Uzasadnienie
Wyrokiem z 6 marca 2002r., wydanym w sprawie SA/Bk 1515/01, Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku uchylił decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2001r., utrzymującą w mocy wcześniejszą decyzję tegoż organu o pozbawieniu skarżącego uprawnień kombatanckich, przyznanych mu [...] lipca 1987r. z tytułu walki o utrwalenie władzy ludowej w okresie od 1 do 31 maja 1952r. Sąd wskazał na sprzeczności między treścią pisma Centralnego Archiwum Wojskowego z [...] maja 2001r. a treścią pisma Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień w Z. z [...] kwietnia 2001r. w kwestii uczestnictwa skarżącego podczas służby wojskowej, pełnionej w latach 1949-1952, w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (bandami UPA i Wehrwolfu), wytknął pominięcie treści zaświadczenia WKU z [...] kwietnia 2001r. oraz nakazał jednoznaczne wyjaśnienie, w jakiej jednostce wojskowej pełnił skarżący służbę, a to wobec różnego określania tej jednostki przez CAW (36 Pułk Piechoty) i Komendanta WKU (30 Łużycki Pułk Piechoty).
Po tymże wyroku i ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z [...] sierpnia 2003r. powtórnie orzekł o utrzymaniu w mocy swojej decyzji z [...] marca 2001r., pozbawiającej skarżącego uprawnień kombatanckich w oparciu o art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach (...). Organ powołał się na pismo Centralnego Archiwum Wojskowego z [...] lutego 2002r., z którego wynika, iż w przechowywanych w archiwum aktach 36 Łużyckiego Pułku Piechoty z lat 1951-1952 brak jest adnotacji o udziale strony lub żołnierzy tej jednostki w zwalczaniu "pozostałości wojsk niemieckich" na terenie Polski oraz oddziałów UPA oraz wcześniejsze pismo Centralnego Archiwum Wojskowego z [...] maja 2001r. mówiące, iż jednostka, w której służył skarżący i w okresie pełnienia tej służby, nie brała udziału w zwalczaniu jakichkolwiek oddziałów zbrojnego podziemia.
W skardze wywiedzionej do NSA na powyższą decyzję S.K. podniósł zarzut rażącego naruszenia prawa, którego upatruje w oparciu decyzji na niepełnych informacjach Centralnego Archiwum Wojskowego, bez sprawdzenia czy na terenie działania jednostki, w której służył skarżący, prowadzone były akcje zbrojne przeciw pozostałościom wojsk niemieckich i bandom UPA. Skarżący opisał przy tym jedną z takich akcji, prowadzoną w pierwszej połowie czerwca 1952r. w rejonie Głubczyc dodając, iż organ nie przesłuchał na tę okoliczność w charakterze świadka wnioskowanego przez stronę M.K. Dodał, że wystąpił do Instytutu Pamięci Narodowej w Warszawie i Archiwum MSWiA w Warszawie o nadesłanie dodatkowych informacji o działaniach 36 Łużyckiego Pułku Piechoty, na które oczekuje. Zdaniem skarżącego organ swoi pobieżnym postępowaniem dowodowym naruszył art. 7, 8 i 12 kpa.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje
Skardze nie można było odmówić słuszności albowiem nadal nie została wyjaśniona należycie kwestia uczestnictwa skarżącego w ramach służby w Wojsku Polskim w walkach z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu, która to okoliczność stałaby na przeszkodzie pozbawieniu strony uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz. U. z 2002r. Nr 42, poz. 371 ze zmianami). Przede wszystkim organ błędnie ograniczył ustalanie wyżej wskazanej okoliczności wyłączającej pozbawienie uprawnień kombatanckich, do przedziału czasu grudzień 1951 r. – listopad 1952r., podczas gdy służba skarżącego w Wojsku Polskim trwała od października 1949r. do listopada 1952r. Do akt administracyjnych nie został dołączony wykaz jednostek Wojska Polskiego, które w latach powojennych zwalczały ugrupowania zbrojnego podziemia.
Taki wykaz - co Sądowi jest wiadome z racji prowadzenia innych postępowań sądowych ze skarg na decyzje Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych – znajdował się w większości innych spraw administracyjnych. Jego brak w aktach niniejszej sprawy nie pozwala generalnie postawić tezy, iż 36 Łużycki Pułk Piechoty, w którym odbywał służbę wojskową skarżący, nie prowadził w latach 1949-1952 walk z UPA, czy pozostałościami wojsk niemieckich. Podkreślić należy, że skarżący już w momencie ubiegania się o przyznanie uprawnień kombatanckich, tj. w 1987r., wypełniając deklarację członkowską ZBOWiD, pisał "(...) w czasie służby wojskowej zostałem powołany do grupy operacyjnej do walk z reakcyjnym podziemiem i Niemieckim Wehrwolfem (...)". Nie była to zatem okoliczność przywołana przez stronę wyłącznie na potrzeby postępowania weryfikacyjnego i już po jego wszczęciu.
Skarżący na potwierdzenie wiarygodności swoich twierdzeń w postępowaniu administracyjnym wskazywał przy tym na potrzebę przesłuchania służącego w tej samej jednostce wojskowej M.K. (k. 73 akt administracyjnych), którego jednakże organ nie przesłuchał, naruszając tym samym zasady postępowania dowodowego, a w konsekwencji tego zaniechania czyniąc niemożliwym przeprowadzenie wnioskowanego dowodu, gdyż M.K. w międzyczasie zmarł.
Dostrzeżone przez Sąd braki w materiale dowodowym nie pozwalają na uznanie skargi za bezzasadną. Przy kolejnym rozpatrywaniu sprawy organ winien uzupełnić materiał dowodowy, umożliwiając jednocześnie skarżącemu dołączenie informacji, o których nadesłanie tenże wystąpił dodatkowo w sierpniu 2003r.
Mając powyższe na uwadze orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271). Konsekwencją uwzględnienia skargi było orzeczenie o obowiązku zwrotu przez organ na rzecz skarżącego poniesionych przez niego kosztów postępowania sądowego, o przyznanie których skarżący wniósł w skardze (art. 200 w zw. z art. 210 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Jednocześnie orzeczono z urzędu o tym, że do uprawomocnienia się wyroku zaskarżony akt o pozbawieniu skarżącego uprawnień kombatanckich nie podlega wykonaniu (art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).