Wyrok NSA oz. w Białymstoku z 26 marca 1998 r., SA/Bk 416/97

Teza

Wszelkie "autokorekty" czy "poprawianie" zapisów w ewidencji księgowej możliwe są bez ujemnych skutków dla podatnika do czasu rozpoczęcia kontroli.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, że przeprowadzone przez organ podatkowy w dniu 5 marca 1996 r. czynności kontrolne są bezskuteczne, bo nie był przy nich obecny drugi ze wspólników spółki cywilnej, jak też pełnomocnik skarżących. Pogląd ten sprzeczny jest z przepisami art. 167 Kpa, art. 32 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./. Czynności kontrolnych, w myśl art. 167 par. 1 Kpa, dokonać można w obecności podatnika, osoby zastępującej podatnika lub przez niego zatrudnionej, a w razie nieobecności tych osób - w obecności powołanego świadka. Kwestionowane czynności kontrolne przeprowadzone zostały w obecności wspólnika spółki cywilnej P.H.U. "F." Marka R. Kontrolujący okazali p. Markowi R. upoważnienie do kontroli, które ten podpisał. Czynności kontrolne, oględziny są jednym z elementów postępowania wyjaśniającego. Celem ich jest zebranie materiału dowodowego będącego podstawą ustalenia stanu faktycznego sprawy. Tak więc czynności kontrolne nie można łączyć wyłącznie - jak podnoszą skarżący w skardze - z zawiadomieniem z dnia 10 kwietnia 1996 r. o wszczęciu postępowania, gdyż podejmowane są one w oparciu o wymienione przepisy art. 167 Kpa i art. 32 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. W toku dalszego postępowania zarówno wspólnicy spółki, jak i ich pełnomocnicy mieli zagwarantowany dostęp do akt sprawy i do składania wszelkich wniosków dowodowych i wyjaśnień.

W utrwalonym orzecznictwie sądowym przyjęte jest stanowisko, że wszelkie "autokorekty" czy "poprawianie" zapisów w ewidencji księgowej możliwe są bez ujemnych skutków dla podatnika do czasu rozpoczęcia kontroli. Skoro więc w przedmiotowej sprawie skarżący dokonali "autokorekty" deklaracji VAT-7 już po rozpoczęciu kontroli, to prawidłowe jest stanowisko organów podatkowych, że nie może to powodować uniknięcia wynikających z przepisów prawa skutków stwierdzenia przez organ kontrolny określonych nieprawidłowości.

Zasadne jest też stanowisko organów podatkowych co do zastosowania sankcji z art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. W kwestii tej skład orzekający podziela pogląd prawny zawarty w wyrokach NSA z dnia 17 marca 1995 r. /SA/Bk 300/94 - nie publ./ i z dnia 1 października 1997 r. /SA/Bk 1282/96 - nie publ./, że skoro deklaracja VAT-7 składana przez podatnika zawiera dane niezgodne ze stanem rzeczywistym, to nie można uznać, że podatnik wykonał obowiązki nałożone przepisem art. 27 ust. 4 tej ustawy. Prowadząc ewidencję podatnik winien mieć na względzie, iż zawarte w niej dane służyć winny prawidłowemu sporządzeniu deklaracji podatkowej. Nie ulega wątpliwości, że skarżąca spółka zawyżyła wysokość podatku naliczonego w omawianym okresie, czego konsekwencją było zaniżenie zobowiązania należnego wykazanego w deklaracji podatkowej. Jest to naruszenie obowiązku podatnika uzasadniające stosowanie względem niego sankcji z art. 27 ust. 5 pkt 1 omawianej ustawy.

Sąd nie stwierdził również naruszenia przepisów art. 7 i art. 8 Kpa. W toku prowadzonego postępowania podatkowego Urząd Skarbowy dokonywał oceny tylko wcześniej zaistniałego stanu faktycznego. W tej sytuacji żadne informacje tego Urzędu udzielone skarżącej na tym etapie nie mogły już zmienić faktu, że skarżąca niewłaściwie interpretowała przepisy i stosownie do tej niewłaściwej interpretacji postępowała. Należy też zauważyć, iż w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek pism, w których skarżąca zwracałaby się o udzielenie jej wyjaśnień.

Skarga jest więc nieuzasadniona i podlega oddaleniu z mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/.