Wyrok WSA w Bydgoszczy z 15 kwietnia 2004 r., SA/Bd 3414/03

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy

Rozpoznanie

w dniu 15 kwietnia 2004 r. na rozprawie

Sprawa

sprawy ze skargi T. B. na postanowienie Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w B. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia dotyczącego odbytej służby wojskowej uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień w W. Nr [...] z dnia [...].

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik (spr.) Asesor WSA Mirella Łent
Magdalena Gadecka protokolant

Uzasadnienie

T. B. zwrócił się w dniu 29 sierpnia 2003 r. do Wojskowej Komendy Uzupełnień w W. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego od i do kiedy był przydzielony do ochrony kopalni rudy uranowej w K., gdy odbywał służbę wojskową w JW [...] w czasie od 1 października 1954 r. do 25 stycznia 1957 r., gdyż zamierza ubiegać się w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych o dodatek do emerytury.

Postanowieniem z dnia [...]. nr [...] Komendant Wojskowej Komendy Uzupełnień w W. odmówił na podstawie art. 219 kpa wydania zaświadczenia o żądanej treści, iż T. B w okresie od 1 października 1954 r. do 25 stycznia 1957 r. był w ramach zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudniony w zakładach pozyskiwania i wzbogacania rud uranowych.

W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, iż w myśl ustawy z dnia 2 września 1994 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianych w kopalniach, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 60, poz. 622 z późn. zm.) przewidziane w niej uprawnienia przysługują m.in. żołnierzom zastępczej służby wojskowej, którzy w latach 1949-1959 byli przymusowo zatrudnieni w wymienionych w niej obiektach, w tym w zakładach wydobywania rud uranu, a z prowadzonej przez Wojskową Komendę Uzupełnień w W. ewidencji wynika wprawdzie, że T. B. pełnił od 1 października 1954 r. do 25 stycznia 1957 r. zasadniczą służbę wojskową w JW [...], lecz jednostka ta nie figuruje w wykazie Centralnego Archiwum Wojskowego wśród jednostek, których żołnierze byli przymusowo zatrudniani.

W zażaleniu na powyższe postanowienie T. B. podniósł, że w okresie całej służby wojskowej był przydzielony do specjalnego batalionu w K., który służył do ochrony kopalni rudy uranowej i w związku z tym prosi o większe wniknięcie w jego sprawę oraz wydanie mu niezbędnego do ubiegania się o podwyższenie emerytury zaświadczenia stwierdzającego, w jakim czasie odbywał służbę we wskazanym batalionie.

Po rozpatrzeniu zażalenia postanowieniem z dnia [...] nr [...] Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w B. postanowienie Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień w W. utrzymał w mocy.

Z uzasadnienia postanowienia wynika, że organ II instancji celem pogłębienia materiału dowodowego zwrócił się o opinię co do charakteru służby wojskowej wnioskodawcy do Państwowej Agencji Atomistyki w W. - Biuro Obsługi Roszczeń Byłych Pracowników Zakładów Produkcji Rud Uranu w J. G. i w udzielonej odpowiedzi stwierdzono, iż żołnierze jednostki [...] będącej jednostką Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego określaną jako Samodzielny Batalion Obsługi Kopalni Rud Uranu w K. odbywając zasadniczą służbę wojskową sprawowali w kopalni rud uranu funkcje nadzorcze i chronili obiekty i w żadnym wypadku nie pracowali przymusowo w kopalni. Przymusowo w kopalni przy wydobywaniu i wzbogacaniu rud uranu zatrudnieni byli w ramach zastępczej służby wojskowej wyłącznie żołnierze z JW [...] i JW [...].

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Bydgoszczy z dnia 4 grudnia 2003 r. T. B. podniósł zarzut, iż niesłusznie odmawia mu się wydania zaświadczenia, skoro uzyskano potwierdzenie, że wydzielony Samodzielny Batalion Obsługi Kopalni Rud Uranu w K. JW [...] w J. G., w którym służył, zajmował się ochroną kopalni. Żołnierze wymienionego batalionu winni być, jego zdaniem, uznani przez Sąd za pracujących w szkodliwym dla żołnierza obiekcie, gdyż ochrona także jest pracą.

W odpowiedzi na skargę Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w B. wniósł o jej oddalenie, bowiem skarżący nie spełnia kryteriów wymaganych do uzyskania świadczeń określonych w ustawie z dnia 2 września 1994 r., gdyż nie pełnił we wskazanym wyżej Batalionie zastępczej służby wojskowej i nie był w jej ramach przymusowo zatrudniony w zakładzie rud uranu jako górnik wykonujący pracę fizyczną. Był natomiast żołnierzem jednostki Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego i pełnił funkcje nadzorcze nie wykonując pracy górnika, w związku z czym brak jest podstaw do wydania mu zaświadczenia w trybie wymienionej ustawy oraz rozporządzenia wykonawczego Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 grudnia 1994 r. w sprawie organów wojskowych właściwych do wydawania zaświadczeń żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych oraz trybu postępowania przed tymi organami (Dz. U. Nr 136, poz. 707).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) skarga z uwagi na nie zakończenie postępowania sądowego w niniejszej sprawie do dnia 31 grudnia 2003 r. podlegała rozpoznaniu na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2004 r.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy zaznaczyć, że Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności. Kontrola ta ogranicza się zatem do zbadania, czy organy rozpoznające sprawę nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 217 kpa zaświadczenie jest urzędowym potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego przez właściwy organ na żądanie ubiegającej się o nie osoby.

Przesłanki wydania zaświadczenia określone zostały w art. 217 § 2 kpa i jako jedną z nich przewidziano w pkt 1 nakazanie wydania go przez przepis prawa, a w pkt 2 - wykazanie przez osobę ubiegającą się o nie interesu prawnego w jego wydaniu. Spełnienie tego wymogu, jak wynika z art. 218 § 1 kpa, obliguje organ do wydania zaświadczenia wówczas, gdy żądanie dotyczy potwierdzenia faktów lub stanu prawnego wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub innych posiadanych danych oraz ewentualnie ustaleń poczynionych w wyniku przeprowadzonego w koniecznym zakresie postępowania wyjaśniającego (art. 218 § 2 kpa).

Wymienione wyżej przepisy wskazują, że odmowa wydania zaświadczenia może nastąpić tylko wówczas, gdy ubiegająca się o nie osoba nie wskaże przepisu prawa lub nie wykaże interesu prawnego albo, gdy jej żądanie nie znajduje oparcia w dokumentach, o których mowa w art. 218 § 1 kpa, tj. żąda potwierdzenia okoliczności nie wynikających z tychże dokumentów albo żąda poświadczenia nieprawdy.

T. B. niewątpliwie ma interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia, bowiem zamierza je wykorzystać do ubiegania się o świadczenie określone w ustawie z dnia 2 września 1994 r. (Dz. U. z 2001 r. Nr 60, poz. 622 ze zm.). Poza sporem nadto pozostaje, iż wyodrębniony z JW [...] Samodzielny Batalion Obsługi Kopalni Rud Uranu w K., w którym odbywał zasadniczą służbę wojskową był przydzielony do ochrony wymienionej kopalni, bowiem wynika to z wojskowej ewidencji oraz informacji uzyskanej z Państwowej Agencji Atomistyki w W. - Biuro w J. G. Żądanie T. B., jak wynika z jego wniosku z dnia 29 sierpnia 2003 r. oraz zażalenia na postanowienie organu I instancji, sprowadzało się wyłącznie do potwierdzenia powyższego faktu ze wskazaniem okresu odbywanej w Batalionie służby, zaś dyspozycja art. 218 § 1 w związku z art. 217 § 2 kpa nakłada na organ obowiązek wydania zaświadczenia w granicach żądania.

Tymczasem zarówno organ I instancji i organ odwoławczy nie znalazły podstaw do wydania zaświadczenia o powyższej ściśle określonej treści z tej przyczyny, iż Batalion, w którym służył T. B. nie był przymusowo skierowany do pracy fizycznej w zakładzie rud uranu w K. przy wydobywaniu i wzbogacaniu rudy, a odbywana w nim służba wojskowa nie była zastępczą służbą zasadniczą, a w konsekwencji - nie zachodziły warunki do skorzystania przez T. B. z uprawnień wynikających z cytowanej wyżej ustawy z dnia 2 września 1994 r. Powyższe motywy negatywnego załatwienia sprawy T. B. wskazują na wyraźne wykroczenie przez obydwa organy poza granice zgłoszonego przez niego żądania i niejako próbę wejścia w kompetencje organu właściwego do rozstrzygania w kwestii przysługujących z mocy wymienionej ustawy uprawnień.

Skoro skarżący nie spełniał wymogów do wydania mu zaświadczenia w trybie ustawy z dnia 2 września 1994 r. i rozporządzenia wykonawczego Ministra Obrony Narodowej do tejże ustawy z dnia 16 grudnia 1994 r. (Dz. U. Nr 136, poz. 707), zaś spełniał warunki do wystawienia mu na zasadach ogólnych przewidzianych w art. 217 i 218 kpa zaświadczenia o żądanej przez niego treści, rozpatrujące sprawę organy obligowane były do uwzględnienia tego żądania, a rzeczą Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, któremu zaświadczenie zostanie przedłożone będzie dokonanie oceny, czy wynikające z niego dane będą w świetle obowiązujących przepisów stanowiły wystarczającą podstawę do orzeczenia o przyznaniu mu określonych w nich świadczeń.

Z powyższego względu uznając, iż zaskarżone postanowienie Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w B. oraz poprzedzające je postanowienie Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień w W. wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, mającym istotny wpływ na ich treść, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.