Wyrok NSA oz. w Białymstoku z 5 grudnia 1996 r., SA/Bk 517/95

Teza

Zgodnie z par. 11 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia z dnia 31 grudnia 1989 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych /Dz. U. 1990 nr 1 poz. 4 ze zm./ za dzień dokonania zapłaty zobowiązania podatkowego uważa się przy zapłacie w drodze przelewu - dzień obciążenia rachunku bankowego płatnika lub podatnika. Zestawiając powyższe unormowanie z przepisami art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ przyjąć należało, że zobowiązanie podatkowe objęte poleceniem przelewu podatnika z dnia 27 października 1994 r. wygasło z tym dniem, bowiem w tej dacie nastąpiło obciążenie rachunku bankowego podatnika. Skoro zobowiązanie podatkowe wygasło, to nie miały żadnego wpływu późniejsze oświadczenia banku i dokonywane operacje bankowe.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /tekst jednolity: Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zmianiami/ zobowiązanie podatkowe wygasa między innymi przez zapłatę podatku. Ustawa z dnia 16 grudnia 1993 r. o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania i niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 134 poz. 646/, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1994 r., dodała do art. 26 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, ust. 2a, w myśl którego na podmioty gospodarcze nałożono obowiązek regulowania zobowiązań podatkowych i innych świadczeń pieniężnych, do których stosuje się przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych, w formie bankowym rozliczeń bezgotówkowych, z wyjątkiem, gdy zgodnie z odrębnymi przepisami zapłata tych należności jest dokonywana papierami wartościowymi lub znakami opłaty skarbowej, albo jest pobierana przez płatnika lub inkasenta.

W świetle powyższego unormowania skarżąca Spółka miała obowiązek dokonywania zapłaty swoich zobowiązań podatkowych za pośrednictwem banku i to w formie rozliczenia bezgotówkowego. Sama ustawa o zobowiązaniach podatkowych nie reguluje kwestii: jaki moment należy uważać za wykonanie zobowiązania - datę złożenia przez podatnika dokumentów rozliczeniowych w banku, datę obciążenia rachunku bankowego podatnika, czy też datę uznania rachunku bankowego organu podatkowego? W dacie udzielenia przez Spółkę dyspozycji bankowi prowadzącemu rachunek Spółki, tj. 27 października 1994 r., zagadnienie to regulowało rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 31 grudnia 1989 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1990 nr 1 poz. 4 ze zm./. Zgodnie z par. 11 ust. 3 pkt 2 wyżej powołanego rozporządzenia za dzień dokonania zapłaty zobowiązania podatkowego uważa się przy zapłacie w drodze przelewu - dzień obciążenia rachunku bankowego płatnika lub podatnika. Zestawiając powyższe unormowanie z przepisami art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ przyjąć należało, że zobowiązanie podatkowe objęte poleceniem przelewu podatnika z dnia 27 października 1994 r. wygasło z tym dniem, bowiem w tej dacie nastąpiło obciążenie rachunku bankowego podatnika. Skoro zobowiązanie podatkowe wygasło, to nie miały żadnego wpływu późniejsze oświadczenia banku i dokonywane operacje bankowe. Zapłata podatku od towarów i usług za wrzesień 1994 r. przez Spółkę w dacie 27 października 1994 r. powodowała wygaśnięcie zobowiązania i organ podatkowy I instancji nie miał podstaw do określania wygasłego, nieistniejącego zobowiązania podatkowego w oparciu o przepisy art. 5 ust. 3 ustawy o zobowiązaniach podatkowych.

Mając powyższe na uwadze Sąd, stosując przepisy art. 207 par. 1 i par. 2 pkt 1 Kpa, w związku z art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu podatkowego I instancji z powodu naruszenia prawa materialnego, które naruszenie miało wpływ na wynik sprawy.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o art. 208 Kpa w zw. z art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA.