Wyrok NSA oz. w Białymstoku z 8 grudnia 2000 r., SA/Bk 1643/99

Teza

Brak ewidencjonowania obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących, pomimo istnienia takiego obowiązku, powoduje utratę przez podatnika prawa do obniżenia podatku należnego o równowartość 30 procent kwoty podatku naliczonego przy zakupie kasy.

Uzasadnienie

Urząd Skarbowy w S. decyzją z dnia 17 września 1999 r. określił spółce cywilnej "S." - R. K., Kazimierz S. w S. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia za miesiące marzec i kwiecień 1999 r. w innej wysokości niż wykazała spółka w deklaracji, zaległość podatkową w podatku od towarów i usług za miesiące maj-sierpień 1999 r. i odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych.

W uzasadnieniu Urząd Skarbowy podał, że spółka w 1998 r. osiągnęła sprzedaż na rzecz osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej w kwocie 79.599,97 zł i wobec tego stosownie do załącznika Nr 1 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 listopada 1998 r. w sprawie kas rejestrujących /Dz.U. nr 146 poz. 953 ze zm./ spółka obowiązana była do rozpoczęcia ewidencjonowania obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących od 1 marca 1999 r. Spółka tego obowiązku nie dopełniła, co skutkuje w myśl art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ do czasu rozpoczęcia ewidencji obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących utratą prawa do obniżenia podatku należnego o równowartość 30 procent kwoty podatku naliczonego.

Stosownie do uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 1998 r. podatnik traci prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przy zakupie towarów i usług do tej części obrotu, która podlega ewidencjonowaniu przy zastosowaniu kas rejestrujących. Spółka utraciła prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, odpowiednio: (...).

W odwołaniu wspólnicy Spółki wnieśli o zmianę decyzji. Wyjaśnili, że kasy rejestrującej nie zainstalowali na skutek nieprawidłowej interpretacji przepisów. Nie zgadzając się ze sposobem wyliczenia podatku podniesiono, że Urząd Skarbowy nieprawidłowo przyjął podstawy do jego naliczenia przyjmując całość podatku naliczonego przy zakupie łącznie z handlem samochodami. Tymczasem sprzedaż samochodów w tym okresie dokonana była wyłącznie na faktury dla podmiotów gospodarczych i w myśl art. 29 ustawy o VAT nie podlega rejestrowaniu przy użyciu kas rejestrujących. Według wyliczeń strony utrata prawa do obniżenia podatku należnego stanowiąca równowartość 30 procent kwoty podatku naliczonego powinna wynosić 269.77 zł, a nie 4.354 zł.

Izba Skarbowa po rozpatrzeniu odwołania zaskarżoną decyzję utrzymała w mocy stwierdzając, że podniesione w odwołaniu zarzuty są bezpodstawne, gdyż Urząd Skarbowy w S. prawidłowo przyjął, iż utrata prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przy zakupie towarów i usług odnosi się tylko do tej części obrotu, która podlega ewidencjonowaniu przy zastosowaniu kas rejestrujących. Stosując tą zasadę łączną kwotę sprzedaży netto w danym miesiącu zminusowano o sprzedaż potwierdzoną fakturami VAT, rachunkami uproszczonymi na rzecz podmiotów gospodarczych i o usługi zwolnione z obowiązku ewidencjonowania przy zastosowaniu kas rejestrujących na podstawie załącznika nr 3 do rozporządzenia z dnia 27 listopada 1998 r. w sprawie kas rejestrujących. Następnie obliczono wskaźnik udziału procentowego obrotu podlegającego obowiązkowi ewidencji w globalnej kwocie obrotu, przy pomocy którego ustalono w poszczególnych miesiącach podatek naliczony związany ze sprzedażą na rzecz osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej oraz na rzecz indywidualnych gospodarstw rolnych. Przedstawione przez spółkę wyliczenia nie mają w sprawie uzasadnienia.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Przedsiębiorstwo Pogrzebowe "S." s.c. wniosło o uchylenie decyzji obu organów ponownie zarzucając naruszenie przepisów art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o VAT. Strona podniosła, że prowadzona działalność gospodarcza to:

1/ usługi pogrzebowe - zwolnione od podatku VAT, 2/ handel samochodami ciężarowymi. Działalność opodatkowana, ale obroty z ich sprzedaży nie służą rejestrowaniu przy użyciu kasy fiskalnej.

W okresie marzec-sierpień 1999 r. łączny podatek naliczony przy zakupie a odliczony od podatku należnego, wynosi:

1/ zakup towarów i usług wykonywanych na rzecz osób fizycznych - podatek naliczony i odliczony "0", 2/ zakup towarów kosztowych spółki - podatek naliczony 3.078 zł, podatek odliczony 1.087 zł, 3/ zakup towarów handlowych /samochody/ - podatek naliczony 45.823,10 zł, podatek odliczony 45.823,10 zł.

Zdaniem skarżącej podstawa naliczenia 30 procent kary wynosi "0". Tak więc całość kary naliczono wyłącznie od handlu samochodami, których sprzedaż nie podlega ewidencjonowaniu przy użyciu kas.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w B. podtrzymała swoje stanowisko i wniosła o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga jest nieuzasadniona. Skarżący wspólnicy spółki cywilnej "S." nie kwestionują, że w 1998 r. sprzedaż na rzecz osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej /art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym/ podlegająca obowiązkowi ewidencjonowania przy zastosowaniu kas fiskalnych wyniosła w spółce 79.599,97 zł. Zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 listopada 1998 r. w sprawie kas rejestrujących /Dz.U. nr 146 poz. 953 ze zm./ spółka zobowiązana była do rozpoczęcia ewidencjonowania obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących od 1 marca 1999 r.

Ponieważ Spółka obowiązku tego nie dopełniła, w myśl przepisu art. 29 ust. 1 ustawy o VAT do czasu rozpoczęcia ewidencji obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących utraciła ona prawo do obniżenia podatku należnego o równowartość 30 procent kwoty podatku naliczonego.

Urząd Skarbowy prawidłowo wyliczył wysokość obniżonej kwoty podatku naliczonego posiłkując się uchwałą siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 1998 r., FPS 7/98 /ONSA 1999 Nr 1 poz. 8/. Ustalając udział procentowy obrotu podlegającego ewidencjonowaniu za pomocą kas fiskalnych do ogólnego obrotu w poszczególnych miesiącach 1999 r. Urząd Skarbowy od obrotu ogółem odjął obrót nie podlegający ewidencjonowaniu przy zastosowaniu kas rejestrujących /sprzedaż na faktury, sprzedaż na rachunki uproszczone podmiotom gospodarczym, usługi zwolnione zgodnie z załącznikiem nr 3 rozporządzenia w sprawie kas fiskalnych/.

Nieprawidłowość wyliczeń w skardze i w jej uzupełnieniu polega na tym, że spółka uważa, iż do usług zwolnionych z obowiązku ewidencjonowania przy zastosowaniu kas rejestrujących zalicza się usługę pogrzebową wraz ze sprzedażą wszelkich akcesoriów /trumny, krzyże, wieńce, kwiaty, znicze itd./. Takie oświadczenie złożył również na rozprawie wspólnik spółki R. K. Tymczasem zgodnie z wymienionym wyżej załącznikiem nr 3 do rozporządzenia w sprawie kas fiskalnych zwolnione z obowiązku ewidencjonowania przy zastosowaniu kas rejestrujących jest jedynie "świadczenie usług niematerialnych".

Z tych powodów skargę jako niezasadną Sąd oddalił na mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.