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W badanej sprawie oczywista bezzasadność skargi wynika z jej przedmiotu zaskarżenia, który stanowi przewlekłość postępowania w sprawie dotyczącej zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego.

W myśl art. art. 3 § 2 p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Z powołanych wyżej przepisów wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. Sądy administracyjne nie są natomiast powołane do rozstrzygania spraw innych niż sądowoadministracyjne, w szczególności do rozpoznawania spraw, których orzekanie należy do właściwości sądów powszechnych. Wynika to również z art. 184 Konstytucji RP, zgodnie z którym kontrolę sądową działalności administracji publicznej sprawuje Naczelny Sąd Administracyjny i inne sądy administracyjne oraz – w ograniczonym zakresie na ściśle określonych zasadach - sądy powszechne. Przedstawiony katalog ma charakter zamknięty, co konsekwencji oznacza, że wniesienie skargi na akt nienależący do niego skutkuje jej odrzuceniem jako niedopuszczalnej zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a..

Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, albowiem sprawa zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego niewątpliwie nie należy do żadnej z wskazanych wyżej kategorii aktów prawnych lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 14 listopada 2012r. sygn. akt I OSK 530/12 (orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) sprawa zawarcia lub przedłużenia umowy najmu lokalu socjalnego jest sprawą cywilną, załatwianą w drodze umowy cywilnoprawnej.

W konsekwencji sprawy związane z przydziałem lokalu socjalnego należą do właściwości sądów powszechnych, gdyż lokale socjalne przyznawane są przez gminę w drodze umowy najmu na podstawie ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.).

Stwierdzenie powyższego oznacza,że skarga, z której wniesieniem związane jest żądanie przyznania prawa pomocy, nie będzie mogła zostać skutecznie wniesiona i należy ją uznać za skargę oczywiście bezzasadną. A jeśli tak to stronie nie będzie przysługiwać prawo pomocy. Z tej też przyczyny na podstawie art. 247 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.