Uzasadnienie
Marianna K. wystąpiła w dniu 19 września 1980 r. o przydzielenie jej pokoju po zmarłej sąsiadce Marii M., położonego w domu przy ul. Ł. nr 11 w K. Pokój ten wchodzi w skład zespołu mieszkań, którego część składającą się z pokoju, kuchni, łazienki i przedpokoju zajmuje wnioskodawczyni z byłym mężem. Wniosek swój motywowała tym, że jest chora i ma prawo do dodatkowej powierzchni mieszkalnej, wynikające z decyzji z dnia 5 maja 1980 r., wydanej przez Dyrektora Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w K. Prezydent Miasta K., decyzją z dnia 3 października 1980 r., odmówił Mariannie K. przydzielenia wnioskowanego pokoju, przydzielając go Janinie i Krzysztofowi B. wraz z rodziną /córką Beatą i synem Pawłem/ jako pomieszczenie zastępcze do czasu uzyskania mieszkania spółdzielczego. Decyzję w stosunku do Marianny K. uzasadniono tym, że wraz z mężem dysponuje lokalem mieszkalnym składającym się z 1 pokoju o powierzchni 23,5 m2 i kuchni o powierzchni 18 m2. Łącznie mieszkanie to ma 55,5 m2 powierzchni użytkowej. W uzasadnieniu wskazano, że przydział na rzecz Marianny K. pokoju po zmarłej Marii M. o powierzchni 35 m2, nawet uwzględniając uprawnienie do dodatkowej powierzchni mieszkalnej, spowodowałoby powstanie nadwyżki w metrażu w postaci odrębnej izby.
Wojewoda Kaliski, rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym, decyzją z dnia 7 listopada 1980 r., nr GT-8174/202/80 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta K., uznając w uzasadnieniu rozstrzygnięcie tej decyzji za prawidłowe. Jednocześnie Wojewoda Kaliski stwierdził, że przydział będącego przedmiotem sporu pokoju na rzecz rodziny B., jako pomieszczenia zastępczego, na czas oczekiwania na mieszkanie spółdzielcze, jest zgodny z art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. nr 14 poz. 84/.
Marianna K. zaskarżyła decyzję Wojewody Kaliskiego do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając jej niezgodność z prawem. Uzasadnienie skargi powołuje się na posiadane uprawnienie do dodatkowej powierzchni mieszkalnej, a ponadto stwierdza, że ma prawo do ubiegania się o oddzielne mieszkanie ze względu na rozwód z mężem. Sąd orzekający o rozwodzie /wyrok w aktach/ nie orzekł wprawdzie o sposobie korzystania z mieszkania, lecz w sytuacji, gdy obie strony miały - zdaniem skarżącej - równie ważkie uprawnienia, był to dylemat nie do rozwiązania. Obecnie powstały warunki pozwalające na zamieszkanie rozwiedzionych w oddzielnych mieszkaniach. Skarżąca zarzuca małżonkom B., że mając możliwość korzystania z przestronnego mieszkania rodziców Krzysztofa B., położonego w tym samym domu, w którym mieszka skarżąca, celowo zamieszkiwali w złym i ciasnym lokalu matki Janiny B. przy ul. B. nr 7 w K., aby szybciej otrzymać mieszkanie.
Wojewoda Kaliski w odpowiedzi na skargę nie znalazł podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji /art. 200 par. 2 Kpa/, przedstawiając argumenty podane w uzasadnieniu decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 31 ust. 3 prawa lokalowego, jeżeli w lokalu zajmowanym przez więcej niż jednego najemcę zostanie opróżniona część tego lokalu, prawo do jej przydzielenia przysługuje najemcy, który zajmuje powierzchnię mniejszą od przysługującej mu według norm zaludnienia. Marianna K. wraz z byłym mężem zajmują lokal o powierzchni 55,5 m2. Lokal ten składa się z pokoju o powierzchni 23,5 m2, kuchni o powierzchni 18 m2 i innych przynależności. W myśl przepisu par. 7 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 czerwca 1974 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów prawa lokalowego /Dz.U. nr 26 poz. 152/, norma powierzchni mieszkalnej przysługującej jednej osobie wynosi 7-10 m2. Przepis par. 9 ust. 2 wymienionego rozporządzenia Rady Ministrów ustala, że dodatkową powierzchnię mieszkalną przyznaje się w postaci jednej normy. Przepis ten zawiera zalecenie, aby norma ta łącznie z przysługującą normą podstawową stanowiła osobny pokój. Wskazane zalecenie, wyrażone słowami "należy dążyć", stwarza po stronie organu decydującego o przydziale jedynie obowiązek rozważenia możliwości przyznania osobnego pokoju. W świetle powyższego Marianna K. wraz z byłym mężem dysponuje lokalem mieszkalnym, odpowiadającym - łącznie z przyznaną jej powierzchnią dodatkową - normom powierzchni mieszkalnej w granicach minimalnych wielkości tych norm. Przyznanie jej dodatkowego pokoju o powierzchni 35 m2 znacznie przekroczyłoby normy mieszkaniowego przysługujące 2 osobom, łącznie z dodatkową powierzchnią mieszkalną dla jednej z nich. W rezultacie powstałaby nadwyżka w postaci jednej izby.
Do zarzutu skarżącej, dotyczącego możliwości zamieszkania rodziny B. w mieszkaniu rodziców Krzysztofa B. przy ul. Ł. nr 11, mogą ustosunkować się jedynie terenowe organy administracji państwowej, które rozpatrywały tę sprawę. Do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z art. 196 par. 1 Kpa, należy jedynie kontrola zgodności z prawem wydanych decyzji administracyjnych. Uznając zatem, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, Naczelny Sąd Administracyjny skargę oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa.
Naczelny Sąd Administracyjny, biorąc pod uwagę wskazany wyżej brak zasadności przyznania Mariannie K. wnioskowanego pokoju, wyraża jednak zdanie, że w złożonej sytuacji mieszkaniowej, wynikającej z faktu wspólnego zamieszkania rozwiedzionych małżonków, terenowe organy administracji państwowej powinny rozważyć możliwość zmiany tego niekorzystnego społecznie stanu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego organy te w porozumieniu z zainteresowanymi powinny zbadać możliwość dokonania odpowiedniej zamiany mieszkań, która by likwidowała istniejące źródło niezadowolenia stron.