Wyrok NSA oz. w Białymstoku z 2 kwietnia 1998 r., SA/Bk 258/98

Teza

Podatnik może obniżyć kwotę podatku należnego jedynie o część kwoty podatku naliczonego.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z przepisem art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. W literaturze i orzecznictwie sądowym przepis ten interpretowany jest jednoznacznie, że podatnik ma prawo a nie obowiązek obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Skoro więc podatnik ma prawo do nieobniżenia kwoty podatku należnego o pełną kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, to nie ma żadnych przeszkód prawnych do uznania, że podatnik może obniżyć kwotę podatku należnego jedynie o cześć kwoty podatku naliczonego. Przepis ust. 3 art. 19 ustawy precyzuje jedynie termin, w którym podatnik z tego uprawnienia może skorzystać.

W przedmiotowej sprawie jest niesporne, że podatnik zakupił w imporcie młynek do musztardy, za który między innymi uiścił kwotę 57.789.000 zł tytułem podatku "granicznego" i 224.607.000 zł podatku VAT według stawki 22 procent.

Jest też niesporne, że w rejestrze zakupów inwestycyjnych za miesiąc sierpień 1994 r. podatnik wpisał wartość netto zakupionego młynka do musztardy 1.188.589.000 zł i podatek VAT w kwocie 57.789.000 zł. Kwotę tą wykazano następnie jako podatek naliczony w deklaracji VAT-7. Zdaniem organów podatkowych powyższy błąd, tj. wpisanie jako kwoty podatku naliczonego 57.789.000 zł zamiast 224.607.000 zł stanowi naruszenie przepisu art. 27 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług, co skutkuje obligatoryjnym zastosowaniem sankcji z art. 27 ust. 5 pkt 2 ww. ustawy.

Sąd nie podzielił tego poglądu uznając, że jest on sprzeczny z przepisem art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy.

Obowiązujący w 1994 r. przepis art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy VAT stanowił, że w przypadku stwierdzenia, że podatnik narusza obowiązki, o których mowa w ust. 4, dotyczące określenia wysokości podatku naliczonego, w wyniku czego nastąpiło jego zawyżenie, kwotę podatku należnego zwiększa się o kwotę trzykrotności tego zawyżenia. Z przepisu tego wynika, że organ podatkowy stosuje sankcję jedynie wówczas, gdy podatnik naruszył wymienione w ust. 4 art. 27 obowiązki dotyczące wysokości podatku naliczonego i w wyniku tego naruszenia obowiązków nastąpiło zawyżenie podatku naliczonego, czyli zaniżenie podatku należnego.

Skoro w przedmiotowej sprawie błędny zapis w ewidencji nie spowodował zaniżenia podatku naliczonego, a wręcz nastąpiło jego zawyżenie, brak było podstaw do zastosowania sankcji z art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Nie ma w tej sytuacji znaczenia przyczyna spowodowania błędnego wpisu ani to, że wpisano kwotę równą kwocie podatku importowego.

Sąd pominął w swoich rozważaniach poruszaną przez podatnika kwestię dotyczącą ewentualnej możliwości odliczania podatku naliczonego w częściach, bowiem zagadnienie to wykracza poza meritum sprawy.

Z przytoczonych powodów Sąd uznał skargę za zasadną i orzekł jak w sentencji na mocy art. 207 par. 1 i par. 2 pkt 1 Kpa i art. 208 Kpa w zw. z art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.