Orzeczenie TK z 31 grudnia 1990 r., K 8/89

Teza

Trybunał Konstytucyjny po rozpoznaniu sprawy z wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o stwierdzenie, że:

1. ubezpieczenie ustawowe pojazdów mechanicznych od uszkodzeń, zniszczenia i utraty /autocasco/ ustanowione na mocy art. 6 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 20 września 1984 r. o ubezpieczeniach majątkowych i osobowych /Dz.U. nr 45 poz. 242 ze zmianami wprowadzonymi ustawą z dnia 17 maja 1989 r. - Dz.U. nr 30 poz. 160/ - narusza zasadę całkowitej ochrony własności osobistej gwarantowanej przez art. 18 Konstytucji PRL, oraz zasadę tę naruszają postanowienia rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 1989 r. w sprawie ubezpieczeń ustawowych komunikacyjnych /Dz.U. nr 18 poz. 100/ wydanego na mocy upoważnienia uprzednio wskazanej ustawy /art. 6 ust. 1 pkt 8 i art. 7/, a w szczególności postanowienia rozporządzenia zawarte w par. 1 ust. 1 pkt 3, par. 5 ust. 1-4, par. 7, par. 22-34, par. 42 ust. 1 i 2;
2. wykonanie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 7 ustawy z dnia 20 września 1984 r. o ubezpieczeniach majątkowych i osobowych wykracza poza ramy tego upoważnienia.

postanawia umorzyć postępowanie.

Uzasadnienie

Ubezpieczenie autocasco, tak jak jest ukształtowane w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 29 marca 1989 r. /Dz.U. nr 18 poz. 100/, nakłada na podmiot własności osobistej obowiązek płacenia składki ubezpieczeniowej właśnie temu ubezpieczeniu, co samo w sobie stanowi obciążenie dla tego właściciela, a więc w istotny sposób narusza własność osobistą. Brak jest ogólnospołecznego interesu, który by usprawiedliwił takie ograniczenie, a w każdym razie ten nie jest wyraźnie podany.

Ustawa z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej /Dz.U. nr 59 poz. 344/ w art. 4, który reguluje ubezpieczenia ustawowe, nie wymienia wśród nich ubezpieczenia pojazdów mechanicznych od uszkodzenia, zniszczenia i utraty /autocasco/. Płynie stąd wniosek, że ubezpieczenie autocasco należy od 30 września 1990 r. do grupy ubezpieczeń umownych.

Takie uregulowanie ubezpieczenia autocasco odpowiada myśli zawartej w pkt 1 wniosku i uzasadnieniu tego wniosku sporządzonemu przez Rzecznika Praw Obywatelskich.

Z kolei pkt 2 wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich stał się bezprzedmiotowy wobec uchylenia - wraz z ustawą z dnia 20 września 1984 r. o ubezpieczeniach majątkowych i osobowych, wydanego na podstawie art. 7 tejże ustawy - cytowanego wyżej rozporządzenia.