Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w K. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. P. nr [...] z dnia [...].10.2003r. znak [...] dotyczącej warunkowej przydatności wody do spożycia przez ludzi w wodociągu w K. i obciążenia strony opłatą w wysokości 785,56 zł. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił następujący stan sprawy:
Dnia [...].09.2003r. pracownik Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w B. P. dokonał kontroli wodociągu Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w K. oraz pobrał próby wody do badań laboratoryjnych - protokół poboru prób Nr [...]. W wyniku analizy próbek wody stwierdzono przekroczenia dopuszczalnych wartości żelaza i manganu. Skutkiem tego dnia [...].10.2003r. została wydana przez PPIS w B. P. decyzja Nr [...], na mocy której postanowiono:
- zobowiązać stronę do doprowadzenia parametrów wody do wartości określonych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 19 listopada 2002r. w sprawie wymagań dotyczących jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. U. nr 203, poz. 1718) oraz
- obciążyć stronę opłatą w wysokości 785,56 zł.
Stronę obciążono rachunkiem w związku z tym, iż jakość wody w wykonywanym zakresie badań nie była zgodna z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu tj.:
- w wodzie podawanej do sieci - hydrofornia - ze względu na przekroczenia dopuszczalności wartości manganu - 0,15 mg/l (wartość dopuszczalna 0,05 mg/l) oraz żelaza 0,39 mg/l (wartość dopuszczalna 0,2 mg/l);
- w wodzie podawanej do sieci - hydrofornia - ze względu na przekroczenia dopuszczalności wartości manganu 0,08 mg/l i żelaza 0,36 mg/l;
- w wodzie z sieci - pomieszczenie magazynowania mleka - gospodarstwo rolne P. B., K. [...] ze względu na przekroczenia dopuszczalności wartości manganu 0,13 mg/l oraz żelaza 0,36 mg/l;
- w wodzie z sieci - pomieszczenie biurowe RSP K. - ze względu na przekroczenia dopuszczalności wartości manganu 0,11 mg/l i żelaza 0,37 mg/l;
- w wodzie z sieci - pomieszczenie sprzedaży - sklep GS K. - ze względu na przekroczenia dopuszczalności wartości manganu 0,13 mg/l oraz żelaza 0,35 mg/l.
Dnia [...].10.2003r. Prezes Zarządu Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w K. wniósł odwołanie dot. pkt 2 decyzji. Rozpoznając odwołanie organ II instancji stwierdził, co następuje:
Decyzja organu I instancji jest prawidłowa. Strona winna wykonać obowiązek na niej ciążący. Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998r. nr 90, poz. 575 z późn. zm.) za badania laboratoryjne oraz inne wykonane czynności organy Inspekcji Sanitarnej pobierają opłaty w wysokości kosztów ich wykonania. Strona zobowiązana jest wskutek stwierdzonych naruszeń (ze względu na przekroczenia dopuszczalnych wartości manganu i żelaza) do uiszczenia tejże opłaty.
W skardze do Sądu Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna w K. nie zgadza się z wysokością naliczonych opłat. Zdaniem Spółdzielni opłaty powinny być pobrane za zakwestionowane parametry tj. za badanie zawartości manganu i żelaza, a w najgorszym przypadku tylko za badanie fizykochemiczne, do którego próbki są pobierane w oddzielnie oznakowane naczynie. Próbki bakteriologiczne nie zostały zakwestionowane, a opłata naliczona, co nie jest zgodne z przedstawionym uzasadnieniem decyzji organu odwoławczego. Nie wzięto pod uwagę również faktu, że zawartość manganu i żelaza jest wielkością zmienną i jest zależna od procesów technologicznych. Sytuacja ekonomiczna skarżącej Spółdzielni jest trudna stąd koszt badań jest bardzo odczuwalny, dlatego Spółdzielnia prosi o ponowne rozpatrzenie odwołania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Zdaniem organu, stosownie do treści art. 36 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tj. Dz. U. z 1998r. Nr 90, poz. 575 z późn. zm.) za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania, chyba że w wyniku badań nie stwierdzono naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych. Opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania tych wymagań. Literalne brzmienie powołanego przepisu wskazuje, iż obciążenie opłatą nie następuje jedynie, gdy wynik badania nie wykazuje naruszenia wymagań określonych przepisami prawa. Przy czym z uwagi na użycie przez ustawodawcę liczby mnogiej "wymagań" chodzi tutaj o całościową ocenę jakości badanej substancji, a nie tylko niektórych parametrów.
Wobec stwierdzenia, iż woda pobrana do każdej z próbek nie spełnia wymagań określonych przepisami prawa, organ I instancji obciążył stronę opłatą w kwocie uwzględniającej również wysokość opłat za badanie parametrów, których nie zakwestionowano.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania (art. 7, 77§ 1 oraz 107§ 3 kpa), które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 36 ust. 1 i 2 w/w ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, za badania laboratoryjne wykonywane przez organy PIS w związku ze sprawowaniem bieżącego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania; opłat nie pobiera się, jeżeli w wyniku badań nie stwierdzono naruszenia tych wymagań.
W rozpoznawanej sprawie strona zakwestionowała nie sama zasadę wymierzenia opłat, lecz ich wysokość, a podnoszone zastrzeżenia trzeba uznać za zasadne. Stwierdzić należy przede wszystkim, iż w decyzji organu I instancji z [...].10.2003r. zachodzi istotna rozbieżność pomiędzy wysokością opłaty, podaną liczbowo oraz słownie. Organ postanawia mianowicie: "2. Obciążyć w/w stronę opłatą w wysokości 785,56 zł (słownie: sześćset trzydzieści dwa złote 11/100) zgodnie z załączonym rachunkiem". Rozbieżności tej nie wyjaśnił również organ odwoławczy przyjmując, iż opłata wynosi 785, 56 zł.
Istotne wątpliwości budzi także rachunek stanowiący podstawę do wymierzenia opłat. Rachunek określony, jako: "Rozliczenie kosztów kontroli w ramach nadzoru" zawiera bardzo szczegółowe wyliczenie kosztów przygotowania decyzji (6,11 zł.), czy udziału radcy prawnego (4,64 zł.), natomiast koszty badań laboratoryjnych określono ogólną kwotą 576, 40 zł bez podania, jakie są jednostkowe koszty badań bakteriologicznych oraz fizykochemicznych poszczególnych próbek wody. W decyzjach organów inspekcji sanitarnej obu instancji nie podano podstawy prawnej wyodrębnienia poszczególnych kategorii kosztów wyszczególnionych w rachunku.
Wątpliwości budzi również prezentowana przez organ odwoławczy interpretacja przepisu art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Zdaniem organu, zaprezentowanym w odpowiedzi na skargę, "literalne brzmienie powołanego przepisu wskazuje, iż obciążenie opłatą nie następuje jedynie, gdy wynik badania nie wykazuje naruszenia wymagań określonych przepisami prawa. Przy czym z uwagi na użycie przez ustawodawcę liczby mnogiej "wymagań", chodzi tutaj o całościową ocenę jakości badanej substancji, a nie tylko niektórych parametrów. Poglądu tego nie można zaakceptować, ponieważ zgodnie z w/w przepisem ustawy opłaty pobiera się w wysokości kosztów ich wykonania, zaś koszty związane są z wykonaniem konkretnego badania laboratoryjnego. W niniejszej sprawie dokonano badań laboratoryjnych 10 próbek wody, 5 poddano badaniom wskaźników fizykochemicznych, 5 zaś - badaniom bakteriologicznym. Jakość badanych próbek wody nie odpowiadała wymaganiom fizykochemicznym, i z tego tytułu kosztami badań fizykochemicznych można obciążyć stronę. Nie można obciążyć strony kosztami badań bakteriologicznych, skoro wyniki tych badań odpowiadały wymaganym wskaźnikom.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271).