Uzasadnienie
Pismem z dnia 29 lutego 2020 r. K. N. powołując się na art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) wniósł o wymierzenie grzywny – A w L. w związku z nieprzekazaniem przez ten podmiot do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargi z dnia 7 lutego 2020 r. jaką K. N. wniósł na bezczynność A w L. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
W uzasadnieniu wniosku K. N. wskazał, że w dniu 6 stycznia 2020 r., za pośrednictwem poczty elektronicznej skierowanej na adres: [...], [...], [...], [...] zwrócił się z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w postaci:
- - skanów rachunków wystawionych przez A na rzecz/dla Urzędu Miasta i Gminy C. od 1 listopada 2018 r. do dnia udzielenia odpowiedzi na informację publiczną;
- - skanów umów zawartych przez A na rzecz/dla Urzędu Miasta i Gminy C. od 1 listopada 2018 r. do dnia udzielenia odpowiedzi na informację publiczną;
- - skanów faktur wystawionych przez A na rzecz/dla Urzędu Miasta i Gminy C. od 1 listopada 2018 r. do dnia udzielenia odpowiedzi na informację publiczną;
- - w postaci informacji, kto z pracowników Urzędu Miasta i Gminy C. lub B w C. (imię i nazwisko) wysyła informacje do publikacji w serwisie [...], którego właścicielem jest A. Wnoszący o wymierzenie grzywny podniósł, że z uwagi na brak odpowiedzi na złożony przez niego wniosek o udzielenie informacji publicznej, w dniu 7 lutego 2020 r. skierował on – za pośrednictwem A skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność organu. Do dnia sporządzenia wniosku skarga ta nie została przekazana do Sądu.
Wraz z pismem przewodnim z dnia 5 maja 2020 r. Sąd doręczył A odpis wniosku o wymierzenie grzywny zobowiązując do udzielenia odpowiedzi na wniosek w terminie 7 dni od doręczenia. Jak wynika z akt sprawy, korespondencja sądowa została doręczona jej adresatowi w dniu 18 maja 2020 r. i pozostała bez odpowiedzi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Wniosek strony o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. zasługiwał na uwzględnienie.
Z treści art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. wynika, że skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłość są przedmiotem skargi, przy czym organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Stosownie natomiast do treści art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków o których mowa w art. 54 § 2 p.p.p.a., Sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Mając na uwadze, że przedmiotem niniejszej sprawy jest nieprzekazanie skargi z zakresu dostępu do informacji publicznej, w sprawie należało wziąć pod uwagę treść art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1429; u.d.i.p.), będącego przepisem szczególnym w odniesieniu do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem, przekazanie sądowi akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi.
W orzecznictwie sądowym zwraca się uwagę (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 listopada 2016 r., sygn. akt IV SO/Wr 24/16, dostępne na stronie - http://orzeczenia.nsa.gov.pl), że obowiązek przekazania przez organ skargi istnieje niezależnie od tego, czy organ ten uznaje, że skarga nie należy do kognicji sądu administracyjnego, czy też uzna, że w istocie nie jest organem administracji, czy nawet dysponentem żądanych informacji, czy też stwierdzi, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. Dopiero Sąd w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać oceny żądania i ustalić, czy skarga mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych, czy żądane informacje były informacją publiczną oraz czy adresat wniosku o udzielenie tych informacji zobowiązany był do rozpoznania wniosku stosownie do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Zatem nawet trafne przekonanie, że skarga nie jest zasadna, nie zwalnia od obowiązku przekazania tej skargi wraz z odpowiedzią do sądu administracyjnego. Bowiem to wyłącznie Sąd jest władny do dokonania oceny skargi tak pod względem formalnym jak i merytorycznym, a organ nie może go w tym zastępować, nawet pozostając w uzasadnionym przekonaniu o niedopuszczalności skargi (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 20 września 2011 r., sygn. akt II OZ 799/11; z dnia 30 czerwca 2010 r. sygn. akt I OZ 495/10; z dnia 15 czerwca 2011 r. sygn. akt I OZ 410/11; dostępne na stronie - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W związku z wprowadzeniem pośredniego trybu wnoszenia skarg do wojewódzkich sądów administracyjnych ustawodawca przewidział w procedurze sądowoadministracyjnej instytucję mającą na celu zdyscyplinowanie organów uchylających się od obowiązku przekazania skargi. W takim przypadku, na mocy art. 55 § 1 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postępowanie o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 §1 p.p.s.a. jest odrębnym postępowaniem sądowym, wszczynanym na wniosek strony skarżącej w przypadku niewywiązania się przez organ z obowiązku przesłania do sądu skargi wraz z aktami administracyjnymi i odpowiedzią na skargę.
Przewidziana w art. 55 § 1 p.p.s.a. instytucja wymierzenia grzywny ma na celu przede wszystkim wyegzekwowanie od organu wypełnienie przezeń obowiązków procesowych, o jakich mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Obok funkcji dyscyplinującej polegającej na przymuszeniu organu do przesłania skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy, grzywna pełni także funkcję represyjną. Jest ona uzasadniona potrzebą ochrony konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, a którego realizacja napotyka przeszkodę w razie niedopełnienia przez organ obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a. (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09). Instytucja wymierzenia grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni też funkcję prewencyjną, bowiem ukaranie organu służy także zapobieganiu naruszenia prawa w przyszłości.
W niniejszej sprawie podmiot w stosunku do którego wniesiono o ukaranie go grzywną uchybił obowiązkowi o którym mowa w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Dołączona do wniosku o wymierzenie grzywny kserokopia dowodu potwierdzenia nadania przesyłki rejestrowanej o numerze nadawczym: ([...]), skierowanej do A, potwierdza twierdzenia występującego z wnioskiem, że w dniu 7 lutego 2020 r. złożył on, za pośrednictwem wyżej wymienionego podmiotu, skargę, na bezczynność w sprawie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Skarga ta nie została jednak przekazana Sądowi dnia wydania niniejszego orzeczenia.
W sumie, wobec nie wywiązania się przez podmiot wskazany we wniosku o wymierzenie grzywny z obowiązku przekazania skargi wraz z odpowiedzią i aktami sprawy w terminie wynikającym z art. 21 ust. 1 u.d.i.p., niewątpliwie należało uznać, że w sprawie zaistniały przesłanki do wymierzenia grzywny o jakiej mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a.
Kierując się tą oceną Sąd, działając na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I postanowienia. Co się tyczy samej wysokości nałożonej grzywny to należy wskazać, że grzywnę, zgodnie z art. 154 § 6 w związku z art. 55 § 1 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.
Jak wynika z obwieszczenia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 19 lutego 2020 r., opublikowanego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej Monitor Polski w dniu 19 lutego 2020 r. pod pozycją 195, przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2019 r. wyniosło 4294,67 złotych. Wobec tego maksymalna wysokość grzywny kształtuje się na poziomie 42.946,70 złotych.
Zauważyć przy tym należy, że ustawodawca nie przewidział dolnej granicy grzywny oraz nie określił dyrektyw jej wymierzania, pozostawiając decyzję w tym zakresie sądowi (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt IV SO/Wr 6/20, dostępne na stronie - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie na wysokość wymierzonej grzywny wpływ miał okres zwłoki w nieprzekazaniu skargi wraz z odpowiedzią i aktami sprawy, a także okoliczność, że do dnia wydania niniejszego postanowienia podmiot objęty wnioskiem o wymierzenie mu grzywny za nieprzekazanie skargi nie dokonał wskazanej czynności, ani w ogóle nie zajął stanowiska w tym zakresie, pomimo doręczenia mu odpisu wniosku o wymierzenie grzywny.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II sentencji postanowienia na podstawie art. 200 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez wnioskodawcę koszt wpisu od wniosku w kwocie 100 zł.