Wyrok NSA oz. w Białymstoku z 7 czerwca 2001 r., SA/Bk 354/01

Sprawa

sprawy ze skargi G.-M. S. na rozstrzygnięcie nadzorcze Regionalnej Izby Obrachunkowej w B. z 17 stycznia 2001 r. (...), w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miejskiej w S. w sprawie dziennych stawek opłaty targowej - oddala skargę.

Teza

Przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ nie przewidują targowej opłaty "łącznej".

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny,

Uzasadnienie

Uchwałą (...) z 28 grudnia 2000 r. w sprawie dziennych stawek opłaty targowej, terminów płatności oraz sposobu jej poboru w 2001 r. Rada Miejska w S. ustaliła dzienne stawki opłaty targowej, wprowadzając m.in. zróżnicowanie stawek przy sprzedaży artykułów z różnego rodzaju pojazdów /par. 1 ust. 3 uchwały/ oraz przy sprzedaży w pozostałych miejscach zajętych na handel, w zależności od ilości metrów kwadratowych zajmowanej powierzchni /par. 1 ust. 5 uchwały/. W par. 1 ust. 4 uchwały ustanowiono zasadę, że przy sprzedaży z pojazdów wymienionych w pkt 3, z równoczesnym zajęciem dodatkowej powierzchni wyznaczonej przez zarządcę targowiska, stosuje się opłatę łączną, określoną w pkt 3 i 5.

Zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym Regionalna Izba Obrachunkowa w B. stwierdziła nieważność uchwały w części, tzn. postanowienia par. 1 pkt 4 uchwały. W jego uzasadnieniu organ nadzoru stwierdził, co następuje:

Rada Gminy ww. uchwałą w par. 1 pkt 4 ustaliła łączną stawkę opłaty targowej od sprzedaży z pojazdów, z równoczesnym zajęciem powierzchni. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./, opłatę targową pobiera się od osób fizycznych i prawnych oraz jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, dokonujących sprzedaży na targowiskach. Opłatę pobiera się zatem od dokonywania sprzedaży. Dlatego też nie można pobierać łącznej opłaty, składającej się z dwóch różnych stawek /określonych w par. 1 pkt 3 i 5 przedmiotowej uchwały/, za dokonywanie sprzedaży przez ten sam podmiot w tym samym czasie /dniu/. Z powyższych względów ww. uchwała - naruszająca prawo w istotny sposób -jest nieważna we wskazanej części.

W skardze do NSA Prezydent Miasta S. wniósł o uchylenie rozstrzygnięcia nadzorczego /uchwały/ z powodu niezgodności z prawem, zarzucając naruszenie art. 19 pkt 1 w związku z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych oraz rażące naruszenie art. 107 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 91 ust. 3 i ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.

Strona skarżąca podkreśla, że na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, rada gminy jest upoważniona m.in. do określenia zasad ustalania opłaty targowej, a z brzmienia tego przepisu nie wynika ograniczenie, co do kompetencji i sposobu ustalania opłaty targowej, w tym ustalania jej według rodzaju zwierząt, artykułów, rodzaju pojazdów, metrów kwadratowych zajętej do sprzedaży powierzchni itp.

W uchwale w sprawie dziennych stawek opłaty targowej, terminów płatności oraz sposobu jej poboru w 2001 r. Rada Miejska w S. uregulowała i zróżnicowała opłatę targową od wszelkiego rodzaju i sposobu dokonywanej sprzedaży, a sprzedaż ta, ze swej natury, zawsze wiąże się z zajęciem miejsca na targowisku. Ratio legis przepisu par. 1 pkt 4 uchwały były trudności z wyegzekwowaniem opłaty targowej od osób dokonujących sprzedaży z pojazdów wymienionych z par. 1 pkt 3 uchwały, które jednocześnie wystawiały znaczną część towaru do sprzedaży poza pojazdem. Przed wprowadzeniem konkretnego postanowienia par. 1 pkt 4 uchwały, osoby te uważały, że wypełniając dyspozycję jej par. 1 pkt 3 /sprzedaż z pojazdu/, są zwolnione z opłaty od sprzedaży na dodatkowej powierzchni /wokół pojazdu/. Wobec powyższego, za błędne należy uznać stanowisko Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej, iż w konkretnym przypadku nie można pobierać opłaty targowej składającej się z dwóch różnych stawek za dokonywanie sprzedaży przez ten sam podmiot w tym samym czasie, lecz w dwóch, zróżnicowanych przez Radę, sytuacjach faktycznych, czy inaczej - według dwóch różnych sposobów dokonywania sprzedaży, określonych w uchwale.

Ponadto - zdaniem strony skarżącej - uchwała Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej została podjęta z naruszeniem art. 107 par. 1 Kpa., ponieważ nie zawiera uzasadnienia prawnego.

W odpowiedzi na skargę, organ nadzoru wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją argumentację. Zdaniem organu nadzoru, rada nie ma podstaw prawnych do wprowadzenia opłaty za zajęcie dodatkowej powierzchni, wyznaczonej przez zarządcę targowiska. Opłata targowa pobierana od osób dokonujących sprzedaży na targowisku nie może obejmować opłaty za zajęcie dodatkowej powierzchni. Upraszczając, można stwierdzić, że opłata targowa jest "od sprzedaży", a nie "od zajęcia dodatkowej powierzchni na targowisku". Rada, na podstawie art. 19 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jest uprawniona jedynie do określania stawek tak rozumianej opłaty targowej. Przepis ten nie daje podstaw do ustalania innych opłat za korzystanie z targowiska, w tym również "opłaty łącznej". Z tych też względów wprowadzenie "opłaty łącznej" należy uznać za istotne naruszenie art. 15 ust. 1 i art. 19 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Ustosunkowując się do podniesionego w skardze zarzutu braku uzasadnienia prawnego, stwierdzono, że w uzasadnieniu uchwały Kolegium Izby wskazany został naruszony postanowieniami uchwały Rady Miejskiej w S. przepis ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Podana została również przyczyna stwierdzenia nieważności par. 1 pkt 4 tej uchwały. W związku z tym, trudno jest zgodzić się z poglądem wyrażonym w skardze, zgodnie z którym uchwała Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej jest pozbawiona uzasadnienia prawnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga jest bezzasadna, dlatego też podlega oddaleniu. Wbrew twierdzeniom skargi, trudności z wyegzekwowaniem opłaty targowej od osób dokonujących sprzedaży z pojazdów wymienionych w par. 1 pkt 3 uchwały, które jednocześnie wystawiały znaczną część towarów do sprzedaży poza pojazdem, nie mogą stanowić ratio legis przepisu par. 1 pkt 4 uchwały, wprowadzającego targową opłatę łączną. Przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie przewidują tego rodzaju konstrukcji opłaty targowej. Dlatego też organ nadzoru zasadnie uznał, że naruszone zostały przepisy art. 15 ust. 1 oraz art. 19 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Bezzasadny jest zarzut naruszenia przez organ nadzoru art. 107 par. 1 Kpa. Wprawdzie uzasadnienie prawne rozstrzygnięcia nadzorczego jest lakoniczne, nie można jednak twierdzić, iż uchwała Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej nie zawiera uzasadnienia prawnego.

Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze jest zgodne z prawem i orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.