Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 24 sierpnia 2023 r. P. C. (dalej: strona, skarżący, wnioskodawca) wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o wymierzenie Dyrektorowi Miejskiego Ośrodka Kultury w Głogowie (dalej: organ, Dyrektor) grzywny za nieprzekazanie Sądowi skargi z dnia 13 czerwca 2023 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Do wniosku załączono m.in. kopię (skan) skargi z dnia 13 czerwca 2023 r. i potwierdzenie nadania skargi w palcówce operatora pocztowego, z którego wynika, że skarga została wniesiona do organu w dniu 13 czerwca 2023 r.
W uzasadnieniu wniosku strona wskazała, że w dniu 13 czerwca 2023 r. wniosła skargę na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 14 marca 2023 r. Do dnia złożenia wniosku skarga ta nie została przekazana do Sądu. Skarżący podkreślił, że obowiązek przekazania złożonej skargi na bezczynność organu istnieje niezależnie od tego, czy wnioskodawca otrzymał sporządzoną następnie odpowiedź. Strona zaznaczyła, że z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika jednoznacznie, iż sam fakt przekazania skargi do sądu nie wyłącza możliwości nałożenia na organ grzywny, a jedynie uzależnia się od niego wysokość wymierzonej grzywny.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 28 sierpnia 2023 r., wezwano Dyrektora do udzielenia odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny, przesyłając jednocześnie organowi wniosek z dnia 24 sierpnia 2023 r.
Wezwanie pozostało bez odpowiedzi, w związku z czym pismem z dnia 9 października 2023 r., a następnie z dnia 8 listopada 2023 r. wezwano organ do udzielenia odpowiedzi na wniosek.
W piśmie z dnia 14 listopada 2023 r. Dyrektor oświadczył, że nie może udzielić odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny, ponieważ nie został mu doręczony przedmiotowy wniosek. W załączeniu do pisma organ przesłał kserokopię skargi z dnia 13 czerwca 2023 r. wraz załącznikami.
W wykonaniu zarządzenia sędziego sprawozdawcy z dnia 22 listopada 2023 r., ponownie wezwano Dyrektora do udzielenia odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny, przesyłając wniosek strony z dnia 24 sierpnia 2023 r.
W odpowiedzi na wniosek z dnia 7 grudnia 2023 r. Dyrektor wskazał, że nie jest organem administracyjnym, w tym organem samorządowym, nie jest również pracownikiem Gminy Głogów i nie otrzymuje żadnych świadczeń przysługujących pracownikom samorządowym. Podstawą jego działania jest ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, dlatego nie stosuje się do niego przepisów ustaw samorządowych. W konsekwencji, zdaniem organu, brak jest podstaw do wymierzenia mu grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: u.p.p.s.a.), gdyż grzywna ta może być wymierzona wyłącznie organom administracji.
Z informacji znanych Sądowi z urzędu wynika, że skarga na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 14 marca 2023 r. (w postaci kserokopii dokumentu) została przekazana przez organ do tutejszego Sądu w dniu 16 listopada 2023 r. i została zarejestrowana pod sygn. akt IV SAB/Wr 513/23.
W dniu 8 grudnia 2023 r. - w odpowiedzi na wezwanie Sądu - organ nadesłał oryginał skargi z dnia 13 czerwca 2023 r. wraz z odpowiedzią na skargę.
W wyniku czterokrotnych wezwań Sądu w dniach: 30 listopada 2023 r., 19 grudnia 2023 r., 30 stycznia 2024 r. i 9 lutego 2024 r. o nadesłanie akt administracyjnych sprawy, organ nadesłał akta w dniu 21 lutego 2024 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wniosek strony o wymierzenie organowi grzywny zasługiwał na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 54 § 1 u.p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 u.p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 55 § 1 u.p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 u.p.p.s.a.
Zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 u.p.p.s.a. stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu administracji publicznej, który wyklucza jakąkolwiek swobodę w tym zakresie. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 u.p.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 996/10, dostępne w bazie orzeczeń NSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając na uwadze, że przedmiotem niniejszej sprawy jest nieprzekazanie skargi z zakresu dostępu do informacji publicznej, należało wziąć pod uwagę treść art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm., dalej: u.d.i.p.), będącego przepisem szczególnym w odniesieniu do u.p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, przekazanie sądowi akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi.
Podkreślić należy, że grzywna, o jakiej mowa w art. 55 § 1 u.p.p.s.a., ma charakter mieszany dyscyplinująco-restrykcyjny. Ma ona bowiem na celu, oprócz dyscyplinowania organu, stanowić sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki. Czynność przekazania skargi do sądu administracyjnego jest czynnością z zakresu postępowania sądowego w sprawie sądowoadministracyjnej i ma istotny wpływ na sprawność tego postępowania.
Jakkolwiek powołany przepis nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny - kwestia ta jak i wysokość grzywny pozostawiona jest uznaniu sądu orzekającego (z zastrzeżeniem maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.) - to przekroczenie terminu na przekazanie skargi sądowi administracyjnemu warunkuje wymierzenie organowi grzywny, bowiem wyłączną przesłanką orzeczenia takiego środka wobec organu jest uchybienie ustawowemu terminowi przekazania dokumentacji do sądu administracyjnego. Sąd nie może przy tym zadziałać w tej kwestii z urzędu, bez stosownego wniosku skarżącego.
Na wstępie rozważań wskazać należy, że Dyrektor Miejskiego Ośrodka Kultury jako samorządowa instytucja kultury, za pośrednictwem której gmina realizuje zadania własne w zakresie prowadzenia działalności kulturalnej (art. 9 ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej; Dz. U. z 2024 r., poz. 87, ze zm.), jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.). Tym samym za bezzasadną należy uznać argumentację Dyrektora, zgodnie z którą nie był on zobowiązany do prowadzenia postępowania wywołanego wnioskiem skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, gromadzenia i tworzenia akt sprawy oraz przesłania do Sądu skargi strony na bezczynność tego organu.
W okolicznościach faktycznych sprawy nie ulega wątpliwości, że organ nie wywiązał się z ustawowego obowiązku przekazania do sądu administracyjnego skargi wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami w terminie określonym w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Jak wynika z przedłożonego przez wnioskodawcę do akt sprawy potwierdzenia nadania przesyłki w palcówce operatora pocztowego, skarga została wniesiona przez stronę do organu w dniu 13 czerwca 2023 r. Skuteczne doręczenie Dyrektorowi skargi nastąpiło w dniu 16 czerwca 2023 r., co potwierdza sam organ w piśmie z dnia 6 lutego 2024 r. Tym samym, zgodnie z treścią art. 21 pkt 1 u.d.i.p., organ powinien był przekazać skargę do Sądu w terminie 15 dni od dnia jej otrzymania, tj. najpóźniej w dniu 3 lipca 2023 r., czego jednak nie uczynił. Skarga (w postaci kserokopii dokumentu) została przekazana przez organ do tutejszego Sądu dopiero w dniu 16 listopada 2023 r., a odpowiedź na skargę wraz z oryginałem skargi w dniu 8 grudnia 2023 r. Akta sprawy zostały natomiast nadesłane - po czterokrotnych wezwaniach Sądu - w dniu 21 lutego 2024 r.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd uznał wniosek strony za uzasadniony i wymierzył organowi grzywnę w wysokości ośmiuset złotych. Określając wysokość grzywny, Sąd miał na uwadze treść wniosku, charakter sprawy będący przedmiotem skargi (bezczynność) i okres zwłoki organu. Skarga wraz z odpowiedzią na skargę została bowiem przekazana dopiero wskutek złożenia przez stronę wniosku o wymierzenie organowi grzywny, natomiast akta sprawy zostały nadesłane w wyniku czterokrotnych wezwań Sądu z ponad siedmiosięcznym opóźnieniem.
Z powyższych względów, na podstawie art. 55 § 1 i art. 154 § 6 u.p.p.s.a., orzeczono jak w pkt I sentencji postanowienia. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II sentencji postanowienia na podstawie art. 200 w zw. z art. 64 § 3 u.p.p.s.a.