Wyrok NSA oz. w Białymstoku z 24 sierpnia 2001 r., SA/Bk 396/01

Sprawa

sprawy ze skargi Rady Gminy w N. na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w B. z 29 stycznia 2001 r. (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności niektórych zapisów w uchwale Rady Gminy w N. (...) z 29 grudnia 2000 r. - oddalił skargę.

Teza

Różnicowanie stawek podatku w zależności od pewnych cech podatników narusza zasadę równości wobec prawa, wyrażoną w art. 32 Konstytucji RP.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny,

Uzasadnienie

Uchwałą (...) z 29 stycznia 2001 r. Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w B., na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych /Dz.U. nr 85 poz. 428 ze zm./ i art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./, stwierdziło, że uchwała Rady Gminy w N. (...) z 29 grudnia 2000 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2001 rok i zwolnień w tym podatku została podjęta z istotnym naruszeniem prawa, w zakresie par. 1 ust. 1 pkt. 2, 6 i 11, i w związku z tym stwierdziło nieważność postanowień pkt. 2 i 6 par. 1 uchwały, a pkt. 11 w zakresie sformułowania "lub leśną".

W uzasadnieniu uchwały podano, że w pkt. 2 i 6 ust. 1 par. 1 Rada Gminy zróżnicowała wysokość stawek ze względu na rodzaj podmiotu będącego podatnikiem, wprowadzając niższe stawki dla stałych mieszkańców gminy /pkt 2/ i dla osób fizycznych, które prowadzą gospodarstwo rolne na terenie gminy /pkt 6/, co jest sprzeczne z dyspozycją art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./. Powołany przepis stanowi, że rada określa wysokość stawek podatku dla wymienionych w nim przedmiotów opodatkowania /pkt. 1-7 tego przepisu/. Różnicowanie stawek w zależności od rodzaju podmiotu będącego podatnikiem nie ma uzasadnienia prawnego. Natomiast w par. 1 ust. 1 pkt 11 Rada Gminy naruszyła art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ponieważ określiła wysokość stawki podatku od nieruchomości dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą lub leśną, a powinna była określić stawkę dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą inną niż rolnicza lub leśna, z wyjątkiem związanych z budynkami mieszkalnymi.

W skardze na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w B. Rada Gminy w N. zarzuciła naruszenie przepisu art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym i wniosła ojej uchylenie. Zdaniem strony skarżącej, z brzmienia przepisu art. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych można wywieść możliwość dalszego różnicowania wysokości stawek w zależności od rodzaju podmiotu będącego podatnikiem, a różnica poglądów w kwestii interpretacji przepisu prawa nie może być utożsamiana z istotnym naruszeniem prawa.

W odpowiedzi na skargę. Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w B. podtrzymało swoje stanowisko, wnosząc ojej oddalenie i dodatkowo nadmieniło, że ustalanie stawek podatku dla określonych podmiotów narusza również zasadę równości wobec prawa, wyrażoną w art. 32 Konstytucji RP. Różnicowanie obywateli w zależności od ich miejsca zamieszkania jest niedopuszczalne i narusza konstytucyjną zasadę równości, orzekł Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z 9 marca 1988 r. /U 7/87/. Teza ta znalazła potwierdzenie w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego z 3 listopada 1992 r. /K 12/92/. Natomiast w par. 1 ust. 1 pkt 11 Rada Gminy wprowadziła stawkę podatku dla gruntów związanych z działalnością leśną. Byłoby to więc podwójne opodatkowanie takich gruntów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zaskarżona uchwała Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w B. z 29 stycznia 2001 r. (...) ma oparcie w przepisach art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych /Dz.U. nr 85 poz. 428 ze zm./, art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./ i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./.

Wbrew wywodom skargi, przepis art. 5 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wyraźnie stanowi, że rada gminy określa wysokość stawek podatku od różnych nieruchomości wymienionych w pkt. 1-7 tego przepisu. Z ustępem 1 tego artykułu ściśle związane są ustępy 2 i 3, również dotyczące wyłącznie przedmiotu opodatkowania. Żaden z przepisów ustawy nie uzależnia stawki podatku od takich okoliczności jak to, czy podatnik jest stałym mieszkańcem gminy, czy też nie, czy jest osobą fizyczną prowadzącą gospodarstwo rolne, czy nie. Różnicowanie stawek podatku w zależności od pewnych cech podatników narusza - jak prawidłowo podniesiono w odpowiedzi na skargę - zasadę równości wobec prawa, wyrażoną w art. 32 Konstytucji RP.

Pkt 11 par. 1 ust. 1 uchwały Rady Gminy w N. jest ewidentnie sprzeczny z art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Przepis ten stanowi, że rada gminy określa wysokość stawek podatku "od gruntów związanych z działalnością gospodarczą inną niż działalność rolnicza lub leśna (...)". Tymczasem w uchwale Rady Gminy w N. punkt ten brzmi:

"od 1 m2 powierzchni gruntów związanych z działalnością gospodarczą lub leśną (...)". Taka niefortunna i sprzeczna z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy redakcja tego punktu uchwały wkracza w zakres unormowany ustawą z dnia 28 września 1991 r. o lasach /Dz.U. nr 101 poz. 444 ze zm./.

Przytoczone wyżej argumenty przemawiają za tym, że omawiana uchwała Rady Gminy w N. w zakresie objętym par. 1 pkt. 2, 6 i 11 została podjęta z istotnym naruszeniem prawa, a tym samym organ nadzoru zasadnie nie zastosował przepisu art. 91 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym.

Wobec powyższego, skarga podlegała oddaleniu, na mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.