Wyrok NSA oz. w Białymstoku z 2 kwietnia 1998 r., SA/Bk 612/96

Teza

Zmiany dokonane ustawą z dnia 16 listopada 1994 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 132 poz. 670/ dodały w art. 1 pkt 8, art. 11a ust. 1 ustawy, który zezwalał organom podatkowym na wydanie decyzji ustalającej podatek w prawidłowej wysokości w przypadku stwierdzenia, że urząd celny nie pobrał podatku lub pobrał podatek w kwocie niższej od należnej. Przepisy te nie pozwalają jednak na wydanie decyzji przez organ podatkowy w sytuacji odwrotnej, gdy urząd celny pobrał podatek od towarów i usług w nadmiarze.

Przepisy art. 175 Kodeksu postępowania administracyjnego dają podatnikowi prawo wystąpienia do organu podatkowego o sprostowanie obliczenia podatku bądź uznania nieistnienia obowiązku podatkowego. Jest to jednak prawo podatnika, a nie obowiązek i dlatego nieskorzystanie przez podatnika z tego prawa nie może powodować sytuacji wzruszenia z urzędu przez organ podatkowy, na tej podstawie prawnej, prawomocnej decyzji urzędu celnego określającej wysokość zawyżonego podatku od towarów i usług.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z unormowaniem zawartym w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów. W przypadku importu towarów, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikająca z dokumentów odprawy celnej /art. 19 ust. 2 ustawy/.

Powołana wyżej ustawa w art. 11 ust. 2 stanowi, że urząd celny w decyzji o dopuszczeniu towarów importowanych do obrotu na polskim obszarze celnym zobowiązany jest określić kwotę podatku od towarów i usług należnego od tych towarów, a nadto do pobrania tego podatku oraz wpłaty na rachunek urzędu skarbowego.

Zmiany przepisów wyżej powołanej ustawy dokonane ustawą z dnia 16 listopada 1994 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 132 poz. 670/ dodały w art. 1 pkt 8, art. 11a ust. 1 ustawy, który zezwalał organom podatkowym na wydanie decyzji ustalającej podatek w prawidłowej wysokości w przypadku stwierdzenia, że urząd celny nie pobrał podatku lub pobrał podatek w kwocie niższej od należnej. Przepisy te nie pozwalają jednak na wydanie decyzji przez organ podatkowy w sytuacji odwrotnej, gdy urząd celny pobrał podatek od towarów i usług w nadmiarze.

Skoro z treści unormowania zawartego w art. 11 ust. 2 ustawy wynika, że urząd celny określa podatek, a nie zachodzi przypadek określony w art. 11a ust. 1 ustawy, to urząd skarbowy nie może dokonać nowego określenia podatku bez uprzedniego wzruszenia decyzji urzędu celnego określającej wysokość zawyżonego podatku.

Powoływane przez organy podatkowe przepisy art. 175 Kodeksu postępowania administracyjnego dają podatnikowi prawo wystąpienia do organu podatkowego o sprostowanie obliczenia podatku bądź uznania nieistnienia obowiązku podatkowego. Jest to jednak prawo podatnika, a nie obowiązek i dlatego nieskorzystanie przez podatnika z tego prawa nie może powodować sytuacji wzruszenia z urzędu przez organ podatkowy, na tej podstawie prawnej, prawomocnej decyzji urzędu celnego określającej wysokość zawyżonego podatku od towarów i usług. Organy podatkowe mogą działać tylko w granicach na jakie pozwalają im przepisy prawa. Skoro organy podatkowe nie powołały żadnego przepisu, z którego wynikałaby zastosowana praktyka w rozpoznawanej sprawie, to działanie takie nie mieściło się w granicach prawa i musiało prowadzić do uchylenia powziętego rozstrzygnięcia administracyjnego.

Mając powyższe okoliczności na uwadze, Sąd stosując przepisy art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. O kosztach postępowania Sąd orzekł po myśli przepisów art. 55 ust. 1 ustawy o NSA.