Uzasadnienie
Pismem z 8 września 2014 r. wniesionym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu M. H. (zwana dalej stroną lub wnioskodawczynią) domagała się wymierzenia Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (Oddział w Wałbrzychu) grzywny z uwagi na nieprzekazanie przez ten organ skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku o wypłatę zasiłku chorobowego.
Postanowieniem z 14 października 2014 r., sygn. akt IV SAB/Wr 214/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę strony wniesioną na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ w przedmiocie wypłat zasiłku chorobowego, z tym uzasadnieniem,że przewlekłość dotyczy sprawy cywilnej, a nie administracyjnej. Powyższe orzeczenie ma walor prawomocności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej – w skrócie – "p.p.s.a."), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi.
Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (§ 2).
Stosownie do treści art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a, a więc do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego).
Niewątpliwie instytucja wymierzenia organowi grzywny w sytuacji niewywiązania się z nałożonych na niego ustawowych obowiązków w zakresie postępowania sądowoadministracyjnego ma charakter dyscyplinująco – restrykcyjny, gdyż z jednej strony mobilizuje organ do niezwłocznego przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, z drugiej zaś strony umożliwia napiętnowanie działania organu nawet wówczas, gdy przekazał on skargę lecz z uchybieniem trzydziestodniowego terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 czerwca 2014 r., sygn. akt I OZ 429/13).
Wprawdzie sprawa wszczęta wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny stanowi samodzielne postępowanie toczące się przed sądem administracyjnym, to jednak żądanie strony nie może być rozpoznawane w oderwaniu od skargi, której organ nie przekazał w terminie.
Z akt sprawy zawisłej przed tutejszym Sadem pod sygnaturą IV SAB/Wr 214/14 wynika, że skarga na przewlekłe postępowanie organu została przekazana do sądu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Jednakże w wyniku wstępnej kontroli dopuszczalności skargi Sąd doszedł do przekonania, że zarzucana w skardze przewlekłość w istocie dotyczy sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, będącej – na gruncie art. 1 kodeksu postępowania cywilnego – sprawą cywilną. A jeśli tak to do rozpatrzenia żądania strony właściwy będzie sąd powszechny, a nie sąd administracyjny, którego zakres kognicji, określony w art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a., nie obejmuje rozstrzygania skarg w sprawach cywilnych. Z tych względów na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd odrzucił skargę strony.
Odnosząc powyższe okoliczności do stanu faktycznego niniejszej sprawy należy stwierdzić, że niedopuszczalne jest rozpoznanie wniosku o ukaranie organu grzywną za nieprzekazanie skargi w sprawie, która nie podlega rozpoznaniu w postępowaniu sądowo-administracyjnym.
Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie sądowo-administracyjnym stanowiskiem, wniosek o wymierzenie grzywny w sprawie niepodlegającej właściwości sądów administracyjnym, nie może zostać merytorycznie rozpoznany. Skoro bowiem skarga wniesiona przez stronę okazała się niedopuszczalna, to tym samym i wniosek o ukaranie organu grzywną w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. należy uznać za niedopuszczalny (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 5 listopada 2014 r., sygn. akt I OZ 969/14, 30 listopada 2012 r., sygn. akt I OZ 887/12, oraz 29 grudnia 2010 r., sygn. akt I OZ 953/10).
Wymaga również podkreślenia, że postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 października 2014r. w sprawie o sygn. IV SAB/Wr 214/14 z dniem 20 listopada 2014 r. uzyskało walor prawomocności. W myśl zaś art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inny organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Będąc zatem związanym postanowieniem tutejszego Sądu z 14 października 2014 r. sygn. IV SAB/Wr 214/14 w zakresie uznania skargi za niepodlegającą właściwości sądów administracyjnych, wniosek o wymierzenie organowi grzywny należało odrzuci na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a.
W zakresie punktu II orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., stosownie do którego sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego.