Uzasadnienie
Pismem z dnia 5 września 2016 r. H. B. (zwany dalej wnioskodawcą, stroną lub skarżącym) wystąpił z wnioskiem o wymierzenie grzywny Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. za nieprzekazanie sądowi administracyjnemu w ustawowym terminie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV tutejszego Sądu z dnia 29 września 2016 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od wniosku w kwocie 100 złotych w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia wniosku.
W dniu 10 października 2016 r. strona wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Jednakże na skutek nieuzupełnienia braku formalnego, żądanie skarżącego zostało pozostawione bez rozpoznania prawomocnym zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 30 listopada 2016 r.
Zarządzeniem z dnia 21 grudnia 2016 r. skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w terminie siedmiu dni.
Pismami wniesionymi do tutejszego Sądu w dniach 29 grudnia 2016 r. oraz 9 stycznia 2017 r. wnioskodawca zakwestionował zasadność żądania wpisu sądowego w zainicjowanych przez niego sprawach. Podkreślił on bowiem, że jest zwolniony od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych z mocy samego prawa, w związku z czym wzywanie go uiszczenia wpisu sądowego jest niedopuszczalne oraz prawnie zabronione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia, których przedmiotem jest:
- 1) przekazanie sprawy innemu sądowi administracyjnemu;
1a) odrzucenie skargi w przypadkach, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4 oraz art. 220 § 3; 1b) umorzenie postępowania;
- 2) wstrzymanie lub odmowa wstrzymania wykonania decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, o których mowa w art. 61;
- 4) odmowa sporządzenia uzasadnienia wyroku;
- 5) sprostowanie lub wykładnia orzeczenia albo ich odmowa;
5a) odrzucenie wniosku o uzupełnienie wyroku albo odmowa jego uwzględnienia;
- 6) oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego;
- 7) odrzucenie skargi kasacyjnej;
- 8) odrzucenie zażalenia;
- 9) zwrot kosztów postępowania, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej;
- 10) ukaranie grzywną.
Na mocy art. 198 p.p.s.a., omawiane regulacje znajdują odpowiednie zastosowanie do zażaleń na zarządzenie przewodniczącego.
Z treści pism skarżącego jednoznacznie wynika, że sprzeciwia się on konieczności uiszczenia wpisu sądowego w niniejszej sprawie. Niemniej jednak należy podkreślić, że zarządzenie z dnia 21 grudnia 2016 r. stanowiło jedynie przypomnienie o konieczności uiszczenia wpisu sądowego, ustalonego już uprzednio innym, prawomocnym orzeczeniem.
Kwestionując zasadność wydania tego zarządzenia skarżący nie może jednakże podważyć go wyłącznie w oparciu o swój subiektywny pogląd. Przywołane na wstępie przepisy ustawy procesowej ściśle bowiem przewidują jakiego rodzaju orzeczenia mogą stanowić przedmiot zażalenia. W katalogu wskazanym w art. 194 § 1 p.p.s.a., ani w też w żadnym innym przepisie ustawy procesowej nie została przewidziana możliwość wniesienia zażalenia na zarządzenie wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. Wskazane orzeczenie ma bowiem wyłącznie charakter czynności materialno-technicznej i stanowi jedynie informację o obowiązku uiszczenia wpisu, w tym o skutkach prawnych jego niewykonania w zakreślonym terminie, nie mieszcząc się w kategorii zarządzeń podlegających zaskarżeniu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2011 r., o sygn. akt II FZ 4/11, LEX nr 783828).
Trzeba także dostrzec, że przepis art. 227 § 1 p.p.s.a. przewiduje co prawda możliwość wniesienia zażalenia na zarządzenie przewodniczącego wydane w przedmiocie kosztów sądowych, a więc także w kwestii wezwania do uiszczenia wpisu sądowego. Jednakże wskazany środek odwoławczy przysługuje wyłącznie od zarządzenia, które nie stało się jeszcze prawomocne. Natomiast wówczas, gdy strona nie zdecyduje się na zakwestionowanie zasadności wezwania do uiszczenia wpisu z uwagi m.in. na złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, późniejsza możliwość wniesienia zażalenia nie jest dopuszczalna. Zarządzenie staje się bowiem orzeczeniem prawomocnym, co wiąże zarówno sąd, jak i strony postępowania. Gdyby więc nawet przyjąć, że wniesione przez stronę zażalenie odnosi się do zarządzenia przewodniczącego z dnia 29 września 2016 r., nie istniałaby prawna możliwość jego rozpatrzenia i również podlegałoby ono odrzuceniu.
W tym stanie rzeczy, Sąd zobowiązany był wniesione zażalenie odrzucić jako niedopuszczalne, o czym orzeczono w sentencji niniejszego postanowienia na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 oraz art. 198 p.p.s.a.