Wyrok NSA oz. w Białymstoku z 19 listopada 1998 r., SA/Bk 1449/97

Teza

Ze sprzedażą "zorganizowanej części przedsiębiorstwa" mamy wówczas do czynienia, gdy po sprzedaży może ona funkcjonować jako zorganizowana całość. Tak więc sprzedaż zorganizowanej części przedsiębiorstwa nie występuje w sytuacji, gdy to przedsiębiorstwo sprzedawane jest w częściach kilku kupującym.

Sentencja

1. oddala skargę w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za lipiec 1997 r.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 grudnia 1996 r. /SA/Bk 1325/95/ uchylił decyzję Izby Skarbowej w S. utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w S. z dnia 18.07.1995 r. w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za lipiec 1993 r. Decyzją ta ustalona została wartość nieopodatkowanej sprzedaży w kwocie 87.878,40 złotych i kwota podatku należnego według 22 procent stawki podatkowej w wysokości 15.844,40 złotych i w konsekwencji podatek od towarów i usług za lipiec 1993 r. w kwocie 12.921,70 złotych. W uzasadnieniu wyroku NSA stwierdził, że w skarżonej decyzji Izba Skarbowa naruszyła przepisy postępowania administracyjnego poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego /art. 7 Kpa/. Nie wyjaśniła, czy i jakie zaplecze sklepowe zostało sprzedane synowi podatnika, czyją własnością był lokal użytkowy, w którym mieścił się sklep oraz jaka umowa łączyła podatnika i jego syna z właścicielem lokalu. Ponadto organy podatkowe nie rozważyły i nie wyjaśniły różnic między treścią przepisów art. 3 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług a art. 4 pkt 3 ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych w aspekcie powyższej sprawy, jak też elementów zbieżności tych przepisów. Nie rozważona została interpretowania wątpliwości prawnych na korzyść podatnika. Poza tym organ nie wyjaśniły podnoszonych wielokrotnie przez podatnika twierdzeń, że sposób likwidacji sklepu konsultował z pracownikami Urzędu Skarbowego w S. oraz okoliczności różnic wartości towarów według inwentaryzacji i sprzedanych w kwocie ponad 100 ml starych złotych.

Izba Skarbowa w S. decyzją z dnia 15.09.1997 r. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję Urzędu Skarbowego w S. z dnia 18.07.1995 r. dotyczącą ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za lipiec 1993 r. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że w toku postępowania precyzyjnie ustalono stan faktyczny dotyczący sprzedaży dokonanej przez odwołującego się dla firmy "P." s.c. w B. Wobec jednoznaczności tego stanu faktycznego, za zbędne uznano rozważenie i wyjaśnienie różnic między treścią przepisu art. 3 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym a art. 4 pkt 3 ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych. W kwestii dokonanej sprzedaży towarów handlowych ww. przepisy nie miały żadnego zastosowania. Zdaniem organu ustalony stan faktyczny i związany z nim stan prawny żadnych wątpliwości interpretacyjnych nie budzi. Dlatego też w odniesieniu do sprzedaży towarów firmie "P." s.c., nie wystąpiła konieczność zastosowania zasady interpretowania wszelkich wątpliwości prawnych na korzyść podatnika. Odnosząc się do zarzutu podatnika, że sposób likwidacji sklepu konsultowany był z pracownikami Urzędu Skarbowego w S. Izba Skarbowa stwierdziła, że pismem z dnia 25.03.1997 r. wystąpiła do podatnika o wyjaśnienie tej kwestii. Jednak odpowiedzi nie otrzymała, w związku z czym zarzut powyższy jej zdaniem, nie może być uznany za dowód w sprawie. Ponadto Izba Skarbowa stwierdziła, że rozbieżność pomiędzy wartością towarów według inwentaryzacji i wartością sprzedanych towarów wynika z faktu, że podatnik spis z natury sporządził po cenach zakupu, które różnią się od cen sprzedaży. Organ stwierdził także, że podatnik nie był właścicielem nieruchomości, a jedynie dzierżawił lokal przy ulicy N. w S., dlatego nie można było uznać faktu sprzedaży sklepu jako zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 6.10.1997 r. złożył Ireneusz P. w części dotyczącej uznania za opodatkowaną podatkiem od towarów i usług sprzedaży w dniu 5.07.1993 r. towarów spółce cywilnej "P." w B. Zarzucił decyzji rażące naruszenie przepisów prawa, tj. art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Wskazując na powyższe podstawy wniósł o uchylenie decyzji Izby Skarbowej w S. w zaskarżonym zakresie. W uzasadnieniu skargi podniósł, że zaskarżona decyzja jest powieleniem decyzji z dnia 10.10.1995 r. uchylonej wyrokiem NSA z dnia 30 grudnia 1996 r. Skarżący stwierdził, że Izba Skarbowa w sposób rażący naruszyła przepisy art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym poprzez dokonanie rozszerzającej jego interpretacji na niekorzyść podatnika. Likwidacji zorganizowanej części przedsiębiorstwa dokonał bowiem po uprzednim informacjach Urzędu Skarbowego w S. i pod nadzorem kierownika komórki VAT w tym Urzędzie, opierając się właśnie o powyższe przepisy. Zgodnie z tym przepisem, ustawy o podatku od towarów i usług VAT nie stosuje się do sprzedaży między innymi zorganizowanej części przedsiębiorstwa, stanowiącej wyodrębniony organizacyjnie zakład. Bezzasadnie organy podatkowe uznały, że jednorazowa sprzedaż zorganizowanej części przedsiębiorstwa kilku podmiotom gospodarczym nie spełnia wymogów art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy. Interpretacja taka jest pozbawiona - zdaniem Skarżącego - podstaw prawnych oraz narusza powszechnie obowiązującą wykładnię prawa Trybunału Konstytucyjnego zakazującą interpretacji przepisów prawa na niekorzyść obywatela w tym wypadku podatnika.

Działanie organów narusza pośrednio zasady postępowania administracyjnego określone w art. 6-8 Kpa.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w S. podtrzymała swoje stanowisko w sprawie i wniosła o oddalenie skargi. Dodatkowo podniesiono, że w toku postępowania ustalono, że lokal zajmowany przez sklep przy ulicy N. w S. stanowił własność Gminy S., a podatnika z właścicielem łączyła umowa dzierżawy. Dlatego też organ odwoławczy nie mógł uznać faktu sprzedaży sklepu jako zorganizowanej części przedsiębiorstwa, nie miały więc zastosowania przepisy sprzedaż tę regulujące. Firmie "P." z B. sprzedano jedynie towary handlowe. Zdaniem Izby Skarbowej dokonana przez organy skarbowe interpretacja przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym nie narusza przepisów w art. 6-8 Kpa. Działanie organów było zgodne z przepisami prawa i nie powodowało naruszenia praworządności ani nie podważało zaufania do organów Państwa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Izba Skarbowa w S. w ramach postępowania uzupełniającego wykonała wszystkie zalecenia NSA, zawarte w wyroku z dnia 30 grudnia 1996 r. /SA/Bk 1325/95/. Jej rozstrzygnięcie, będące przedmiotem skargi, nie narusza więc art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, ani przepisów Kpa.

W świetle zebranego materiału dowodowego Izba Skarbowa zasadnie przyjęła, że sprzedaż towarów Spółce "P." w dniu 5 lipca 1993 r. nie miała charakteru sprzedaży "zorganizowanej części przedsiębiorstwa". Sąd podziela w tym zakresie stanowisko, że ze sprzedażą "zorganizowanej części przedsiębiorstwa" mamy wówczas do czynienia, gdy po sprzedaży może ona funkcjonować jako zorganizowana całość. Tak więc sprzedaż zorganizowanej części przedsiębiorstwa nie występuje w sytuacji, gdy to przedsiębiorstwo /nawet gdyby uznać, co kwestionują zresztą organy podatkowe, że do momentu sprzedaży była to "zorganizowana część przedsiębiorstwa"/ sprzedawane jest w częściach kilku kupującym. Logicznie, mamy wówczas do czynienia co najwyżej ze sprzedażą poszczególnych części /składników/ "zorganizowanej części przedsiębiorstwa". W tym więc znaczeniu, sprzedaży papierosów i środków chemicznych Spółce "P." w dniu 5 lipca 1993 r. nie można uznać za sprzedaż "zorganizowanej części przedsiębiorstwa", chociażby wszystkie pozostałe składniki tego przedsiębiorstwa zostały także sprzedane w tym samym dniu innym nabywcom.

W ocenie Sądu organy podatkowe prawidłowo zastosowały przy rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy art. 2 ust. 1 uznając, że w sprawie nie ma zastosowania art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./. Odmowa zastosowania tego ostatniego przepisu nie oznacza - w świetle zebranego materiału - że organy podatkowe naruszyły ten przepis w sposób rażący /co kilkakrotnie podkreśla się w skardze/.

Nie dopatrując się naruszenia w skarżonej decyzji przepisów prawa materialnego, ani reguł procedury, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy - Sąd skargę oddalił, zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.