Uzasadnienie
Fundacja [...] we W. wniosła o wymierzenie Fundacji "[...]" we W. grzywny. Skarżąca podała, że w dniu 4 maja 2017 r. za pośrednictwem Poczty Polskiej została doręczona stronie przeciwnej skarga na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej. W dniu 5 czerwca 2017 r. Fundacja ustaliła, że pomimo upływu ustawowego terminu, skarga ta nie została przekazana do sądu administracyjnego wraz z odpowiedzią na skargę i aktami. Termin dokonania czynności upłynął 19 maja 2017 r. i w tej chwili jest opóźnienie, które skutkuje także naruszeniem art. 45 ust. 1 Konstytucji gwarantującego rozpoznanie sprawy przez sąd bez nieuzasadnionej zwłoki w terminie określonym w art. 21 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W odpowiedzi na wniosek Fundacja "[...]" we W. wniosła o jego oddalenie.
Przyznała, że skarga została przekazana do Sądu z opóźnieniem. Jednakże wskazała również na "szereg przesłanek łagodzących":
- 1) skarga została przekazana do WSA przed otrzymaniem wniosku skarżącego, co wskazuje, że nie zachodzi potrzeba użycia grzywny jako środka dyscyplinującego,
- 2) organ jest organizacją pożytku publicznego nie prowadzącą działalności gospodarczej, ani nawet odpłatnej działalności pożytku publicznego. Od wielu lat prowadzi działalność społeczną w tym kuchnię charytatywną. Osoby zatrudnione w Fundacji realizują konkretne zadania. Nie są w stanie śledzić wszystkich przepisów prawnych i nie można traktować Fundacji jako profesjonalisty działającego na rynku, lecz jako osobę fizyczną obracającą się w sferze przepisów z rozmaitych dziedzin prawa zależnie od realizowanego zadania,
- 3) Fundacja nie miała wcześniej do czynienia z wnioskami o udostępnienie informacji publicznej, a tym bardziej ze skargami w tym zakresie, stąd była przekonana, że obowiązuje ją termin ogólny. Z tego względu nie można przypisać jej winy w przekroczeniu terminu,
- 4) do przekroczenia terminu przyczynił się skarżący, który wystąpił i nadal występuje z kolejnymi wnioskami o udostępnienie informacji publicznej wymagającymi poświęcenia czasu na ich przeanalizowanie oraz udzielenie odpowiedzi. Stąd też przy ograniczonych zasobach kadrowych Fundacji może się zdarzyć sytuacja, w której dojdzie do konfuzji, której sprawy dana korespondencja od skarżącego dotyczy.
Fundacja wskazała, że w związku z okolicznościami zawartymi w pkt 2 i 3, w jej ocenie brak jest zasadności użycia grzywny jako środka represyjnego.
W związku z powyższym wniosła o odstąpienie od nakładania grzywny. Jednocześnie zapewniła, że dochowa należytej staranności w dotrzymywaniu kolejnych terminów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Przedmiotem wniosku jest zarzut niedoręczenia tutejszemu Sądowi przez Fundację "[...]" we W. skargi na bezczynność w udzieleniu informacji publicznej i w związku z tym żądanie ukarania grzywną.
Podstawę prawną żądania stanowią art. 54 i art. 55 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi a także art. 154 § 6 tejże ustawy.
Pierwszy z powołanych przepisów w § 2 stanowi, że organ, którego działanie lub bezczynność są podmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Wniosek skarżącej dotyczył udzielenia informacji publicznej, a skarga na bezczynność wiązała się z opisanym wnioskiem.
W tej sytuacji zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Art. 21 pkt 1 tej ustawy przewiduje, że w sprawach o udostępnienie informacji publicznej przekazanie skargi (akt) i odpowiedzi na skargę powinno nastąpić w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi – ponadto do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Konsekwencje nie przekazania skargi do Sądu określa art. 55 k.p.a. Mówi on w § 1, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6, tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.
Z treści powołanych przepisów – art. 55 § 1 p.p.s.a. i 54 § 2 p.p.s.a. wynika, że przewidują one wyłącznie dwa warunki, których spełnienie pozwala sądowi na wymierzenie grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. Warunkami tymi są: 1) stwierdzenie uchybienia przez organ ustawowego terminu do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę i 2) złożenie przez stronę wniosku o ukaraniu grzywną. Warunki te stanowią wyłączne przesłanki materialnoprawne do wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Grzywna, o której mówi omawiany przepis ma charakter dyscyplinująco-restrykcyjny. Na przyjęcie bowiem wyłącznie dyscyplinującego charakteru grzywny wskazanej w art. 55 § 1 p.p.s.a. nie pozwala dyspozycja tego przepisu oraz art. 54 § 2 p.p.s.a. Przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. stanowi, że w razie niezastosowania się do obowiązków określonych w art. 54 § 2 sąd może orzec o wymierzeniu grzywny (postanowienie NSA z dnia 27 listopada 2009 r., sygn. akt I OZ 1086/09 oraz postanowienie NSA z dnia 28 września 2009 r., sygn. akt II GZ 204/09).
Stan faktyczny w niniejszej sprawie jest bezsporny – daje postawę do uznania, iż organ nie przekazał w terminie do sądu złożonej przez wnioskodawcę skargi na bezczynność. Z dokumentów dołączonych do wniosku oraz odpowiedzi na wniosek, skargi i znajdującej się na niej prezentaty wynika, że skarga na bezczynność wpłynęła do zobowiązanego organu w dniu 4 maja 2017 r. Termin jej przekazania do sądu upływał w myśl art. 21 pkt 1 ustawy o informacji publicznej w dniu 19 maja 2017 r. Z odpowiedzi na wniosek oraz skargi wynika, że skargę na bezczynność organ złożył w Sądzie w dniu 8 czerwca 2017 r. Wniosek o ukaranie Fundacji grzywną wpłynął do Sądu 5 czerwca 2017 r. Zobowiązany usprawiedliwiał uchybienie terminu okolicznościami naprowadzonymi w odpowiedzi na skargę.
Mając powyższe na uwadze po rozpatrzeniu okoliczności sprawy Sąd uznał, że wniosek skarżącej o wymierzenie Fundacji grzywny z powodu niewykonania obowiązku przekazania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu skargi złożonej na bezczynność wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi jest uzasadniony i wymierzył grzywnę w kwocie 50 zł
Ustalając wysokość grzywny Sąd wziął pod uwagę wysokość grzywny określoną w art. 55 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. a także czas jaki upłynął od wniesienia skargi do Sądu, a złożeniem skargi na bezczynność, przyczyny, które spowodowały nie wypełnienie obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a.
Przede wszystkim należy zauważyć, że wniosek o ukaranie Fundacji grzywną wpłynął do Sądu przed dniem złożenia przez Fundację do Sądu skargi na bezczynność.
Wniosek o ukaranie grzywną wpłynął do Sądu 5 czerwca 2017 r., skarga na bezczynność 8 czerwca 2017 r.
Okoliczności przedstawione przez skarżącą dotyczące przyznania opóźnienia w złożeniu skargi na bezczynność, są wiarygodne i dają podstawę do uznania, że do opóźnienia w złożeniu skargi nie doszło z przyczyn zawinionych.
Strona zobowiązana wyjaśniła, że prowadzi w szerokim zakresie działalność społeczną charytatywną, realizuje konkretne cele i "nie obraca się w sferze przepisów z rozmaitych dziedzin prawa". Stąd nie miała wiedzy, iż termin do złożenia skargi w przedmiocie bezczynności jest terminem krótszym niż skarg dotyczących innych spraw. Podkreśliła też, iż posiada ograniczone zasoby kadrowe i nie jest w stanie, nieraz bez zakłócenia swojej statutowej działalności realizować wnioski, przy czym wskazała, iż skarżący składa ich w dużej ilości. Przy czym podkreśliła, że wnioski skarżącego dotyczące udzielenia informacji publicznej były pierwszymi takimi wnioskami złożonymi do Fundacji.
Powyższe wyjaśnienia, stosunkowo niewielkie uchybienie czasowe w złożeniu do Sądu skargi na bezczynność (21 dni), charakter działalności Fundacji oraz jak wskazała nieprowadzenie działalności gospodarczej ani nawet odpłatnej działalności pożytku publicznego, w ocenie Sądu uzasadniają wymierzenie grzywny w wysokości symbolicznej – w kwocie 50 zł
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
H.B.18.09.2017 r.