Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia 10 grudnia 2019 r. [...] przekazało pismo Z. R. (dalej: wnioskodawca, strona, skarżący) z dnia 2 grudnia 2019 r. zawierające wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu złożony przed wniesieniem skargi, tj. w celu zaskarżenia do wojewódzkiego sądu administracyjnego decyzji SKO z dnia [...] r nr [...].
W przekazanym piśmie z dnia 2 grudnia 2019 r. w zadaniu pierwszym na stronie nr 1 skarżący podał, że wnosi o ustanowienie adwokata z urzędu w celu zaskarżenia do wojewódzkiego sądu administracyjnego doręczonej mu decyzji SKO z dnia [...]nr [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji SKO z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego, gdyż według oceny skarżącego, wyrażonej na stronie nr 2 tego pisma, nie spełnia ona ustawowego wymogu w razie wniesienia żądania przekazania sprawy innemu organowi.
We wspomnianym piśmie z dnia 10 grudnia 2019 r. SKO wskazało, że nie przekazało odpowiedzi na skargę i akt sprawy, gdyż dotychczas skarżący nie wniósł skargi do Sądu na powyższą decyzję SKO z dnia 6 listopada 2019 r., której dotyczy wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu.
Pismo to SKO wysłało także do wiadomości skarżącego.
Pismo skarżącego z dnia 2 grudnia 2019 r. wraz z pismem SKO z dnia 10 grudnia 2019 r. zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 17 grudnia 2019 r. zostały zarejestrowane w Sądzie jako wniosek o przyznanie prawa pomocy pod sygnaturą akt IV SPP/Wr 208/19.
Pismem z dnia 31 grudnia 2019 r. skarżący wystąpił do tutejszego Sądu z żądaniem wymierzenia grzywny Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu we W. (dalej: organ, Kolegium) za nieprzekazanie w ustawowym terminie jego skargi z dnia 2 grudnia 2019 r. wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę w przedmiocie decyzji z dnia [...] r., nr [...].
Ustosunkowując się do powyższego żądania Kolegium wskazało, że w dniu 2 grudnia 2019 r. do Kolegium wpłynęło podanie strony z dnia 2 grudnia 2019 r., w którym zwrócono się o ustanowienie adwokata z urzędu celem zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzji z dnia [...], nr [...].Do podania nie dołączono żadnego załącznika. Kolegium, mając na względzie art. 243 § 1 p.p.s.a., stosownie do którego prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania, wspomnianym pismem z dnia 10 grudnia 2019 r. przekazało - wniesiony przed złożeniem skargi - wniosek strony o ustanowienie adwokata "z urzędu", celem zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzji z dnia 6 listopada 2019 r. W piśmie z dnia 10 grudnia 2019 r. wskazano, że z uwagi na to, że strona nie złożyła dotychczas skargi na decyzję z dnia 6 listopada 2019 r., Kolegium nie przekazuje odpowiedzi na skargę i akt sprawy.
Odnosząc się do żądania o wymieszenie kary grzywny Kolegium wskazało, że z treści podania strony z dnia 2 grudnia 2019 r. wprost wynika, iż nie stanowi ono skargi na decyzję z dnia [...] nr SKO[...], lecz wniosek o ustanowienie adwokata "z urzędu", w celu zaskarżenia do WSA we Wrocławiu tej decyzji, który został WSA we Wrocławiu przekazany pismem z dnia 10 grudnia 2019 r. co czyni niedopuszczalnym żądanie wymierzania kary grzywny. Wbrew twierdzeniu wnioskodawcy, podaniem z dnia 2 grudnia 2019 r. nie wniósł o "ustanowienie adwokata z urzędu do uzasadnienia wniesionej skargi na decyzję z dnia 6 listopada 2019 r." lecz "o ustanowienie adwokata z urzędu w celu zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji z dnia 6 listopada 2019 r." W ocenie Kolegium skarżący - w podaniu z dnia 31 grudnia 2019 r. - dokonuje swoistej reinterpretacji treści swojego podania z dnia 2 grudnia 2019 r., twierdząc, że wnosił o co innego niż wynika to wprost z podania z dnia 2 grudnia 2019 r., co jest niedopuszczalne.
Podkreślono, że skarżący inicjuje szereg postępowań administracyjnych i sądowych, formułując przy tym wiele wniosków (w tym niejasnych lub sprzecznych), które - poza wydłużeniem tych postępowań (w sytuacji gdy są one w ogóle dopuszczalne) – nie przynoszą żadnego innego skutku, nie w celu ochrony swoich praw, ponieważ wszczynanie tych postępowań jest dla niego celem samym w sobie.
Mając powyższe okoliczności na uwadze Kolegium wniosło o odrzucenie wniosku o wymierzenie grzywny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 54 § 2 u.p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi.
Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (§ 2). Stosownie do treści art. 55 § 1 u.p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 u.p.p.s.a, a więc do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.
Na wstępie podkreślić należy, że instytucja wymierzenia organowi grzywny w sytuacji niewywiązania się z nałożonych na niego ustawowych obowiązków w zakresie postępowania sądowoadministracyjnego ma charakter mieszany: dyscyplinujący, restrykcyjny i prewencyjny. Mobilizuje ona bowiem organ do niezwłocznego przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, a jednocześnie stanowi sankcję za niedokonanie tych czynności w wymaganym terminie. Zapobiega także naruszeniom tego obowiązku w przyszłości (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2017 r., sygn. akt I OZ 1702/17, z dnia 6 czerwca 2014 r., sygn. akt I OZ 429/13 oraz z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. akt I OZ 72/14 – dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jednocześnie nie sposób nie zauważyć, że choć sprawa wszczęta wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny stanowi samodzielne postępowanie toczące się przed sądem administracyjnym, żądanie strony nie może być rozpoznawane w oderwaniu od skargi, której organ – zdaniem strony – miał nie przekazać w terminie wraz z odpowiedzią i aktami sprawy.
Warunkiem zastosowania przez sąd tej nadzwyczajnej instytucji jest jednak uprzednie stwierdzenie, że skarga została złożona we właściwym organie.
W niniejszej zaś sprawie takiej skargi w ogóle nie było. Wniesione przez skarżącego podanie z dnia 2 grudnia 2019 r. stanowiło bowiem tylko i wyłącznie wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Taką kwalifikację pisma potwierdza zresztą jego treść, z której jednoznacznie wynika, że skarżący wniósł o ustanowienie adwokata z urzędu w celu zaskarżenia do wojewódzkiego sądu administracyjnego decyzji z dnia 6 listopada 2019 r., doręczonej stronie w dniu 29 listopada 2019 r. Nie można było zatem utożsamiać złożonego wniosku ze skargą, a tym samym domagać się wymierzenia organowi grzywny za jej nieprzekazanie wraz z aktami sprawy i odpowiedzią.
Ponadto nawet gdyby przyjąć, jak domagał się tego skarżący, że ewentualna skarga została przez niego wniesiona, to i tak należałoby uznać, że przedmiotowy wniosek nie zasługuje na merytoryczne rozpoznanie. Przedmiotem tej skargi byłoby bowiem w istocie pismo organu z dnia [...]r., nr [...]mające wyłącznie charakter informacyjny, a więc niepodlegający kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
W takiej sytuacji złożony wniosek należało uznać za niedopuszczalny i podlegający odrzuceniu na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 u.p.p.s.a.