Wyrok NSA oz. w Białymstoku z 19 czerwca 1996 r., SA/Bk 204/95

Teza

Odrębnym zagadnieniem jest wymiar podatku regulowany decyzją określającą wysokość podatku od towarów i usług obciążającego spółkę, a czym innym decyzja orzekająca o odpowiedzialności wspólników za zobowiązania podatkowe spółki.

Sentencja

1. oddala skargę w przedmiocie odpowiedzialności (...) za zobowiązania podatkowe Spółki z o.o. "B" (...) w podatku od towarów i usług należnego od rat przekazywanych w związku z importem usług.

Uzasadnienie

Urząd Skarbowy w Ł. decyzją z dnia 28 sierpnia 1994 r., powołując przepisy art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych orzekł o odpowiedzialności Bogusława Ś. za zobowiązania podatkowe Spółki z o.o. "B" z siedzibą w J. k/Ł. w podatku od towarów i usług należnego od rat przekazywanych w związku z importem usług za sierpień i wrzesień 1993 r. w kwocie 684.421.000 złotych.

W uzasadnieniu wskazano, że zobowiązanie Spółki wynosi 2.737.685.000 zł., a udział w kapitale zakładowym Bogusława Ś. wynosi 25 procent. W tej sytuacji odpowiedzialność w 1/4 za zobowiązania Spółki obciąża Bogusława Ś. Spółka za rok 1993 osiągnęła stratę w wysokości 19.141.206.000 zł., zaś kapitał zakładowy wynosi 1.000 mln zł. Pokrycie więc zobowiązania podatkowego przez Spółkę jest niemożliwe i dlatego orzeczono o odpowiedzialności Wspólnika proporcjonalnie do jego udziału w kapitale zakładowym Spółki.

Odwołując się od powyższej decyzji Bogusław Ś. podnosił, że jest ona niezgodna z prawem albowiem narusza przepisy dotyczące podatku od towarów i usług oraz normy ogólne Kodeksu postępowania administracyjnego. Kwestionował w ogóle istnienie obowiązku podatkowego, jego zdaniem umowa o zakup i wyposażenie chłodni w J. jest umową o charakterze opcji leasingu finansowego, a nie opcji leasingu operacyjnego. Ponadto decyzja określająca wysokość podatku, w momencie wydawania decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności podatkowej na wspólnika za zobowiązania podatkowe spółki nie podlegała jeszcze wykonaniu albowiem nie została rozpoznana skarga przez Sąd Administracyjny na decyzję wymiarową.

Izba Skarbowa w Ł. decyzją z dnia 22 listopada 1994 r. utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wyjaśniono w uzasadnieniu, że zaskarżenie decyzji do Sądu Administracyjnego nie wstrzymuje jej wykonania; w sprawie zaś zobowiązań spółki została wydana prawomocna decyzja ustalająca ich wysokość i ponieważ zobowiązań tych nie można wyegzekwować od spółki, dlatego przeniesiono odrębną decyzja odpowiedzialność za zobowiązania spółki na wspólników. Ustosunkowano się też do zarzutów naruszenia ogólnych norm postępowania administracyjnego.

Skarżąc powyższą decyzję Bogusław Ś. zarzucił, że wydana ona została z naruszeniem prawa albowiem nie ustosunkowano się do kwestionowanego obowiązku podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług. Formułując powyższy zarzut wnoszono o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu powtórzone zostały zarzuty podnoszone w postępowaniu odwoławczym oraz przywoływano argumenty na poparcie tezy, że podatek od towarów i usług w ogóle nie powinien obciążać spółki.

Odpowiadając na skargę Izba Skarbowa w Ł. wnosiła o jej oddalenie wyjaśniając, że kwestionowanie wymiaru podatku na tym etapie postępowania jest nieuzasadnione albowiem zagadnienia wymiarowe zostały rozstrzygnięte w uprzedniej, odrębnej decyzji określającej podatek VAT należny od spółki i decyzja ta była już prawomocna, a Sąd Administracyjny nie jest żadną trzecią instancją postępowania, a rozpatrując skargę bada jedynie czy nie miało miejsca naruszenie prawa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga wpłynęła do Sądu w dniu 20 stycznia 1995 roku. Z mocy art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/, podlegała ona rozpoznaniu według przepisów zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 196 par. 1 Kpa, decyzja organu administracji państwowej mogła być zaskarżona do Sądu Administracyjnego z powodu jej niezgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, nie bada jej celowości, słuszności czy też zgodności z zasadami współżycia społecznego chyba, że przesłanki te wynikają wyraźnie z przepisów.

Zagadnienie odpowiedzialności wspólników spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, za zobowiązania podatkowe spółki, po okresie 6 marca 1993 roku, regulowały przepisy art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. nr 27 poz. 111/ w brzmieniu nadanym art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 6 marca 1993 r. o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania oraz niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 28 poz. 127/. Przepis ten brzmiał: "2. Komandytariusz i wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają całym swoim majątkiem za zobowiązania spółki z tytułu podatków w takiej części, w jakiej mają prawo uczestniczyć w podziale zysku. W tym przypadku art. 2 ust. 3 nie ma zastosowania".

Zagadnieniem badania zgodności wyżej przytoczonego przepisu z zasadą demokratycznego państwa prawnego zajmował się Trybunał Konstytucyjny i orzeczeniem z dnia 18 października 1994 r. /K 2/94 - OTK 1994 poz. 36/ stwierdził, że art. 6 pkt 2 i art. 17 pkt 5 ustawy z dnia 6 marca 1993 r. o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania oraz, niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 38 poz. 127/ rozumiane jako odnoszące się do obowiązków podatkowych powstałych po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia tej ustawy są zgodne z zasadą demokratycznego państwa prawnego /art. 1 przepisów konstytucyjnych pozostawionych w mocy przez art. 77 Ustawy Konstytucyjnej z dnia 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym - Dz.U. nr 84 poz. 426/.

W świetle powyższego nie ma wątpliwości co do prawidłowości zastosowania przez organy podatkowe zasad odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki jej wspólników. Orzekające organy administracyjne prawidłowo zastosowały przepisy art. 47 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Ma rację podatkowy organ odwoławczy twierdząc, że odrębnym zagadnieniem jest wymiar podatku regulowany decyzją określającą wysokość podatku od towarów i usług obciążającego spółkę, a czym innym decyzja orzekająca o odpowiedzialności podatkowej wspólników za zobowiązania podatkowe spółki. Są to dwa odrębne postępowania i skład orzekający Sądu pogląd ten podziela. Nie można bowiem w postępowaniu o ustalenie odpowiedzialności podatkowej wspólników domagać się skutecznie od organów podatkowych ponownego rozstrzygnięcia wszelkich kwestii związanych z istnieniem obowiązku podatkowego spółki i wymiaru podatku. Sprawy te rozstrzygane są bowiem w postępowaniu wymiarowym. W sprawie będącej przedmiotem sprawy, decyzja wymiarowa została wydana przez organ podatkowy w dniu 27 kwietnia 1994 r., zaś decyzja o odpowiedzialności podatkowej wspólnika - Bogusława Ś. w dniu 28 sierpnia 1994 roku. Z porównania tych dat wynika, że decyzja określająca wysokość podatku od towarów i usług ciążącego na spółce w momencie wydawania decyzji o odpowiedzialności podatkowej wspólnika była już prawomocna. Podnoszony zarzut, że decyzja wymiarowa była zaskarżona do Sądu Administracyjnego i nie zostało jeszcze zakończone sądowe postępowanie skargowe jest chybiony, bowiem z mocy przepisów art. 201 par. 1 Kpa wniesienie skargi na decyzję administracyjną nie wstrzymuje jej wykonania chyba, że organ lub Sąd wstrzyma wykonanie, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

Formułowane w skardze zarzuty dotyczące wymiaru podatku były poprzednio już zgłaszane na etapie postępowania wymiarowego i zostały przez organy podatkowe rozpatrzone.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 lipca 1995 r. SA/Bk 150/95 skargę spółki oddalił jako nieuzasadnioną. Nie stwierdzono też w sprawie naruszenia przepisów regulujących postępowanie administracyjne. Mając powyższe na uwadze, Sąd stosując przepisy art. 207 par. 5 Kpa, skargę oddalił