Wyrok NSA oz. w Białymstoku z 25 kwietnia 1996 r., SA/Bk 142/95

Teza

Brak jest podstaw prawnych do żądania odsetek od organów podatkowych za czas od dnia pobrania podatku VAT przez płatnika, do dnia zwrotu podatku w wyniku wydania decyzji przez organ podatkowy na mocy art. 7 ust. 1 pkt 4 i art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./.

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 28 marca 1994 r. Urząd Skarbowy w S. powołując się na przepisy art. 7 ust. 1 pkt 4 i art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ orzekł o: 1/ braku obowiązku w zakresie podatku od towarów i usług z tytułu przywozu towarów zwolnionych od cła tj. wwozu mienia przesiedleńczego przez Romualda Ł. oraz o 2/ zwrocie podatku VAT naliczonego w dniu 27 sierpnia 1993 r. przez Urząd Celny w S. od sprowadzonego samochodu osobowego marki "Audi 500 S".

W uzasadnieniu wskazano, że Prezes GUC decyzją z dnia 24 lutego 1994 r. uchylił decyzję w części dotyczącej wymiaru cła i stwierdził, że samochód osobowy jest wolny od cła. Ponieważ samochód jest wolny od cła, przeto stosownie do przepisów art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym jest też wolny od podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego.

Pismem z dnia 5 kwietnia 1994 r. adresowanym do Urzędu Skarbowego w S. Romuald Ł. zażądał zapłaty odsetek od zwróconej kwoty 33.229.000 podatku. Decyzją z dnia 16 maja 1994 r. Urząd Skarbowy w S. powołując się na przepisy art. 29 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /t.j. Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ odmówił wypłaty odsetek od nienależnie pobranego przez Oddział Celny w S. podatku od towarów i usług w kwocie 33.229.000 zł. W uzasadnieniu wskazano, że decyzja o zwrocie podatku została podjęta w trybie art. 175 par. 1 Kpa i podatek został zwrócony podatnikowi z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 29 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Odwołując się od powyższej decyzji Romuald Ł. wywodził, że Urząd Skarbowy bezpodstawnie za dzień powstania nadpłaty uznał dzień wydania decyzji stwierdzającej brak istnienia obowiązku podatkowego, a nie dzień faktycznego pobrania jej przez Urząd Celny w S. Izba Skarbowa w S. decyzją z dnia 11 lipca 1994 r. utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Podtrzymała też argumentację Urzędu Skarbowego w S. wyjaśniając, że za dzień powstania nadpłaty podatku jest dzień doręczenia decyzji stwierdzającej brak istnienia obowiązku podatkowego, co uczyniono decyzją wydaną w trybie przepisów art. 175 Kpa Skarżąc powyższą decyzję Romuald Ł. zarzucił, iż narusza ona przepisy art. 29 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o zobowiązaniach podatkowych oraz nie respektuje postanowień art. 81 ust. 2 Prawa celnego. Wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji bądź jej zmianę. W uzasadnieniu powtórzył argumenty podnoszone w postępowaniu przed organami podatkowymi. Wskazywał też, że kwotę nienależnego podatku wpłacił w dniu 27 sierpnia 1993 r. a została ona zwrócona 1 kwietnia 1994 r. czyli po upływie 214 dni. Podnosił też, że odsetki od zwróconych należności celnych zostały zapłacone.

Odpowiadając na skargę Izba Skarbowa w S. wnosiła o jej oddalenie wyjaśniając, że podatek VAT nie jest należnością celną. Urząd Celny był płatnikiem podatku VAT i dlatego o braku obowiązku podatkowego orzekł Urząd Skarbowy decyzją wydaną w trybie przepisów art. 175 Kpa i podatek został zwrócony z zachowaniem trzymiesięcznego terminu wynikającego z przepisów art. 29 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga na uwzględnienie nie zasługuje.

Zgodnie z art. 207 par. 2 pkt 1 i 3 Sąd Administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję w wypadku stwierdzenia, że została wydana z naruszeniem prawa materialnego chyba, że naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy, bądź z takim naruszeniem przepisów o postępowaniu administracyjnym, że miało to istotny wpływ na wynik sprawy. Tego rodzaju naruszeń prawa zaskarżonej decyzji skutecznie zarzucić nie można. W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że w przypadku, w którym obliczenie i pobranie podatku następuje za pośrednictwem płatnika, to zwrot nadpłaconego lub nienależnie pobranego podatku może nastąpić na podstawie przepisów art. 29 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych, tylko w oparciu o wcześniej wydaną decyzję w trybie przepisów art. 175 par. 1 Kpa /np. wyrok NSA z dnia 22 października 1987 r. SA/Kr 893/87 - Przegląd Orzecznictwa Podatkowego 1993 nr 2 poz. 39/. W sytuacji, gdy podatnik kwestionuje czynności płatnika polegające na wadliwym obliczeniu lub nienależnym pobraniu podatku to Urząd Skarbowy winien wydać decyzję - na wniosek podatnika - stwierdzającą uznanie nieistnienia obowiązku podatkowego oraz orzec zwrot niesłusznie pobranej kwoty. Sprawę wydawania tego typu decyzji normują przepisy art. 175 par. 1 Kpa, zaś zwrot niesłusznie pobranej kwoty odbywa się na zasadach określonych w art. 29 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych. W sprawie będącej przedmiotem skargi, Urząd Skarbowy w S. decyzję, orzekającą o braku obowiązku podatkowego od towarów i usług z tytułu przywozu towarów zwolnionych od cła na zasadzie mienia przesiedleńczego, wydał w dniu 28 marca 1994 r. Zgodnie z dyspozycją art. 29 ust. 1 wyżej powołanej ustawy o zobowiązaniach podatkowych, nienależnie pobrana kwota podlegała zwrotowi w ciągu miesiąca od dnia powstania nadpłaty. Dniem powstania nadpłaty jest data decyzji stwierdzającej nieistnienie obowiązku podatkowego tj. 28 marca 1994 r., w której to dacie nastąpił zwrot podatku VAT naliczonego w dniu 27 sierpnia 1993 r. przez Oddział Celny w S. w kwocie 33.229.000 złotych. W tej sytuacji organy podatkowe postąpiły słusznie odmawiając wypłaty odsetek od dnia pobrania podatku VAT przez płatnika do dnia jego zwrotu przez Urząd Skarbowy w S. Brak jest bowiem podstaw prawnych do żądania odsetek od organów podatkowych za czas od dnia pobrania podatku VAT przez płatnika do dnia zwrotu podatku w wyniku wydania decyzji przez organ podatkowy w trybie przepisów art. 175 par. 1 Kpa orzekającej o braku obowiązku podatkowego.

W tym stanie rzeczy Sąd stosując przepisy art. 207 par. 5 Kpa orzekł o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.