Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...].04.2003 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7.07.1994 r. – Prawo budowlane nakazał J. i D. C. wykonanie rozbiórki samowolnie zrealizowanej murowanej dobudowy do istniejącego budynku mieszkalnego w R. Organ przyjął, że roboty budowlane miały miejsce w 1998 roku, a inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę. Ustalenia poczynił w oparciu o twierdzenia sąsiadów – małż. N. uznając jako wiarygodne podane przez nich okoliczności, albowiem A. N. był wykonawcą robót. Odnośnie twierdzeń inwestora, izby dobudowa miała miejsce w 1997 roku- stwierdzono w uzasadnieniu, iż twierdzenia te pozostały gołosłowne.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła D. C. domagając się uchylenia zaskarżonego aktu. Dowodziła, że sporne roboty budowlane zostały wykonane w 1997 roku, za ich wykonanie zapłaciła sąsiadowi N. w miesiącach sierpień- wrzesień 1997 r. kwotę 4000 zł. Wskazywała, że sporny obiekt budowlany został wykonany prawidłowo, nie stwarza żadnego zagrożenia, natomiast uciążliwości powoduje budynek mieszkalny sąsiada A. N. W toku postępowania odwoławczego swoje wyjaśnienia złożyła także uczestniczka postępowania M. N. podtrzymując wersję o wykonaniu spornych robót budowlanych w 1998 r. po remoncie starego domu mieszkalnego i po odłączeniu od starego domu dostępu do energii elektrycznej.
P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...].07.2003 r. nr [...] po rozpoznaniu powyższego odwołania uchylił zaskarżoną decyzję w całości, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Wskazał, że wobec sprzeczności odnoszących się do daty budowy, organ II instancji prowadził uzupełniające postępowanie dowodowe. W międzyczasie weszła w życie ustawa z dnia 27.03.2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw. Z uwagi na przedmiot sprawy wprowadziła ona skutek w postaci obowiązku stosowania nowych przepisów. Z tego względu oraz wobec konieczności jednoznacznego wyjaśnienia daty samowoli budowlanej- zachodziła konieczność wydania decyzji kasacyjnej.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję D. C. (na rozprawie sprecyzowała, iż występuje w imieniu męża J. C.- pełnomocnictwo zostało dołączone do sprawy SA/Bk 1083/03 rozpatrywanej w tym samym dniu) domagała się uchylenia decyzji PWINB w B. Zarzuciła celowe przedłużenie postępowania i nieustalenie daty wykonania robót budowlanych. Nadto zgłaszała negatywne opinie co do funkcjonowania organów administracji państwowej.
P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wnosił o oddalenie skargi.
W związku z reformą sądownictwa administracyjnego, z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271) sprawa niniejsza podlegała rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja kasacyjna. Zgodnie z treścią art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Należy również wyjaśnić, że organ odwoławczy ma obowiązek uwzględnienia zmiany stanu faktycznego i prawnego, jeśli nastąpiły po wydaniu decyzji przez organ
I instancji (vide wyrok NSA z dnia 23.04.2001 r. w spr. IV SA 396/99, lex nr 54143). Zmiana przepisów prawa materialnego między wydaniem decyzji w I instancji a rozpoznaniem odwołania, zobowiązuje organ odwoławczy do uwzględnienia nowego stanu prawnego, jeżeli z nowych przepisów nie wynika inny skutek (vide: wyrok SN z dnia 7.05.2002 r. w sprawie III RN 59/01, OSNCP 2003/3/56).
Z dniem 11.07.2003 r. weszła w życie ustawa zmieniająca przepisy ustawy- Prawo budowlane z dnia 7.07.1994 r. (Dz. U. nr 106 z 2000 r., poz. 1126 ze zm.). Art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27.03.2003 r.- o zmianie ustawy- Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 80, poz. 718) stanowi, że do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przypisy dotychczasowe, z zastrzeżeniem ust. 2.
Zaś ust. 2 stanowi: " Do postępowań- dotyczących obiektów budowlanych lub ich części będących w budowie albo wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ- wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy art. 1 pkt 37-39 oraz- w części odnoszącej się do art. 48 ust. 2 ustawy, o której mowa w art. 1- art. 1 pkt 41".
Ten przepis miał zastosowanie w sprawie niniejszej, albowiem przedmiotem postępowania była samowola budowlana dotycząca obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Prawidłowo przyjęto w zaskarżonej decyzji, że zachodzi konieczność rozpoznania sprawy na podstawie nowego stanu prawnego, a więc faktycznie od początku. Tak samo prawidłowo oceniono, iż należy w niebudzący wątpliwości sposób ustalić datę popełnienia przez inwestora samowoli oraz że to nie zostało spełnione.
W tej sytuacji nie można postawić zaskarżonej decyzji zarzutu naruszenia przepisu art. 138 § 2 kpa powyżej przytoczonego. Rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zasadzie w całości i zastosowania nowych przepisów prawa, które nie obowiązywały w dacie pierwszego orzekania przez powiatowego inspektora nadzoru budowlanego ([...].05.2003 r.). Wydanie decyzji kasacyjnej dodatkowo uzasadniała zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażona w art. 15 kpa.
Dlatego zaskarżana decyzja P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. nie narusza prawa.
Podnoszone w skardze zarzuty przedłużania postępowania pozostają bez znaczenia dla merytorycznej kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Jeżeli postępowanie było w/g oceny strony przewlekłe- służyły jej procesowe środki ochrony przed przedłużaniem postępowania.
Natomiast skoro organ II instancji orzekał po dniu 11.07.2003 r., to niezależnie od przyczyn orzekania w tej dacie miał obowiązek zastosować art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27.03.2003 r. – o zmianie ustawy- Prawo budowlane..., co faktycznie uczynił. Wskazać trzeba na zasadność wskazania organowi I instancji konieczności poczynienia wyłożonych w uzasadnieniu ustaleń, co wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r.- Przepisy wprowadzające... wyżej podanej orzeczono jak na wstępie.