Uzasadnienie
SA/Bd 2765/03
Decyzją z dnia [...] znak: [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w W. nakazał rozbiórkę nadbudowanej części budynku gospodarczego przy ulicy [...] w B. K. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
Wojewoda W. decyzją z dnia [...] znak: [...] utrzymał w mocy w/w decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w W. Na decyzję Wojewody W. skarżący wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyniku rozpatrzenia skargi Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi wyrokiem z dnia 22 października 1997 r. sygn. akt SA/Łd 2425/95 oddalił skargę.
Kierownik Urzędu Rejonowego w W. postanowieniem z dnia [...] znak: [...] nałożył na skarżącego grzywnę w wysokości [...] zł celem przymuszenia wykonania obowiązku rozbiórki budynku gospodarczego. Wojewoda W. postanowieniem z dnia [...] znak: [...] utrzymał w mocy postanowienie Kierownika Urzędu Rejonowego w W. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Sąd wyrokiem z dnia 22 listopada 2002 r. sygn. akt II SA/Łd 33/99 uchylił zaskarżone postanowienie z powodu uchybienia przepisom postępowania.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. zgodnie z art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, upomnieniem z dnia [...] znak: [...] wezwał skarżącego do wykonania decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] znak: [...].
Ponieważ nałożony obowiązek nie został wykonany, właściwy organ egzekucyjny - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. - postanowieniem z dnia [...] Nr [...] na podstawie art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98, poz. 1071) oraz przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 110, poz. 968) wszczął postępowanie egzekucyjne w administracji, nałożył grzywnę w wysokości [...] zł, celem przymuszenia wykonania obowiązku wynikającego z w/w decyzji oraz nałożył obowiązek wniesienia opłaty egzekucyjnej za wydanie niniejszego postanowienia w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż podstawą prawną nałożenia na zobowiązanego grzywny są przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, m.in. art. 1 a pkt 12 b tiret pierwsze, który brzmi, że ilekroć w ustawie jest mowa o środku egzekucyjnym, rozumie się przez to w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym grzywnę w celu przymuszenia, art. 2 § 1 pkt 3 zgodnie, z którym egzekucji administracyjnej podlegają obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej (...). w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych (art.6 § 1).
Organ wskazał, że wysokość grzywny została ustalona na podstawie art. 121 § 5 cytowanej ustawy, wg którego wysokość grzywny (...) stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki i 1/5 ceny m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ustalonej i ogłoszonej przez ministra właściwego do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. Natomiast wysokość wniesienia opłaty egzekucyjnej ustalona została na podstawie art. 64 a § 1 pkt 1, zgodnie z którym organ egzekucyjny w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym pobiera opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia - 10% kwoty nałożonej grzywny, nie więcej jednak niż 68 zł.
T. K. nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, pismem z dnia 10 czerwca 2003 r. wniósł odwołanie od postanowienia o wszczęcie postępowania egzekucyjnego w administracji.
Postanowieniem z dnia [...], działając w granicach przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, K.-P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i stanowisko prawne organu I instancji podkreślając m.in. że grzywna w celu przymuszenia, tak jak każdy inny środek egzekucyjny, jest uciążliwa, ale jej nałożenie ma na celu przymuszenie wykonania nałożonego obowiązku, gdy osoba zobowiązana nie wykonuje obowiązku dobrowolnie.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o "uchylenie postanowienia K.-P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego" oraz o "zalegalizowanie części nadbudowanej budynku gospodarczego bez wymaganego pozwolenia na budowę przy ulicy [...] w B. K. zgodnie z art. 49 i art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane".
W odpowiedzi na skargę K.-P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu swojego stanowiska powołał się na argumenty tożsame z argumentami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należało uznać za zasadną.
Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów. W rozpatrywanej sprawie egzekwowany obowiązek wynika z ostatecznej decyzji Wojewody W. z dnia [...] nr [...]. Skarga na powyższą decyzję została oddalona wyrokiem Naczelnego sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi z dnia 22.10.1995 r. sygn. SA/Ł 2425/95.
Zaskarżona decyzja została oparta m.in. na przepisie art.122 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który m.in. określa wymogi, jakim powinno odpowiadać postanowienie o nałożeniu grzywny. Postanowienie to powinno zawierać wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie, będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie (nie dotyczy to egzekucji obowiązków wynikających z przepisów prawa budowlanego), a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, będzie orzeczone wykonanie zastępcze.
Postanowienie organu I instancji odpowiada w zasadzie tym wymogom.
W ocenie Sądu nieprawidłowo jednak określono termin, w jakim należy uiścić grzywnę i opłatę egzekucyjną. Określono ten termin na "7 dni od daty otrzymania niniejszego postanowienia". Postanowienia są wykonalne, jeżeli są prawomocne. Termin do wykonania decyzji winien zatem biec od daty prawomocności postanowienia.
Z przepisu art. 126 K.p.a., mówiącym o zastosowaniu do postanowień niektórych przepisów dotyczących decyzji nie wynika, aby do postanowień stosowało się przepisy art. 108 K.p.a. stanowiące o możliwości nadania orzeczeniu rygoru natychmiastowej wykonalności. Postanowieniom nie można nadać rygoru natychmiastowej wykonalności. Jedynie w takiej sytuacji, takie określenie terminu jak w postanowieniu organu I instancji, mogłoby mieć ewentualnie zastosowanie.
Powyższe uwagi dotyczą także określenia terminu wykonania obowiązku wynikającego z prawomocnej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] dot. rozbiórki nadbudowy. Również tutaj początek biegu terminu określono jako datę otrzymania postanowienia.
Uchybienie to nie zostało skorygowane przez organ II instancji. W toku dalszego postępowania należy wyjaśnić kwestię adresu, pod jakim widnieje ta nieruchomość. Okoliczność ta nie została dostatecznie wyjaśniona w dotychczasowym postępowaniu, mimo podnoszenia tej okoliczności przez skarżącego.
Uzasadnia to, na podstawie art. 145 § 1 pkt lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu I instancji.