Wyrok NSA oz. w Białymstoku z 18 czerwca 2002 r., SA/Bk 202/02

Sprawa

sprawy ze skargi Bogumiły S. na decyzję Wojewody P. z dnia 8 stycznia 2002 r. (...) w przedmiocie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego - uchyla zaskarżoną decyzję.

Teza

Określony przepisem art. 37k ust. 9 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 2001 nr 6 poz. 56 ze zm./ w brzmieniu nadanym temu przepisowi art. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 18 września 2001 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. nr 122 poz. 1323/ wymóg osiągnięcia 50 lat życia przez kobietę nie odnosi się do daty 1.01.1995 r., lecz do daty wejścia w życie tego przepisu, to jest dnia 7.11.2001 r. /por. art. 3 wymienionej ustawy/.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

W dniu 9.11.2001 r. Bogumiła S. wystąpiła do Powiatowego Urzędu Pracy w G. o przyznanie jej świadczenia przedemerytalnego. Decyzją z dnia 23.11.2001 r. Powiatowy Urząd Pracy odmówił przyznania żądanego świadczenia. W uzasadnieniu tej decyzji organ podał, że zgodnie z art. 37k ust. 9 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 2001 nr 6 poz. 56 ze zm./ w brzmieniu nadanym ustawą z 18 września 2001 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa /Dz.U. nr 122 poz. 1323/ pracownikowi byłego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej spełniającemu określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego przysługuje świadczenie przedemerytalne, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy:

1. osiągnął wiek 50 lat - kobieta i 55 lat mężczyzna,
2. przepracował w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej najmniej 10 lat,
3. zamieszkuje w dniu nabycia prawa w powiecie /gminie/ uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym. Na podstawie analizy akt organ ustalił, że Bogumiła S. spełniła tylko dwa warunki wymienione w punktach 2 i 3. Nie spełniła natomiast warunku dotyczącego wieku, gdyż w dniu wejścia w życie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /1.01.1995 r./ miała ukończone 44 lata. Dlatego nie przysługuje jej żądane świadczenie.

Od wymienionej decyzji Bogumiła S. wniosła odwołanie zarzucając w nim naruszenie przepisu art. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 18 września 2001 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa /Dz.U. nr 122 poz. 1323/ przez uznanie, iż wymóg osiągnięcia przewidzianego tym przepisem wieku 50 lat dla kobiety odnosi się do daty 1.01.1995 r. W rzeczywistości - zdaniem strony - warunek powinien być spełniony w dacie 10.11.2001 r., to jest w dacie wejścia w życie powołanej wyżej ustawy z 18 września 2001 r. Przyjęcie, że warunek ten powinien być spełniony już w dniu 1.01.1995 r. zakłada nieracjonalność ustawodawcy, bowiem osoby będące wówczas w tym wieku nabyłyby prawo do świadczenia przedemerytalnego na zasadach ogólnych przewidzianych przepisem art. 37k ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. We wniosku zawartym w odwołaniu skarżąca żądała zmiany zaskarżonej decyzji i przyznania jej dochodzonego świadczenia.

Decyzją z dnia 08.01.2002 r. Wojewoda P. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy w pełni podzielił stanowisko organu I instancji co do tego, iż warunkiem uzyskania prawa do świadczenia przedemerytalnego przez kobietę jest ukończenie przez nią 50 lat życia w dniu 1.01.1995 r. Warunku tego skarżąca nie spełniła.

Na wymienioną wyżej decyzję Wojewody P. Bogumiła S. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podobnie jak w odwołaniu zarzuciła naruszenie przepisu art. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 18 września 2001 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu a także art. 37k ust. 9 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu nadanym nowela do tej ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. /Dz.U. nr 154 poz. 1793/.

W odpowiedzi na tę skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga jest uzasadniona. W treści odwołania skarżąca zarzuciła organowi I instancji niewłaściwą wykładnię przepisu art. 37k ust. 9 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu nadanym temu przepisowi art. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 18 września 2001 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. nr 122 poz. 1323/. W szczególności przedstawiła szereg argumentów przemawiających za tym, iż określony przepisem wymóg osiągnięcia 50 lat życia przez kobietę nie odnosi się do daty 1.01.1995 r. /Jak to uznały organy administracyjne rozpoznając sprawę/, lecz do daty wejścia w życie tego przepisu, to jest dnia 7.11.2001 r. /por. art. 3 wymienionej ustawy/. Organ II instancji w ogóle nie odniósł się do tej argumentacji, powtarzając tylko stwierdzenia organu I instancji. O trafności tej argumentacji pośrednio świadczy jednak kolejna nowelizacja omawianego przepisu dokonana art. 3 pkt 14 lit. "f" ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie szeregu ustaw, w tym ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. nr 158 poz. 1793/. Nowa redakcja tego przepisu eliminuje oczywistą niejasność jego poprzedniej wersji i stwierdza, iż wymóg osiągnięcia wieku 50 lat przez kobietę /łącznie z innymi warunkami/ powinien być spełniony w dniu 7.11.2001 r. Przepisy art. 37k ust. 9 i ust. 10 w obecnym brzmieniu obowiązują od dnia 1.01.2002 r. /art. 12 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r./ i organ II instancji rozpoznający sprawę już po tej dacie miał obowiązek rozważyć, czy skarżąca spełniła zawarte w nim wymogi do otrzymania świadczenia przedemerytalnego. Istotą postępowania odwoławczego jest bowiem ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy rozpoznanej już przez organ I instancji z uwzględnieniem aktualnego stanu prawnego, a więc obowiązującego w dacie wydania decyzji przez organ odwoławczy. Jest oczywistym, że organ II instancji nie rozpoznał w taki sposób sprawy, gdyż pominął argumentację odwołania i nie uwzględnił aktualnego stanu prawnego wprowadzonego ustawą z dnia 17 grudnia 2001 r. Zaskarżona decyzja została więc wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego.

Dlatego na mocy art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 3a także art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.