Wyrok WSA w Bydgoszczy z 31 marca 2004 r., SA/Bd 3296/03

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy

Rozpoznanie

w dniu 31 marca 2004 r. na rozprawie

Sprawa

sprawy ze skargi B. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia odpadów oddala skargę

Skład

Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Sędzia (del. SSO) Renata Owczarzak (spr.)
Hanna Szpunar-Radkowska protokolant

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z [...] nr [...] o nakazaniu B. F. usunięcia z terenu jego posesji przykładowo wymienionych form odpadów i zobowiązaniu posiadacza do ich przekazania wyłącznie podmiotom, które uzyskały zezwolenie właściwego organu na prowadzenie działalności w zakresie gospodarowania odpadami, w terminie dwóch tygodni od uprawomocnienia się decyzji.

W uzasadnieniu decyzji z [...] wskazano, że postępowanie wdrożono w związku z wnioskiem sąsiadów o likwidację nagromadzonych przez B. F. odpadów na terenie nieruchomości przy ul. [...] w B. z uwagi na zagrożenie pożarowe oraz pojawiające się gryzonie. Po przeprowadzeniu oględzin posesji przez pracowników Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska ustalono, że skarżący gromadzi różnego rodzaju odpady na działce o wielkości 400 m2. Posegregowane odpady zmagazynowane są na powierzchni ziemi, w pojemnikach lub na skonstruowanych w tym celu półkach. W trakcie postępowania ustalono, że nieruchomość przy ul. [...] w B. zgodnie z miejscowym, szczegółowym planem zagospodarowania przestrzennego terenów budownictwa jednorodzinnego, umiejscowiona jest na terenie mieszkalnictwa jednorodzinnego, o niskiej intensywności zabudowy wolnostojącej. Z dalszych ustaleń wynika, że B. F. nie wystąpił z wnioskiem do Prezydenta Miasta o wydanie decyzji na prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów. Zgodnie z art. 34 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, Prezydent Miasta z urzędu nakazuje posiadaczowi odpadów, w drodze decyzji usunięcie odpadów z miejsc nie przeznaczonych do ich składowania lub magazynowania. Takim miejscem jest nieruchomość przy ul. [...] w B. Teren, na którym znajduje się posesja B. F. przeznaczony jest jedynie pod zabudowę jednorodzinną i nie powinny być na nim gromadzone i składowane odpady. Przez nagromadzenie nadmiernej ilości odpadów zajęta została cała wolna przestrzeń przed budynkiem mieszkalnym. Rodzaj zgromadzonych odpadów, ilość i czas magazynowania przekraczają możliwość wykorzystania ich przez B. F. W odwołaniu z 27.07.2003 r. od decyzji Prezydenta M. z [...] B. F. podkreślił, że do gromadzenia odpadów zmusza go trudna sytuacja finansowa oraz, że posiadane przedmioty wykorzystuje do własnych potrzeb. Odwołujący polemizował z ustaleniami zawartymi w protokole oględzin wskazując, że dzięki zbiórce odpadów przyczynia się do ochrony środowiska. Podkreślił też to, że właściwe składowanie odpadów nie stwarza żadnego zagrożenia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w uzasadnieniu decyzji z [...] stwierdziło, że skarżący bezprawnie na terenie swojej posesji zgromadził wymienione w decyzji Prezydenta Miasta odpady w znacznych ilościach. Pozostałe ustalenia też zostały przyjęte za udowodnione dołączoną dokumentacją fotograficzną i protokołem oględzin. Nie było również kwestionowane, że posiadacz odpadów nie dysponuje odpowiednim zezwoleniem na prowadzenie działalności w zakresie gospodarowania odpadami. Stosownie zatem do art. 34 ust. 1 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. o odpadach właściwe było wydanie decyzji nakazującej usunięcie odpadów z miejsc nie przeznaczonych do ich składowania lub magazynowania, a takim miejscem oczywiście jest nieruchomość przy ul. [...].

W skardze z 18.11.2003 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję organu II instancji z [...] B. F. zarzucił, że nie został poinformowany o terminie rozpatrzenia sprawy przez SKO. Zdaniem skarżącego Kolegium nie dysponowało wszystkimi dokumentami. Skarżący podał, że chodzi o pismo sąsiadów, które spowodowało interwencję Straży Miejskiej. W obszernym uzasadnieniu skargi opisane zostały przyczyny i okoliczności związane z gromadzeniem odpadów. Zdaniem skarżącego trudna sytuacja życiowa i prowadzenie gospodarstwa rolnego zmusiło go do zbierania odpadów. Skarżący zwrócił uwagę na charakter odpadów, który jego zdaniem pozwala na ich wykorzystanie do własnych potrzeb. W dalszej części skargi zawarto polemikę z ustaleniami komisji przeprowadzającej wizję oraz wyjaśniono, w jaki sposób odpady są wykorzystywane i gromadzone. Skarżący zarzucił naruszenie art. 3 ust. 1 i 2 pkt 13 ustawy o odpadach, art. 3 ust. 3 pkt 9, art. 3 ust. 2 pkt 22 i 23 ustawy Prawo ochrony środowiska, art. 3 ust. 36, 37, 47 oraz art. 33 ust. 1 i 3, art. 33 ust. 2, art. 55 ust. 1 pkt 5. Według skarżącego nie zbiera on odpadów, lecz surowce, które wykorzystuje do własnych potrzeb. Tym samym zbędne jest zezwolenie.

W odpowiedzi na skargę SKO w B. wniosło o oddalenie skargi. W uzasadnieniu podniesiono, że bezspornie na posesji zgromadzone są odpady w dużych ilościach, a skarżący nie ma zezwolenia właściwego organu na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie gospodarowania odpadami na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. Nr 62, poz. 628). W tych okolicznościach uzasadnione jest nakazanie posiadaczowi usunięcie odpadów w miejsc nie przeznaczonych do składowania lub magazynowania, wskazując sposób wykonania decyzji.

Nieruchomość przy ul. [...] zgodnie z miejscowym, szczegółowym planem zagospodarowania przestrzennego terenów budownictwa jednorodzinnego w B. usytuowana jest na terenie mieszkalnictwa jednorodzinnego o niskiej intensywności zabudowy i o zabudowie wolnostojącej. Oznacza to, że zgodnie z obowiązującymi przepisami na takim terenie nie powinny być gromadzone i składowane odpady, których ilość i czas składowania przekracza możliwość ich wykorzystania we własnym zakresie przez osobę zbierającą lub magazynującą odpady.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej ustawą o p.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną.

Oceniając wydaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzję z [...] przez pryzmat zakresu sądowej kontroli legalności decyzji należy stwierdzić, że nie doszło do naruszenia prawa. Sąd nie dopatrzył się uchybień, które uzasadniałyby odmienne wnioski.

Prezydent Miasta B. na mocy art. 34 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. Nr 62, poz. 628) w drodze decyzji nakazał posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsc nie przeznaczonych do ich składowania lub magazynowania, wskazując sposób wykonania decyzji. Treść decyzji odpowiada warunkom określonym w tym przepisie.

W słowniku pojęć, którymi ustawodawca posługuje się w ustawie, za posiadacza odpadów uważa się każdego, kto faktycznie nimi włada (art. 3 ust. 3 pkt 13 ustawy). Niewątpliwie do tej kategorii osób należy skarżący, który zgromadził na swojej działce duże ilości surowców i produktów będących odpadami. Zbierane przez skarżącego przedmioty stanowią bowiem produkty uboczne działalności wytwórczej tych przedmiotów, na co wyraźnie wskazuje skarżący, a także produkty, których inne podmioty pozbyły się. Zgromadzenie tego typu produktów w ilościach, które doprowadziły do gromadzenia i magazynowania odpadów, powoduje konieczność właściwego ich zagospodarowania lub pozbycia się.

Ustawa o odpadach określa zasady postępowania z odpadami w sposób zapewniający ochronę życia i zdrowia ludzi oraz ochronę środowiska zgodnie z zasadą zrównoważenia rozwoju, a w szczególności zasady zapobiegania powstawania odpadów lub ograniczania ilości odpadów i ich negatywnego oddziaływania na środowisko, a także odzysku lub unieszkodliwiania odpadów (art. 1 ustawy). Realizując ten cel główny akcent położony jest na właściwą gospodarkę odpadami, natomiast w rozdziale 4 zawarte są regulacje dotyczące obowiązków nałożonych na posiadaczy odpadów. Regulacje te przewidują sformalizowaną i kontrolowaną działalność. W przepisach odnoszących się do wytwórców odpadów i posiadaczy odpadów wskazuje się na obowiązek uzyskania stosownych zezwoleń, czy zatwierdzeń programu gospodarki odpadami (art. 17, 26, 28). Nie oznacza to jednak, że osoba nie legitymująca się wymaganymi pozwoleniami traci status posiadania odpadów. Posiadanie oznacza faktyczne władztwo i zgodnie z definicją ustawową posiadaczem jest ten, kto faktycznie włada odpadami. Skutkiem natomiast niekontrolowanego i nieformalnego gromadzenia, magazynowania odpadów jest nałożenie na właściwy organ obowiązku wydania decyzji nakazującej posiadaczowi odpadów usunięcia odpadów z miejsc nie przeznaczonych do ich składowania lub magazynowania (art. 34 ustawy).

W tych okolicznościach wydana decyzja przez Prezydenta Miasta znajduje oparcie w przepisach. Bezspornie skarżący jest posiadaczem odpadów w rozumieniu ustawy i nie dysponuje odpowiednim pozwoleniem, przez co należy uznać, że zgromadzenie odpadów w miejscu nie przeznaczonym do ich składowania lub magazynowania wymaga podjęcia działań przewidzianych prawem.

To, że ustawa operuje pojęciem składowania, czy magazynowania w określonych warunkach nie oznacza, że wykonywanie takich czynności staje się źródłem uprawnień podlegających ochronie. Skarżący formułując zarzuty wobec decyzji dokonuje właśnie takiej interpretacji przepisów. Interpretacja ta jest zupełnie wadliwa. To, że na działce skarżącego znajdują się przedmioty, które mogą być składowane nie oznacza, że skoro skarżący gromadzi takie przedmioty jest osobą legalnie prowadzącą działalność. Wobec tego zarzut o naruszeniu prawa materialnego (np. art. 55 ust. 1 pkt 5) nie zasługuje na uwzględnienie. Podobnie należy ocenić zarzut dotyczący naruszenia art. 36 ust. 3 ustawy zwalniający osoby fizyczne, nie będące przedsiębiorcami od obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów, które są wykorzystywane na własne potrzeby. Wykorzystanie odpadów na własne potrzeby, ale z naruszeniem innych przepisów ustawy związanych z nagromadzeniem ich nadmiernej ilości nie zasługuje na ochronę. Należy zauważyć, że skarżący magazynuje takie odpady, a ta forma działalności bez spełnienia określonych warunków narusza przepisy ustawy.

W tych okolicznościach wybiórcze powoływanie niektórych przepisów, czy wskazywanie na pojęcia zawarte w słowniku, którymi ustawodawca się posługuje bez analizy ich kontekstu i odniesienia do konkretnej sytuacji faktycznej jako całości nie może mieć wpływu na odmienną ocenę zaskarżonej decyzji. Wreszcie z punktu widzenia przepisów ustawy obojętne są przyczyny, dla których skarżący gromadzi odpady.

Bezprzedmiotowy jest zarzut dotyczący braku powiadomienia o rozprawie, skoro taka nie miała miejsca, a przepisy procedury administracyjnej takiego obowiązku nie przewidziały. Ponadto pismo sąsiadów też nie miało wpływu na dokonaną przez Sąd ocenę zaskarżonej decyzji.

W tych okolicznościach na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oddalono skargę.