Wyrok NSA oz. w Białymstoku z 17 kwietnia 1998 r., SA/Bk 646/96

Teza

Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku naliczonego nad należnym nie stosuje się do podatników, którzy nie dokonali zgłoszenia rejestracyjnego lub zostali wykreśleni z rejestru podatników VAT.

Istotną rzeczą jest fakt, czy w dacie zgłoszenia wniosku w sprawie zwrotu nadwyżki podatku podatnik był zarejestrowany jako podatnik VAT, czy został już wykreślony.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zaskarżona decyzja nie narusza prawa, dlatego skarga podlegała oddaleniu.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy art. 9 ust. 4 art. 21 i art. 25 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym z dnia 8 stycznia 1993 r.

Z ich relacji wynika, że obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku naliczonego nad należnym nie stosuje się do podatników, którzy nie dokonali zgłoszenia rejestracyjnego lub zostali wykreśleni z rejestru podatników VAT. Rozliczenia podatku mogą być dokonywane jedynie z podatnikiem podatku VAT, nie są dopuszczalne z podatnikiem wykreślonym z rejestru. Po dokonaniu czynności wykreślenia z rejestru podatników VAT podmiot gospodarczy nie może uzyskać zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym przedmiocie jest jednolite. Przykładowo można przytoczyć tezę wyroku z dnia 22 czerwca 1995 r. w sprawie SA/Po 445/95: "Przepis art. 25 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym wyklucza możliwość zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad podatkiem należnym po wykreśleniu podatnika z rejestru. Rozliczenia tego typu mogą być dokonywane tylko z podatnikiem VAT, a więc osobą zobowiązaną do płacenia tego podatku. Ustawa nie przewiduje natomiast możliwości dokonywania takich rozliczeń po wykreśleniu z rejestru, a więc kiedy dana osoba przestała być podatnikiem".

Nie ma racji skarżący prezentując tezę, że istotne jest czy w danym okresie rozliczeniowym, za który żąda zwrotu nadwyżki podmiot był zarejestrowany w rejestrze podatników VAT. Istotną rzeczą jest fakt, czy w dacie zgłoszenia zwrotu nadwyżki podatku w okresie rozliczenia był zarejestrowany jako podatnik VAT, czy został już wykreślony. Zgodnie z treścią art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r., podatnik, który zaprzestał wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu, obowiązany jest zgłosić zaprzestanie wykonywania tych czynności urzędowi skarbowemu; zgłoszenie stanowi podstawę do wykreślenia podatnika z rejestru. Zaprzestanie wykonywania czynności jest suwerenną decyzją każdego podatnika.

To podatnik decyduje z jaką datą zaprzestaje działalności VAT i on zgłasza urzędowi skarbowemu ten fakt celem dokonania wykreślenia z rejestru podatników VAT z datą wskazaną przez podatnika. Urząd Skarbowy nie może dokonać wykreślenia z inną datą, nie czyni żadnych ustaleń, a dokonuje czynności wykreślenia z rejestru, która ma ten skutek, że podatnik po wykreśleniu nie może nadal rozliczać się jako podatnik VAT, w tym nie może w stosunku do niego być dokonane obniżenie kwoty lub zwrot różnicy podatku należnego.

Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 19.04.1998 r. wyjaśniono w nie budzący wątpliwości sposób, że "A." SA w W. Oddział w S. zostały wykreślone z rejestru podatników VAT w dniu 14.12.1995 r. z datą 30.11.1995 r. podaną przez ten podmiot jako data zaprzestania prowadzenia wykonywania czynności podlegającej opodatkowaniu. Data 30.11.1995 r. jako data zaprzestania prowadzenia działalności nie była sporna. Wykreślenie polegało na czynności materialno-technicznej i nie była wydana w tym przedmiocie decyzja, natomiast toczyło się postępowanie w sprawie unieważnienia numeru identyfikacyjnego NIP. Tamto postępowanie nie miało wpływu na orzeczenie w sprawie odmowy zwrotu podatku w sytuacji, kiedy podmiot zgłosił zaprzestanie wykonywania czynności podlegającej opodatkowaniu VAT i został ze wskazaną datą wykreślony z rejestru podatników VAT. Wykreślenie jest oddzielną od unieważnienia NIP czynnością urzędu skarbowego /wyrok NSA z dnia 26 stycznia 1996 r. III SA 941/95 - Monitor Podatkowy 1996 nr 8 str. 243/.

Dla potrzeb niniejszego postępowania urząd skarbowy miał obowiązek ustalenia, czy podatnik został wykreślony z rejestru i z jaką datą. To zostało uczynione i prawidłowo ustalono, że w dacie zgłoszenia rozliczenia podatku za listopad 1995 r. tj. w dniu 22.12.1995 r., tym bardziej w dniu 12.01.1996 r. kiedy podatnik złożył deklarację korygującą za listopad 1995 r. tenże podatnik był wykreślony z rejestru podatników VAT /z dniem 30.11.1995 r./. Stąd przepis art. 25 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług (...) nie dawał podstaw do uwzględnienia żądania zwrotu nadpłaty podatku.

W tym miejscu należy ustosunkować się do obrony skarżącego powołującego się na wyrok tutejszego sądu w sprawie SA/Bk 781/86 z dnia 13 marca 1996 r., w której została uchylona decyzja Izby Skarbowej dot. tego samego podmiotu i odmowy zwrotu nadwyżki podatku za październik 1995 r.

Wskazać trzeba, że z uzasadnienia wyroku nie wynika czy zostało ustalone w postępowaniu o zwrot podatku za miesiąc październik 1995 r. kiedy "A." SA w W. Zakłady w S. wystąpiły o zwrot tego podatku tj. czy były wówczas podatnikiem VAT, czy zostały już wykreślone. Po wtóre, nie został ustalony w tamtym postępowaniu fakt wykreślenia podatnika, bowiem organy administracyjne powołały się na decyzję z dnia 14.12.1995 r. w sprawie unieważnienia numeru identyfikacyjnego NIP, zaś sąd ustalił, że decyzja ta została uchylona, a postępowanie umorzono, stanowiło to podstawę do uchylenia zaskarżonej do sądu decyzji.

Niniejszy skład ustaleniami dotyczącymi tamtego postępowania obejmującego inny okres rozliczeniowy nie jest związany. Natomiast w niniejszym postępowaniu zostało ustalone, że zwrot podatku za listopad 1995 r. nie mógł nastąpić wobec wykreślenia podatnika z rejestru VAT z dniem 30.11.1995 r. czynnością z dnia 14.12.1995 r. w sytuacji zgłoszenia rozliczenia podatku za ten miesiąc w terminie późniejszym niż te czynności. Jak wyżej wykazano, rozliczenia tego typu mogą być dokonywane wyłącznie z podatnikiem VAT, a tym podatnikiem strona nie była. Niezasadny pozostaje też zarzut skierowania decyzji do nieistniejącego podmiotu. Z odpisu bowiem Rejestru Handlowego Dział 13 Nr 859 wydanego przez Sąd Rejonowy w S. według stanu na dzień 9.07.1996 r. /zatem po dacie wydania zaskarżonej decyzji/ wynika, że na wskazaną powyżej datę Oddział w S. SA "A." w W. nie zostały wykreślone z rejestru handlowego. Zatem decyzje skierowano do istniejącego w dacie ich wydania podmiotu.

Reasumując - na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym z dnia 11 maja 1995 r. /Dz.U. nr 74 poz. 368/ skarga podlegała oddaleniu.