Uzasadnienie
Wojewoda decyzją z dnia (...) znak (...) wydaną na podstawie art. 18 ust. 4a ustawy z dnia (...) o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r., Nr 58, poz. 514 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania A.H. od decyzji Starosty W. z dnia (...) znak (...) w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty spłaty zadłużenia wynikającego z umowy pożyczki Nr (...) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że na podstawie umowy pożyczki Nr (...) z dnia (...) Kierownik Powiatowego Urzędu Pracy w W. udzielił A.H. pożyczki w wysokości 10.000 zł w celu podjęcia działalności gospodarczej w zakresie handlu artykułami rolno-przemysłowymi. Zabezpieczenie spłaty tej pożyczki stanowi poręczenie dwóch osób. Pismem z dnia 10.04.2003 r. doszło do wypowiedzenia umowy pożyczki z powodu naruszenia jej postanowień. Zażądano też natychmiastowej spłaty zadłużenia do dnia 28.04.2003 r. wraz z odsetkami. Pismem z dnia 25.04.2003 r. A.H. wystąpił o rozłożenie spłaty zadłużenia na raty miesięczne po 300 zł. Decyzją z dnia (...) znak (...) Starosta W. odmówił rozłożenia należności na raty.
Organ I instancji wskazał, że zaproponowana przez skarżącego spłata zadłużenia w ratach po 300 zł miesięcznie nie może być przyjęta z uwagi na to, że trwałaby przez okres ponad 34 miesięcy oraz spowodowałaby jego wzrost o należne odsetki. Podniesiono także, że za spłatę pożyczki odpowiada solidarnie dwóch poręczycieli, którzy posiadają źródła dochodu, co umożliwia szybsze wyegzekwowanie należności.
Od decyzji z dnia (...) A.H. złożył odwołanie, wnosząc o rozłożenie pożyczki na dogodne raty.
W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazał, że jest osobą niepełnosprawną z powodu obustronnej głuchoty, że żyje wraz z żoną i trójką dzieci w wieku szkolnym z renty przysługującej żonie i że nie ma pracy. Ponadto podał, że nie ma już pieniędzy z pożyczki, bo zainwestował je w działalność gospodarczą prowadzoną wspólnie z poręczycielem, który okazał się nieuczciwy.
Rozpatrując odwołanie organ odwoławczy wskazał, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 18 ust. 4a ustawy o zatrudnieniu (cyt. na wstępie). Jako bezsprzeczne uznał to, że A. H. naruszył warunki umowy, co doprowadziło do jej wypowiedzenia oraz to, że nie zareagował na propozycję rozłożenia spłaty zadłużenia na 6 rat miesięcznych. Uznano więc, że A. H. odstępując samowolnie od warunków umowy pożyczki był świadom konsekwencji wynikających z jej wypowiedzenia i tym samym pozbawił się dogodnych warunków jej spłaty. Zdaniem organu odwoławczego argumenty podnoszone w odwołaniu nie dają podstaw, aby można było uznać, iż w sprawie zachodzą szczególne względy gospodarcze lub społeczne. Ponadto za dług wynikający z umowy pożyczki odpowiadają solidarnie 3 osoby, to jest oprócz pożyczkobiorcy jeszcze dwóch poręczycieli, którzy przyjęli na siebie obowiązek spłaty zobowiązania w przypadku trudności finansowych pożyczkobiorcy.
Od powyższej decyzji A.H. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Uzasadniając ją ponownie wskazał na swoją bardzo trudną sytuację finansową w związku z chorobą żony i jego niskimi dochodami na 5-osobową rodzinę. Wniósł o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w celu potwierdzenia prawdziwości jego twierdzeń co do sytuacji bytowej. Ponadto podał, że z udzielonej pozycji już w styczniu utracił kwotę 8.600 zł, którą to podstępnie wyłudził jego poręczyciel i że do dzisiaj kwoty tej nie odzyskał. Jest to przedmiotem postępowania w Prokuraturze Rejonowej w W. Podkreślił, że nie jest w stanie spłacić całej pożyczki i dlatego wystąpił o rozłożenie długu na miesięczne raty w kwocie po 300 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie z powodu naruszenia przez organy administracyjne przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Nie ulega wątpliwości, iż podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie był przepis art. 18 ust. 4a ustawy z dnia 14.12.1994 r. (cyt. na wstępie), który stanowi, że starosta może odroczyć termin spłaty, rozłożyć na raty albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia umorzyć w części lub w całości pożyczkę, o której mowa w ust. 1, jeżeli:
- w wyniku postępowania egzekucyjnego lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że pożyczkobiorca nie posiada majątku, z którego można dochodzić należności;
- w wyniku egzekucji pożyczkobiorca lub osoby pozostające na jego utrzymaniu byłyby pozbawione niezbędnych środków utrzymania;
- pożyczkobiorca zmarł nie pozostawiając majątku, z którego można dochodzić należności;
- wydatki egzekucyjne będą wyższe od należności;
- przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykaże, że za umorzeniem przemawiają szczególne względy gospodarcze lub społeczne.
Niewątpliwie także organy obu instancji nie dokonały przed podjęciem rozstrzygnięcia żadnych ustaleń w przewidzianym przepisami kpa trybie, zmierzających do wyjaśnienia, czy w sprawie tej zachodzą przesłanki wymienione w tym przepisie, skutkujące podjęciem przez starostę któregoś z wymienionych tam rozwiązań.
Ma to znaczenie przede wszystkim dlatego, że organy nie uwzględniły wniosku skarżącego o rozłożenie spłaty pożyczki na raty. Z treści tego wniosku i jego pism wynika natomiast, że może on spełniał któryś z wymienionych powyżej warunków, nie wyłączając tego, który mógłby doprowadzić do umorzenia pożyczki w części lub w całości (w tym przypadku należałoby mieć oczywiście na uwadze przepis art. 18 ust. 4b odnoszący się do poręczycieli pożyczki, którzy w niniejszej sprawie występują).
Złożenie przez skarżącego wniosku o rozłożenie pożyczki na raty miesięczne w wysokości po 300 zł, z uwzględnieniem argumentów, jakie w tym wniosku i innych pismach przedstawił, powinno skutkować wszechstronnym wyjaśnieniem sprawy przez organ administracji. To jest także przez rozważenie innych aniżeli zaproponowane przez skarżącego, ustawą przewidzianych możliwości, tak aby doszło do rozstrzygnięcia optymalnego w danych okolicznościach. Dokładne zbadanie sytuacji skarżącego w kierunkach wskazanych w art. 18 ust. 4a pozwoli podjąć decyzję, która będzie dawała szansę na osiągnięcie celu, jaki powinien przyświecać racjonalnemu pożyczkodawcy. Nie może umknąć z pola widzenia fakt, że skarżący chce pożyczkę spłacić i że podjął już konkretne działania zmierzające w tym kierunku.
W świetle powyższego należy stwierdzić, że organy orzekające w sprawie naruszyły art. 7 i 77 § 1 kpa, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy i dlatego Sąd na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych... (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, 135, 152 i 200 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ zbada i rozważy okoliczności, o jakich mowa w art. 18 ust. 4a ustawy z dnia 14.12.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.