Orzeczenie TK z 20 stycznia 1993 r., S 1/93

Tezy

Sygnalizacja do Rady Ministrów o uchybieniu w prawie polegającym na wydawaniu przez Radę Ministrów rozporządzenia z dnia 16 lipca 1991 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. nr 72 poz. 311/ ze znacznym opóźnieniem w stosunku do daty wejścia w życie ustawy.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny rozpoznając sprawę o sygnaturze akt U 4/92 z wniosku Sejmiku Samorządowego Województwa Gdańskiego stwierdził, że po wprowadzeniu istotnych zmian ustawą z dnia 29 września 1990 r. /Dz.U. nr 79 poz. 464/ do ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości z 1985 r. w zakresie zasad ustalania opłat za wieczyste użytkowanie gruntów, przepisy rozporządzenia Rady Ministrów służące wykonaniu zasad ustawy, która weszła w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia /5 grudnia 1990 r./, zostały wydane dopiero 16 lipca 1991 r. /Dz.U. nr 72 poz. 311/.

Z ustaleń w sprawie sygnaturze U 4/92 wynika ponadto, że zasady obniżki opłat za wieczyste użytkowanie chociaż dotyczące całego roku 1991, weszły w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia rozporządzenia, to jest 31 sierpnia 1991 r.

W ocenie Trybunału Konstytucyjnego skutki takiego opóźnionego, w stosunku do dnia wejścia w życie przepisów ustawy, rozporządzenia Rady Ministrów są wyjątkowo niekorzystne zarówno dla spójności systemu prawnego, jak i dla możliwości poprawnego stosowania przepisów prawnych.

To ostatnie ujawniło się przede wszystkim w postępowaniu rad gmin, które zobowiązane do uchwalenia w terminie do dnia 31 marca 1991 r. budżetów gmin, na podstawie art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./ ustalały opłaty z tytułu wieczystego użytkowania bez uwzględnienia obniżek przewidzianych dopiero do uregulowania w rozporządzeniu i dzisiaj zobowiązane są do ponownych rozliczeń z użytkownikami wieczystymi.

Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że zachowanie jedności koncepcji legislacyjnej wymaga, aby przepisy wykonawcze wchodziły w życie wraz z nowym przepisem podstawowym i były do niego dostosowane, bowiem tylko wówczas będzie możliwe zachowanie spójności prawa, niezbędne dla zapewnienia właściwego działania prawa w ramach systemu prawnego Rzeczypospolitej Polskiej.

Należy również podnieść, że wydawanie rozporządzeń przez Radę Ministrów we właściwym czasie wynika także z zasad techniki legislacyjnej wyrażonych w uchwale Nr 147 Rady Ministrów z dnia 5 listopada 1991 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej /M.P. nr 44 poz. 310/.