Uzasadnienie
Burmistrz Miasta i Gminy w M. decyzją nr 9/94 z dnia 15 października 1994 r., wydaną na wniosek Wojskowego Komendanta Uzupełnień, na podstawie art. 203 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej /Dz.U. 1992 nr 4 poz. 16/ oraz par. 16 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 września 1993 r. w sprawie świadczeń na rzecz obrony /Dz.U. nr 85 poz. 397/ wyznaczył Zbigniewa L. wraz z jego własnym samochodem do wykonywania zadań kuriera Urzędu Miasta i Gminy w M. w celu dostarczenia dokumentów powołania na okres do 48 godzin, ponieważ zachodzi konieczność przeprowadzenia szybkiej i skutecznej akcji kurierskiej.
Od powyższej decyzji złożył odwołanie Zbigniew L., podnosząc, że decyzją Powiatowej Komisji Poborowej z dnia 2 października 1971 r. został uznany za trwale niezdolnego do służby wojskowej oraz służby w formacjach samoobrony kat. E i taki wpis został dokonany w jego książeczce wojskowej nr (...). Ponadto podał, że stale zażywa leki z powodu nadciśnienia, a samochód, którym ma świadczyć usługi kurierskie /"Fiat 125 P"/, pochodzi z produkcji 1982 r. i jest pojazdem nie dającym pełnej gwarancji gotowości technicznej ze względu na wyeksploatowanie.
Wojewoda (...) decyzją nr SO.IV.5219-1/3/95 z dnia 22 lutego 1995 r., wydaną na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa i art. 202 ust. 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej /Dz.U. 1992 nr 4 poz. 16/, po rozpatrzeniu odwołania Zbigniewa L. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swej decyzji Wojewoda podał, że obowiązek wykonania osobistych i rzeczowych świadczeń w postaci wykonywania funkcji kuriera akcji kurierskiej Urzędu Miasta i Gminy M. w celu dostarczenia dokumentów powołania z użyciem własnego samochodu był nałożony prawidłowo i zgodnie z przepisem art. 203 cytowanej ustawy i par. 16 wymienionego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 września 1993 r. Odwołanie nie mogło być uwzględnione, gdyż nie zachodzą przesłanki zwolnienia z akcji kurierskiej przewidziane w par. 13 ust. 1 pkt 4 powyższego rozporządzenia. Fakt zaliczenia do grupy trwale niezdolnych do służby wojskowej i służby w formacjach samoobrony "kat. E" nie stanowi podstawy do zwolnienia z obowiązku świadczeń na rzecz obrony.
Skargę na powyższą decyzję złożył Zbigniew L., podnosząc te same argumenty, jakie sformułował w odwołaniu; dodał, że podane fakty naruszają jego dobra osobiste, a nieuwzględnienie ich stanowi naruszenie Konwencji helsińskiej o prawach człowieka i przepisów ustawy o powszechnym obowiązku obrony.
Organ II instancji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany lub uchylenia decyzji swojej i organu I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu.
Stosownie do art. 200 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej /Dz.U. 1992 nr 4 poz. 16/ na osoby mające obywatelstwo polskie, które ukończyły szesnaście, a nie przekroczyły sześćdziesięciu lat życia, może być nałożony obowiązek świadczeń osobistych, polegających na wykonywaniu różnego rodzaju prac doraźnych na rzecz obrony Państwa, nawet z użyciem własnych samochodów, zarówno w czasie wojny, jak i pokoju, w związku z ćwiczeniami wojskowymi, ćwiczeniami obrony cywilnej oraz ćwiczeniami w zakresie powszechnej samoobrony.
Zgodnie z art. 201 ust. 1 wymienionej ustawy czas wykonywania świadczeń osobistych nie może przekraczać jednorazowo dwunastu godzin, a w stosunku do kurierów oraz osób dostarczających i obsługujących przedmioty świadczeń rzeczowych - czterdziestu ośmiu godzin.
W takim zakresie świadczeń osobistych w czasie pokoju wójt lub burmistrz, na wniosek wojskowego komendanta uzupełnień lub właściwego organu obrony cywilnej, nakłada na obywatela obowiązek wykonania świadczenia osobistego /art. 202 ust. 1 i art. 203 cyt. ustawy/.
Obowiązkowi świadczeń osobistych nie podlegają ze względu na stan zdrowia tylko inwalidzi I i II grupy oraz osoby uznane za trwale niezdolne do prowadzenia gospodarstwa rolnego, zgodnie z treścią par. 13 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 września 1993 r. w sprawie świadczeń na rzecz obrony /Dz.U. nr 85 poz. 397/.
Inne niedomagania zdrowotne osób pomiędzy szesnastym a sześćdziesiątym rokiem życia - poza wyżej wymienionymi - nie mogą stanowić przesłanek uzasadniających zwolnienie od obowiązku udziału w akcji kurierskiej. Również stan techniczny samochodu, który zdaniem organu nakładającego obowiązek jest o tyle sprawny, że znajduje się w praktycznym użytkowaniu, nie może stanowić argumentu przemawiającego za niemożliwością wykonania obowiązku nałożonego w ramach akcji kurierskiej.
W cywilizowanych państwach obowiązki podobne do polskiej akcji kurierskiej są w prawie uregulowane i stanowią jeden z wielu obowiązków obywateli względem Państwa; nie stanowią one naruszenia dóbr osobistych gwarantowanych Konwencją helsińską.
Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia prawa w postępowaniu organów administracji przy wydawaniu decyzji administracyjnych, wobec czego - na podstawie art. 207 par. 5 Kpa - orzekł jak w sentencji wyroku.