Wyrok NSA oz. w Białymstoku z 27 kwietnia 2000 r., SA/Bk 1480/99

Sprawa

sprawy ze skargi Lucyny P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 4 października 1999 r. (...) w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich - uchyla zaskarżoną decyzję; (...).

Teza

Z mocy przepisów art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.

Skoro więc Sąd w wyroku zawarł ocenę prawną ustalonych faktów, a ponowne postępowanie faktów tych nie zweryfikowało, to ocena ta wiąże organ administracji i nie można było wydać rozstrzygnięcia sprzecznego z wyrokiem Sądu.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, decyzją z dnia 6 lutego 1998 r., powołując przepisy art. 22 ust. 1 w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. nr 142 poz. 950/, odmówił Lucynie P. przyznania uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu podano, że wyrokiem z dnia 14 grudnia 1995 r. SA/Bk 228/95 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku uchylił poprzednią decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmawiającą przyznania Lucynie P. uprawnień kombatanckich. Podano, że pomimo dwukrotnego wzywania zainteresowana nie stawiła się w Urzędzie tłumacząc się złym stanem zdrowia. W tej sytuacji Urząd uznał za niemożliwe przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony w trybie przepisów art. 86 Kpa. Stan faktyczny sprawy został ustalony w oparciu o wyjaśnienia pisemne strony. Ustalono, że Lucyna P. urodziła się w Augustowie w dniu 4 kwietnia 1930 r. gdzie zamieszkiwała z rodzicami. W 1935 r. ojciec został przeniesiony do S. na stanowisko sekretarza Urzędu Gminy i tam też zamieszkała cała rodzina. W 1937 r. rozpoczęła naukę w szkole podstawowej w S. i w 1941 r. ukończyła III klasę. Na koniec roku szkolnego wytypowane zostały m.in. trzy dziewczynki, tj. m.in. zainteresowana, na występy do Białegostoku. Wyjazd dzieci do B. nastąpił 21 czerwca 1941 r. W dniu 22 czerwca 1941 r. była już wojna i cała grupę dzieci nie odesłano do domu lecz "usadzono do wagonów wywożących ludzi na Syberię". Przez Stalingrad, Urupińsk, została wraz z dwiema koleżankami przewieziona do Domu Dziecka w Jamance koło miasta Guriew, Baksańskij rejon w Kazachstanie. Tam przebywała do grudnia 1945 r. Do domu w S. wróciła w końcu 1945 r. W ocenie orzekającego organu zainteresowana nie może otrzymać uprawnień kombatanckich na podstawie przepisów art. 4 ust. 1 pkt 3 lit. "b" ustawy, bowiem nie przebywała na terenie ZSRR. W wyniku deportacji lub zesłań z przyczyn politycznych, narodowościowych bądź religijnych.

Wnosząc o ponowne rozpoznanie sprawy Lucyna P. wskazywała, że decyzja odmawiająca przyznania jej uprawnień kombatanckich jest sprzeczna z wyrokiem NSA OZ w Białymstoku z dnia 14 grudnia 1995 r., SA/Bk 228/95. Zdaniem odwołującej się, Sąd uznał w uzasadnieniu wyroku, że spełnia ona ustawowe przesłanki do uzyskania uprawnień kombatanckich i stanowisko to winne być wiążące dla organu administracyjnego.

Decyzja z dnia 4 października 1999 r. ten sam organ, wydana w trybie przepisów art. 138 par. 1 pkt 1 w zw. z art. 127 par. 3 Kpa, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 6 lutego 1998 r. odmawiającą przyznania uprawnień kombatanckich. Z uzasadnieniu podtrzymał argumentację zawartą w poprzedniej decyzji.

Skarżąc powyższą decyzję Lucyna P. wnosiła o jej uchylenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu akcentowała, że zaskarżona decyzja pozostaje w sprzeczności ze stanowisk Sądu zawartego w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 grudnia 1995 r. SA/Bk 228/95.

Odpowiadając na skargę organ administracyjny wnosił o jej oddalenie. Zdaniem organu, skarżącej nie przysługują uprawnienia kombatanckie, bowiem na terenie ZSRR przebywała z innych przyczyn niż wymienione w ustawie, które upoważniałyby do uprawnień kombatanckich.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Naczelny Sąd Administracyjny (...) wyrokiem z dnia 14 grudnia 1995 r., SA/Bk 228/95 uchylił zaskarżoną decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia 12 sierpnia 1994 r. (...) odmawiającą przyznania uprawnień kombatanckich Lucynie P. Sąd ten w uzasadnieniu przedmiotowego wyroku zawarł ocenę prawną zebranego w sprawie materiału dowodowego i stwierdził: "Zdaniem Sądu, w ustalonym przez Urząd stanie faktycznym, w odniesieniu do skarżącej, zachodzą przesłanki z art. 4 ust. 1 pkt 3 lit. "b" ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. /Dz.U. nr 17 poz. 75 ze zm./".

Z mocy przepisów art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Skoro więc Sąd w wyżej powołanym wyroku zawarł ocenę prawną ustalonych faktów, a ponowne postępowanie faktów tych nie zweryfikowało, to ocena ta wiązała Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych i nie można było wydać rozstrzygnięcia sprzecznego z wyrokiem Sądu. Ocena zawarta w wyroku Sądu z dnia 14 grudnia 1995 r. wiąże też Sąd rozpoznający mniejszą skargę. Zwalnia to skład orzekający Sądu rozpoznający niniejszą skargę od oceny, czy w sytuacji Lucyny P. zostały spełnione przesłanki wyszczególnione w art. 4 ust. 1 pkt 3 lit. "b" ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /t.j. Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950/, bowiem zostało to dokonane w wyroku Sądu z dnia 14 grudnia 1995 r., a ocena prawna tam zawarta wiąże skład orzekający Sądu rozpoznający niniejszą skargę.

Powyższe okoliczności czyniły skargę uzasadnioną, a Sąd stosując przepisy art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Koszty postępowania Sąd zasądził po myśli przepisów art. 55 ust. 1 ustawy o NSA.