Wyrok WSA w Bydgoszczy z 19 lutego 2004 r., SA/Bd 2940/03

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy

Rozpoznanie

w dniu 19 lutego 2004 r. na rozprawie

Sprawa

sprawy ze skargi K. i P. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie rekultywacji gruntów rolnych oddala skargę

Skład

Sędzia NSA Wiesław Czerwiński przewodniczący
Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Asesor WSA Ireneusz Fornalik sprawozdawca
Jakub Jagodziński protokolant

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Starosta L. na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 1995 r. Nr 16, poz. 78 ze zmianami) oraz art. 104 k.p.a. uznał za zakończoną rekultywację gruntów rolnych stanowiących działki nr 99/8 i 99/9 w części o łącznej powierzchni 0.6444 ha położonych we wsi B., gmina T., stanowiących współwłasność P. i K. B., zajętych czasowo pod budowę gazociągu tranzytowego DN 1400 mm Jamał – Europa Zachodnia.

W uzasadnieniu decyzji podniesiono, iż w dniu 12.06.2002 r. zostały przeprowadzone oględziny przedmiotowej nieruchomości przy udziale P. i K. B., przedstawicieli Starostwa P. w L. oraz Systemu Gazociągów Tranzytowych E. S.A. w W., gdzie sporządzono protokół w którym zapisano, że teren po położonym gazociągu w przedmiotowej części działki został zniwelowany i wyrównany, stwierdzono występowanie zachwaszczenia gruntu z uwagi na to, iż nie był on uprawiany. Z treści oświadczenia P. i K. B. wniesionego do protokołu wynikało, iż rekultywacja na ich działkach nie została przeprowadzona, a wykonano tylko wyrównanie terenu. W pasie wykopu mimo, ze teren został wyrównany, grunt pozostaje podniesiony, co utrudnia spływ wody z południowej strony pasa. Nadto nie został odtworzony rów odwadniający przy granicy z sąsiadującym gruntem G. K. oraz podczas prac ziemnych przy budowie gazociągu wierzchnia warstwa gruntu została zmieszana z ziemią z wykopu.

Opinia Wójta Gminy T. zawarta w postanowieniu z dnia [...] nr [...] stanowi, iż zaopiniował on negatywnie stwierdzenie zakończenia rekultywacji gruntów rolnych zajętych czasowo pod budowę gazociągu na przedmiotowych działkach nr 99/8 i 99/9 twierdząc, że nie można ocenić czy w wyniku odpowiednich zabiegów ze strony inwestora gruntom ostatecznie nadano lub przywrócono wartość użytkową.

Starosta L. zlecił wykonanie badań i sporządzenie opinii na temat wykonania rekultywacji zgodnie z art. 4 ust. 18 cytowanej ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych Instytutowi Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa w P. P. i K. B. bez podania merytorycznej przyczyny uniemożliwili biegłym z Instytutu Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa w P. dostęp do nieruchomości celem przeprowadzenia badań. Z uwagi na całkowite podobieństwo warunków siedliskowych oraz jednolity sposób przeprowadzenia prac rekultywacyjnych w pasie montażowym, przy sporządzeniu ekspertyzy oparł się na profilach podstawowych zlokalizowanych na działce nr 185 położonej w bezpośrednim sąsiedztwie działek nr 99/8 i 99/9. Z treści wykonanej ekspertyzy gleboznawczej wynika, że badane grunty nadają się do uprawy a istniejące warunki siedliskowe mieszczą się w zakresie odpowiadającym pierwotnemu ich układowi. Decyduje to o przywróceniu produkcyjnych funkcji gleb na poziomie zgodnym z ich przydatnością rolniczą. Stwierdzone przekształcenia mieszczą się w zakresie typowym dla tego rodzaju inwestycji liniowych, przy czym ich niekorzystny wpływ na plonowanie roślin ma charakter przejściowy.

Z tytułu przejściowego zmniejszenia plonowania w pasie technologicznym naliczane będą odszkodowania, których istotną częścią składową są kwoty z tytułu wykonania zabiegów rekultywacji biologicznej. Zakres i wysokość rekompensat w ramach odszkodowań dla współwłaścicieli przedmiotowych działek nr 99/8 i 99/9 zostaną określone przez Starostę L. w odrębnym postępowaniu, które toczy się równolegle. Ustalenie zakresu i wysokości odszkodowań zostanie dokonane w decyzji Starosty w oparciu o operat szacunkowy wykonany przez rzeczoznawcę majątkowego.

Na skutek wniesionego przez K. i P. B. odwołania w którym podnosili, iż rekultywacja nie została zakończona a inwestor gwarantował pełną rekultywację terenu, a nie tylko wyrównanie i zniwelowanie terenu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję wskazując, że wprawdzie w niniejszej sprawie Wójt Gminy T. postanowieniem z dnia [...] zaopiniował negatywnie wykonanie rekultywacji gruntów na działkach nr 24,26 i 27 lecz opinia nie jest wiążąca dla Starosty. Wydana zaś ekspertyza wskazuje, że prace związane z rekultywacją przedmiotowych gruntów zostały wykonane prawidłowo, co spełnia wymogi określone w art. 4 pkt. 18 ustawy.

W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez K. i P. B. podnieśli oni, że wykonano jedynie wyrównanie terenu, nie wykonano natomiast rekultywacji biologicznej, co było przyczyna rozpoczęcia przez skarżących rekultywacji na własny koszt, a tym samym w sposób rażący naruszone zostały przepisy ustawy z dnia 3.02.1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa.

Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. Dz 1995 r. Nr 16, poz. 78, ze zmianami) w art. 4 pkt 18 zawiera m.in. definicję m.in. rekultywacji gruntów, w myśl, którego to przepisu przez rekultywację gruntów - rozumie się nadanie lub przywrócenie gruntom zdegradowanym albo zdewastowanym wartości użytkowych lub przyrodniczych przez właściwe ukształtowanie rzeźby terenu, poprawienie właściwości fizycznych i chemicznych, uregulowanie stosunków wodnych, odtworzenie gleb, umocnienie skarp oraz odbudowanie lub zbudowanie niezbędnych dróg.

Stanowisko wyrażone w opinii Wójta Gminy T. w postanowieniu z dnia [...] - w myśl art. 22 ust. 2 pkt 3 cytowanej ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ma charakter pomocniczy i nie jest wiążące dla organu I instancji wydającego decyzję.

Zestawiając treść przytoczonej definicji z treścią wydanej ekspertyzy gleboznawczej Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa w P. dotyczącej przywrócenia wartości użytkowej gruntów objętych rekultywacją na trasie gazociągu, a obejmującej m.in. działki oznaczone nr. 99/8 i 99/9 stanowiące własność P. i K. B. wynika, że ocena prawidłowości wykonania prac rekultywacyjnych jest pozytywna, a badane grunty nadają się do uprawy i istniejące warunki siedliskowe mieszczą się w zakresie odpowiadającym pierwotnemu ich układowi. Odtworzenie rzeźby oraz budowy profilu glebowego jest na tych działkach prawidłowe i mimo pewnych przekształceń w strefie wykopu odpowiada ono pierwotnemu układowi warunków siedliskowych, zaś badane gleby ze względu na lekki skład i małą podatność na zagęszczenie nie wykazują cech degradacji fizycznej. Badane grunty nadają się do uprawy, a istniejące warunki siedliskowe mieszczą się w zakresie odpowiadającym pierwotnemu ich układowi.

Z tytułu przejściowego zmniejszenia plonowania w pasie technologicznym, naliczane są odszkodowania, a niezbędne zabiegi rekultywacji biologicznej są częścią rolniczego wykorzystania gruntów przez właścicieli.

W odniesieniu do metodyki i zakresu wykonanych badań terenowych zawartych w ekspertyzie w celu oszacowania stanu jakości gleb, istotnym jest także odmowa dostępu do nieruchomości uniemożliwiająca wykonanie profili glebowych, bez podania przyczyn merytorycznych zawarta w piśmie skarżących z dnia 7 sierpnia 2002 r. skierowanym do Starosty Powiatowego w L., w którym to uznali oni za bezcelowe badanie ich gruntów. W związku z czym profile podstawowe zlokalizowano na działce nr 185 ze względu na podobieństwo warunków siedliskowych oraz jednolity sposób prowadzenia prac rekultywacyjnych i profile te można traktować jako reprezentatywne dla strefy inwestycji w całym obszarze będącym przedmiotem oceny. Nie można też przypisać zarzutu nieprawidłowości wykonania ekspertyzy, wobec braku udziału skarżących w przygotowaniach do wydania ekspertyzy i odmowy dostępu do działek będących przedmiotem oceny.

W tym stanie rzeczy skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest zarzutów, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.