Wyrok WSA w Bydgoszczy z 17 marca 2004 r., SA/Bd 2349/03

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy

Rozpoznanie

w dniu 3 marca 2004 r. na rozprawie

Sprawa

sprawy ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej oddala skargę

Skład

Sędzia NSA Wiesław Czerwiński przewodniczący
Sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon Asesor WSA Anna Klotz sprawozdawca
Magdalena Gadecka protokolant

Uzasadnienie

SA/Bd 2349/03

J. D. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzję wydaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. [...] z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S. K. z dnia [...] nr [...] dotyczącą wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej spółki cywilnej zarejestrowanej pod nazwą PPHU"J."s.c. z siedzibą w S. K. ul. [...], na nazwiska Ja. D. i T. T. nr ewidencyjny wpisu [...].

Z akt sprawy wynika, że skarżący złożył wniosek z dnia 30 maja 1996 r. do Urzędu Miasta i Gminy w S. K. w sprawie dokonania zmiany wpisu w ewidencji działalności gospodarczej. Zażądał, aby w miejsce zmarłego wspólnika – T. T., wpisać A. D. (córka zmarłej wspólniczki i skarżącego) reprezentowaną przez pełnomocnika D. D. Powyższe uzasadnił zapisem w § 11 umowy spółki prawa cywilnego z dnia 31 grudnia 1994 r., w którym to paragrafie stosownie do art. 872 Kodeksu cywilnego zostało zawarte zastrzeżenie co do wejścia do spółki spadkobierców zmarłego wspólnika.

W dniu 24.06.1996 r. Burmistrz Miasta i Gminy w S. K. zawiesił postępowanie administracyjne do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Sąd w kwestii dotyczącej stwierdzenia nabycia spadku po zmarłej T. T. W dniu 2 sierpnia 1996 r. ustanowiony w sprawie adwokat złożył do Sądu Rejonowego w B. wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po T. T. oraz otwarcie i ogłoszenie testamentu z dnia 1 maja 1996 r.

Następnie skarżący ponowił do organu wniosek o dokonanie zmiany we wpisie do ewidencji działalności gospodarczej.

Wobec powyższego w dniu 4 lutego 1997 r. organ administracji publicznej poinformował zainteresowanego, że nie ustąpiły przyczyny zawieszenia postępowania, gdyż spółka cywilna (dwuosobowa) ulega wygaśnięciu m.in. z chwilą śmierci jednego ze wspólników, co ma zastosowanie w przypadku PPHU "J." s.c.

W dniu 15 lutego 2001 r. skarżący powołując się na nowelizację ustawy z dnia 19 listopada 1999r. Prawo działalności gospodarczej, na art. 88 b oraz 88 e pkt 2 i 3 (Dz. U. Nr 101 z 1999 r., poz. 1178) wystąpił o uchylenie postanowienia o zawieszeniu postępowania jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa.

W dniu 30 sierpnia 2001 r. Burmistrz Miasta i Gminy S. K. podjął zawieszone w dniu 24 czerwca 1996 r. postępowanie powołując się na nowelizację przepisów o działalności gospodarczej.

Skarżący nie zgadzając się z uzasadnieniem i podstawą prawną postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania, złożył zażalenie do organu II instancji, które zostało zakończone umorzeniem postępowania.

W dniu 20 marca 2002 r. organ I instancji wykreślił z ewidencji działalności gospodarczej PPHU "J." s.c. J. D. i T. T. nr ewidencyjny wpisu [...] z uwagi na okoliczność, że w związku z wejściem w życie ustawy prawo o działalności gospodarczej oraz ustawy z dnia 20 sierpnia 1997r. przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. Nr 121, poz. 770 z późn. zm.) spółka powyższa utraciła z dniem 1 stycznia 2001 r. status przedsiębiorcy i zgodnie z prawem podlega wykreśleniu z urzędu.

W odwołaniu z dnia 17 czerwca 2002 r. od decyzji z dnia 20 marca 2002r. o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej skarżący zażądał jej uchylenia.

Uważa, że organ w pierwszej kolejności winien rozpatrzyć sprawę zmiany wpisu i dopiero po tej czynności wspólnicy wypowiedzą się co do formy działalności gospodarczej.

W dniu 17 czerwca 2002r. skarżący zwrócił się o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...].

W dniu [...] SKO stwierdziło nieważność decyzji z [...] o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej. Organ uznał, że decyzja z [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż w ocenie organu nie było podstaw do podjęcia zawieszonego postępowania, ponieważ nie ustała przyczyna jego zawieszenia.

W świetle powyższego w dniu 15 stycznia 2003 r. Burmistrz Miasta i Gminy S. K. powołując się w dalszym ciągu na ustawę o działalności gospodarczej wszczął postępowanie w sprawie wykreślenia rzeczonej spółki cywilnej z ewidencji. O powyższej czynności zawiadomił wszystkich uczestników postępowania, następnie w dniu [...] wydał decyzję o wykreśleniu PPHU "J." s.c. z ewidencji wpisu nr [...]. Organ rozstrzygniecie oparł na znowelizowanych przepisach ustawy Prawo działalności gospodarczej oraz ustawy przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym, z których wynika, że spółka cywilna od dnia 1 stycznia 2001r. utraciła status przedsiębiorcy. Organ wyjaśnił, że zgodnie z prawem osoby fizyczne, które do dnia 31 grudnia 2000r. wykonywały działalność gospodarcza jako wspólnicy spółek cywilnych, zobowiązane były w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, dostosować formę wykonywanej działalności do wymogów w/w ustawy i termin ten upłynął w dniu 31 marca 2001r.

W ocenie organu wykreślenie spółki cywilnej z ewidencji działalności gospodarczej w tym przypadku jest obowiązkiem obligatoryjnym, gdyż art. 88 lit i ustawy Prawo o działalności gospodarczej stanowi, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej jednostek organizacyjnych, które od dnia 1 stycznia 2001r. nie są przedsiębiorcami podlega wykreśleniu z urzędu.

W dniu 12 marca 2003 r. od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie. Zarzucił organowi I instancji nie zastosowanie się do wytycznych zawartych w decyzji z dnia [...] stwierdzającej nieważność.

W dniu [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej w/ wym. spółki, uzasadniając rozstrzygnięcie obowiązującymi przepisami prawa.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący powołuje się na decyzję stwierdzającą nieważność decyzji z dnia [...].

Jednocześnie wnosi o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Uważa, że organ powinien w pierwszej kolejności rozpatrzyć wniosek o dokonanie zamiany wpisu, aby wspólnicy mogli wypowiedzieć się co do formy przyszłej spółki, wydanie zaskarżonej decyzji uniemożliwia rozliczenie majątku spółki.

W udzielonej odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego, mimo iż skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego, właściwym do jej rozpatrzenia na mocy powyższego artykułu jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, a sprawa rozpatrzona została na postawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153 poz. 1270).

Podstawą prawną, na której swoje rozstrzygnięcia oparły organy administracyjne był art. 88 lit. i ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 z późn. zm.). Przepis ten stanowi, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej jednostek organizacyjnych, które w dniu 1 stycznia 2001 r. nie są przedsiębiorcami, podlegają wykreśleniu z urzędu, z uwzględnieniem art. 88 lit. e ust. 3 (wykreślenie następuje w drodze decyzji administracyjnej).

Przedsiębiorcą w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy Prawo działalności gospodarczej jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz nie mająca osobowości prawnej spółka prawa handlowego, która zawodowo, we własnym imieniu podejmuje i wykonuje działalność. Za przedsiębiorcę uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej.Zgodnie z art.1 lit. a ust. 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. Nr 121 z 1997 r., poz. 770), osoby fizyczne, które do dnia 31 grudnia 2000 r. wykonywały działalność gospodarczą jako wspólnicy spółek cywilnych, zostały zobowiązane w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy dostosować formę wykonywanej działalności do wymogów ustawy.

W związku z powyższym Sąd uznał, że organy administracji publicznej postąpiły zgodnie z prawem wykreślając PPHU "J." s.c. J. D. i T. T. z ewidencji działalności gospodarczej, gdyż obowiązek wykreślenia na organy został w ustawie nałożony przez ustawodawcę w art. 88 lit. i ustawy Prawo działalności gospodarczej.

W świetle prawa mamy do czynienia z następującą sytuacją. Art. 88 lit. g ustawy Prawo o działalności gospodarczej określił, że z dniem 1 stycznia 2001 r. ewidencja działalności gospodarczej prowadzona na podstawie ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 41, poz. 324 z późn. zm.) stała się ewidencją działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy, ale tej nowej tj. ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178). Dalej rzecz ujmując, wszystkie wpisy dokonane w poprzedniej (starej) ewidencji zachowują moc z jednym zastrzeżeniem. Mianowicie chodzi o art. 1 a ust. 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. Nr 121, poz. 770 z późn. zm.), wg którego osoby fizyczne, które do dnia 31 grudnia 2000 r. wykonywały działalność gospodarczą jako wspólnicy spółek cywilnych (czyli dokładnie chodzi w tym przepisie o sytuację skarżącego w rozumieniu przepisów ustawy) były zgodnie z brzemieniem tego artykułu obowiązane w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy Prawo działalności gospodarczej, dostosować formę wykonywanej działalności do wymogów tej ustawy.

Formy działalności gospodarczej wynikają z treści art. 2 ust. 2 i 3 Prawa działalności gospodarczej, które przez pojęcie "przedsiębiorcy" rozumieją osobę fizyczną, osobę prawną oraz nie mającą osobowości prawnej spółkę prawa handlowego, która zawodowo, we własnym imieniu podejmuje i wykonuje działalność gospodarczą, a także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej.

Na przeszkodzie do formalnego zakończenia sprawy z wniosku skarżącego złożonego w 1996 r. w przedmiocie zmiany zapisu w ewidencji działalności gospodarczej stały sprawy prowadzone w sądzie powszechnym. Mianowicie prowadzone było postępowanie w sprawie nabycia prawa do spadku po zmarłej wspólniczce. W ocenie Sądu, była to przeszkoda do rozpatrzenia wniosku skarżącego o zmianę. Organ prawidłowo zawiesił postępowanie administracyjne. Sąd nie podziela stanowiska organu II instancji odnośnie stwierdzenia nieważności postanowienia o zawieszeniu postępowania. Sąd uważa, że sprawy były ze sobą na tyle powiązane, że orzeczenie sądu powszechnego o prawie nabycia spadku wywierało skutek przy rozpatrzeniu merytorycznym sprawy z wniosku skarżącego o dokonanie zmiany wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Określenie w umowie spółki stosownie do art. 872 kodeksu cywilnego kręgu spadkobierców na wypadek śmierci jednego ze wspólników nie może zastąpić postanowienia z Sądu o nabyciu spadku. Skarżący jednak na rozprawie, do protokołu oświadczył, że sprawa w Sądzie powszechnym została zakończona i w marcu 2003 r. Sąd wydał postanowienie o nabyciu spadku. Z tego względu przyczyny zawieszenia postępowania ustąpiły. Skarżący w ramach prowadzonego postępowania o wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej nie poinformował organu o zakończeniu postępowania w Sądzie powszechnym, gdyż uznał, że nie ma to wpływu na prowadzone postępowanie.

W ocenie Sądu, na dzień wydania zaskarżonej decyzji tj. dzień [...] (sprawa w sądzie powszechnym wg oświadczenia do protokołu na rozprawie zakończyła się w marcu 2003 r.) nie było żadnych negatywnych przesłanek do merytorycznego zakończenia sprawy.

Organ miał po zakończeniu postępowania odwoławczego wszelkie podstawy do wydania decyzji merytorycznej, kończącej postępowanie w sprawie.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa przy sądowej kontroli zaskarżonej decyzji. Z tego też względu uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna prawem, oddalił skargę na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.153, poz. 1270).