Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2003 r. Starosta Powiatu w S. zawiesił z urzędu, w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 kpa, wszczęte z wniosku A.D. w dniu [...] czerwca 2001 r. postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku położonego w S. przy ul. Ks. Ś. [...] do czasu zajęcia stanowiska przez organ nadzoru budowlanego w kwestii samowolnie wykonanych robót budowlanych wewnątrz budynku. Organ stwierdził, iż oględziny przeprowadzone w budynku w dniu [...] marca 2003 r. wykazały, iż inwestor wykonał wewnątrz budynku roboty budowlane polegające na wymianie sześciu belek stropowych i dwóch podciągów żelbetowych opartych na słupach. Roboty powyższe przy tym nie zostały ujęte w projekcie budowlanym przedstawionym do zatwierdzenia ani też nie zostały opisane w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. wstrzymującym roboty budowlane, a wydanym po dokonaniu w dniu [...] czerwca 2001 r. kontroli i po stwierdzeniu, że inwestor samowolnie odstąpił od zakresu robót wymienionych w zgłoszeniu.
Starosta wskazał też, że ostateczną decyzją z [...] stycznia 2003 r. organ nadzoru budowlanego nakazał zaniechanie dalszych robót remontowych w/w budynku oraz dodał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. w piśmie z [...] lipca 2003 r. poinformował starostę o prowadzonym w stosunku do inspektora postępowaniu w sprawie samowoli budowlanej.
W zażaleniu na to postanowienie A.D. zarzucił staroście uchylanie się od załatwienia jego wniosku o pozwolenie na rozbudowę budynku i wniósł o uchylenie postanowienia oraz wyznaczenie innego organu architektoniczno-budowlanego do prowadzenia postępowania.
Wojewoda P. po rozpatrzeniu powyższego zażalenia postanowieniem z [...] września 2003 r. orzekł o utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji. Wojewoda stwierdził, iż z akt sprawy wynika, że inwestor już po wydaniu przez organ nadzoru budowlanego decyzji z [...] stycznia 2003 r. nakazującej zaniechanie dalszych robót w spornym budynku, wykonał samowolnie roboty opisane w protokole z wizji lokalnej z [...] marca 2003 r. Opisane roboty można było wykonać wyłącznie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a ta w tym przypadku nie została wydana między innymi z powodu istnienia w obrocie prawnym decyzji PINB w S. z [...] stycznia 2003 r. o zaniechaniu dalszych robót budowlanych w przedmiotowym obiekcie. Potwierdzeniem faktu prowadzenia przez nadzór budowlany postępowania w sprawie nowych robót budowlanych w spornym budynku są pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z [...] lipca 2003 r. i [...] września 2003 r. Postępowanie przed organem nadzoru budowlanego nie zostało jeszcze zakończone a tym samym brak jest stanowiska przesądzającego kwestię dopuszczalności udzielenia pozwolenia na budowę, albowiem przed nadzorem budowlanym może zostać orzeczony nakaz rozbiórki, co nie pozwalałoby na wydanie pozwolenia na budowę stosownie do treści art. 35 ust. 5 prawa budowlanego.
Dostrzegając zależność załatwienia sprawy przed organem architektoniczno-budowlanym od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez organ nadzoru budowlanego, wojewoda uznał za słuszne zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie.
Skargi do NSA na powyższe postanowienie wywiedli inwestor (SA/Bk 1421/03) oraz jego małżonka M.D. (SA/Bk 1420/03) – współwłaścicielka nieruchomości.
Skarżący A.D. wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia ze względu na rażące naruszenie prawa albo o jego uchylenie zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na jego wynik, a w szczególności art. 7, 8, 9, 11, 12 § 1, 77 § 1 i 4, 80, 124 § 2 kpa i 97 § 1 ust. 4 kpa. Zdaniem skarżącego brak było podstaw do zawieszenia postępowania przed organem architektoniczno-budowlanym albowiem błędnie przyjęto, iż toczy się przed organem nadzoru budowlanego, postępowanie w sprawie samowoli budowlanej skarżącego.
Wojewoda P. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlegała oddaleniu.
W sprawie niniejszej nie ulega wątpliwości, że w budynku skarżącego usytuowanym w S. przy ul. Ks. Ś. [...] zostały wykonane wewnątrz tego budynku roboty polegające na wymianie sześciu belek stropowych i wykonaniu dwóch podciągów żelbetowych opartych na słupach. Roboty powyższe zostały wykonane przed uzyskaniem przez inwestora pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku, o co ubiega się on od [...] czerwca 2001 r. Ujawnienie faktu wykonania tychże robót nastąpiło w marcu 2003 roku po podjęciu przez organ architektoniczno-budowlany postępowania w sprawie pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku, które wcześniej było zawieszone z uwagi na samowolne odstępstwa skarżącego od warunków zgłoszonego remontu budynku (samowolne rozszerzenie zakresu remontu o roboty wymagające uzyskania pozwolenia na budowę tj. zamurowanie kilku istniejących otworów okiennych, wykonanie nowych otworów okiennych, poszerzenie otworów drzwiowych w ścianach konstrukcyjnych i usunięcie elementów stropu).
W sprawie opisanych wyżej samowolnych odstępstw od warunków zgłoszenia organ nadzoru budowlanego zakończył swoje postępowanie decyzją z [...] stycznia 2003 r. nakazującą skarżącemu zaniechanie dalszych robót remontowych w budynku. Ujawnione w czasie oględzin przeprowadzonych w marcu 2003 r. roboty budowlane wewnątrz budynku (wymiana sześciu belek stropowych i wykonanie dwóch podciągów żelbetowych) są robotami nowymi w stosunku do tych, których dotyczyło postępowanie zakończone decyzją nadzoru budowlanego z [...] stycznia 2003 r. Nie ulega przy tym wątpliwości, że teraz ujawnionych robót budowlanych wewnątrz budynku skarżącego, nie poprzedziło ani zgłoszenie ani pozwolenie na budowę. W takiej sytuacji o ich legalności winien najpierw rozstrzygnąć organ nadzoru budowlanego. Stanowisko organu nadzoru budowlanego będzie miało decydujący wpływ na rozstrzygnięcie organu architektoniczno-budowlanego w sprawie pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku, albowiem – jak słusznie zauważono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – ewentualny nakaz rozbiórki orzeczony przez nadzór budowlany, nie pozwoli organowi architektoniczno-budolwanemu na udzielenie skarżącemu pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku stosownie do treści art. 35 ust. 5 ustawy – Prawo budowlane.
Skarżący wynikającej ze wskazanego przepisu zależności między oboma postępowaniami nie podważa. Powyższa zależność zaś jest tym czynnikiem, który zadecydował o konieczności zawieszenia postępowania przed organem architektoniczno-budowlanym do czasu rozstrzygnięcia przez organ nadzoru budowlanego w sprawie legalności robót budowlanych wykonanych wewnątrz budynku skarżącego. Stanowiący podstawę prawną zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie, przepis art. 97 § 1 pkt 4 kpa stanowi bowiem, iż organ administracji zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Wydanie decyzji w sprawie pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku przy ul. Ks. Ś. [...] w S. zależne jest zaś od uprzedniego rozstrzygnięcia przez organ nadzoru budowlanego kwestii legalności robót budowlanych wykonanych wewnątrz tego budynku.
Literalne brzmienie przepisu art. 97 § 1 pkt 4 kpa nie przewiduje tego, by już w momencie rozważania potrzeby zawieszenia danego postępowania administracyjnego, było w toku przed innym organem lub sądem postępowanie mające rozstrzygnąć zagadnienie wstępne istotne dla danego postępowania. Wszczęcie postępowania dla rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego może bowiem następować z urzędu, bądź na wniosek strony, która nie zawsze będzie zainteresowana szybkim zakończeniem postępowania, a w konsekwencji i szybkim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, bez którego załatwienie danej sprawy nie jest możliwe. W niniejszej sprawie odwołanie się do literalnego brzmienia przepisu art. 97 § 1 pkt 4 kpa jest zresztą zbędne, jako że organ architektoniczno-budowalny poinformowany został przez miejscowy organ nadzoru budowlanego o tym, iż jest prowadzone przed nim postępowanie w sprawie nowo ujawnionych w budynku skarżącego robót budowlanych.
Powyższa informacja dla organu architektoniczno-budowalnego była wiążąca i nie mógł on, ani nie musiał - zważywszy na literalne brzmienie przepisu art. 97 § 1 pkt 4 kpa – sprawdzać wiarygodności twierdzeń zawartych w pismach informacyjnych organu nadzoru budowlanego. Stąd zarzuty skarżącego koncentrujące się wokół podważania faktu prowadzenia przed organem nadzoru budowlanego postępowania co do robót budowlanych wewnątrz budynku, nie mogą mieć znaczenia przy ocenie zaskarżonego postanowienia.
Z punktu widzenia art. 97 § 1 pkt 4 kpa istotna jest zależność wyniku prowadzonego postępowania od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, w sprawie którego to zagadnienia postępowanie już jest lub dopiero będzie przeprowadzone. Wbrew twierdzeniom skarżącego zawartym w skardze, dla oceny legalności postanowienia o zawieszeniu postępowania, nie może mieć też znaczenia umorzenie przez prokuraturę dochodzenia w sprawie uniemożliwiania przez skarżącego przeprowadzenia kontroli przez organ nadzoru budowlanego. Niedopatrzenie się cech przestępczego zachowania w działaniu skarżącego, nie jest równoznaczne z rozstrzygnięciem przez nadzór budowlany w sprawie legalności robót budowlanych, które to rozstrzygnięcie dopiero zadecyduje o sposobie załatwienia wniosku o pozwolenie na rozbudowę i nadbudowę budynku skarżącego. Opinia, na którą powołuje się skarżący winna być przedstawiona organowi nadzoru budowlanego, gdyż ten jest uprawniony do oceny czy roboty skarżącego mieściły się w ramach działań zabezpieczających obiekt budowlany przed katastrofą.
O naruszeniu zasady szybkości postępowania administracyjnego w sprawie trudno jest mówić w sytuacji, gdy postępowanie to w okresie od [...] sierpnia 2001 r. do [...] marca 2003 r. było w stanie zawieszenia z uwagi na poprzednie postępowanie przed organem nadzoru budowlanego, oraz z uwagi na niemożność merytorycznego załatwienia sprawy po podjęciu postępowania z powodu ujawnienia faktu wykonania bez pozwolenia kolejnych robót budowlanych, o których nadzór budowlany jeszcze nie rozstrzygał. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia – wbrew temu co podnosi strona – w sposób przejrzysty i wyraźny wskazuje przyczyny, dla których postępowanie musiało zostać powtórnie zawieszone, stąd zarzut naruszenia art. 124 § 2 kpa jest oczywiście bezzasadny.
Reasumując w sprawie nie doszło do naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 kpa ani innych wymienionych przez stronę przepisów procedury administracyjnej, dlatego skarga podlegała oddaleniu (art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Stąd orzeczono jak w sentencji.