Wyrok NSA oz. w Białymstoku z 19 grudnia 2000 r., SA/Bk 8/00

Teza

Brak podjęcia przez podatnika obrony i uczestnictwa w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego nie może stanowić podstawy zarzutu naruszenia przez organy podatkowe zasad postępowania, jeżeli podatnik miał możliwość obrony i uczestnictwa w toczącym się postępowaniu.

Uzasadnienie

W wyniku przeprowadzonego postępowania kontrolnego u Z. Ł., w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za 1995 r. Inspektor stwierdził, że w roku tym Z. Ł. prowadził działalność gospodarczą pod nazwą: "K.-S. S. i C." Ł., ul. P. 8.

W kontrolowanym okresie Z. Ł. był podatnikiem podatku od towarów i usług, posługiwał się numerem NIP: (...) nadanym przez Urząd Skarbowy w B. oraz prowadził podatkową księgę przychodów i rozchodów, a także ewidencję zakupu i sprzedaży VAT. W urządzeniach tych Kontrolowany ewidencjonował zakup i sprzedaż na terenie całego kraju samochodów używanych, przyczep samochodowych, podzespołów do tych samochodów oraz części samochodowych przeznaczonych do remontu zakupionych pojazdów.

W toku przeprowadzonego postępowania Inspektor ustalił, że w 1995 r. Z. Ł. poza sprzedażą wykazaną w urządzeniach księgowych, w tym w rejestrze sprzedaży VAT, uzyskał przychody ze sprzedaży dwóch samochodów /Mazdy 626 poj. 2,0 1 i Hyundaya H-100/ zakupionych za granicą i sprowadzonych do kraju. Inspektor stwierdził także, że Z. Ł. świadczył osobom krajowym, tj. - J. Ł., W. M. i J. Ł., H. Ł., A. K. i A. Ł. - usługi polegające na zakupie w Belgii i w Niemczech samochodów osobowych i ciężarowych, przewozie ich do kraju, załatwianiu formalności celnych związanych importem łącznie z dokonywaniem opłat i organizowaniem sprzedaży przywiezionych samochodów.

Żadna z czynności zakupu za granicą, sprzedaży w kraju importowanych samochodów oraz świadczenia usług nie była wykazana w dokumentacji działalności gospodarczej, w tym w rejestrach dla potrzeb rozliczenia podatku od towarów i usług.

Wobec powyższego Inspektor wydał decyzję z 27 sierpnia 1999 r., w której stwierdził, że Z. Ł. naruszył obowiązki ewidencyjne, o których mowa w art. 27 ust. 4 ustawy o podatku VAT, a nierzetelność ewidencji dla potrzeb podatku VAT dotyczy sprzedaży towarów i usług w kwietniu, lipcu, wrześniu, październiku, listopadzie i grudniu 1995 r. oraz zakupów towarów i usług w kwietniu i lipcu 1995 r.

Do wykazanego przez podatnika przychodu został doliczony przychód określony w znacznej mierze w sposób szacunkowy. Odstąpiono od szacowania jedynie tego przychodu, na ustalenie którego pozwalały zebrane w sprawie dowody.

Od wymienionej decyzji Z. Ł. wniósł odwołanie za pośrednictwem swego pełnomocnika M. T. Zarzucił jej naruszenie przepisów art. 120-122, art. 180 i art. 187 Ordynacji podatkowej. Odwołujący się podniósł, iż poza prowadzoną działalnością gospodarczą wykonał również przysługi rodzinne i koleżeńskie związane z zakupem i przywozem z Belgii samochodów osobowych tym osobom. Podniósł, iż organ nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy i bezpodstawnie przyjął ustalenia będące faktyczną podstawą decyzji. Zdaniem skarżącego decyzja została wydana bez zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W związku z tym wnosił on o uchylenie tej decyzji wraz z poprzedzającym ją "wynikiem kontroli".

Decyzją z dnia 30 listopada 1999 r. Izba Skarbowa w B. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy uznał, że stan faktyczny sprawy został prawidłowo wyjaśniony i nie podważają jego pisemne oświadczenia świadków, załączone do odwołania. Świadkowie ci złożyli przed Inspektorem Kontroli Skarbowej jasne i stanowcze zeznania, których treści nie podważają złożone oświadczenia. Żaden z zeznających świadków nie stwierdził w toku swoich zeznań, że skarżący zwrócił im z zapłaconej kwoty 20.000 zł kwotę 5.000 zł. Izba uznała, iż nie jest słuszny zarzut co do wyliczenia nierealnego dochodu uzyskiwanego ze sprzedaży samochodów, gdyż przy niskich cenach zakupu dochód taki był w pełni realny.

Uznała też, że organ I instancji miał podstawy do szacunkowego ustalenia podstaw opodatkowania a szacowanie jest konsekwencją nieprowadzenia przez podatnika stosownej dokumentacji. Dokonując szacunku inspektor oparł się na realnych założeniach i szczegółowo zbadał wszystkie zebrane w sprawie dowody. Nie zostały też naruszone inne przepisy proceduralne, w szczególności strona była informowana o wszystkich czynnościach, miała możliwość czynnego udziału w postępowaniu, lecz z możliwości obrony swego stanowiska nie skorzystała.

Decyzję Izby Skarbowej Z. Ł. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podobnie, jak w odwołaniu, zarzucił jej naruszenie przepisów art. 120-122 oraz 180 w zw. z art. 187 Ordynacji podatkowej. Skarżący podniósł, że wszystkie wątpliwości w sprawie zostały wyjaśnione na korzyść Skarbu Państwa. Zarzucił, iż organ wadliwie ocenił treść zeznań świadków oraz nie uwzględnił w decyzji zakupionego w 1994 r. samochodu marki "Volkswagen Passat", który w 1995 r. został mu skradziony. W związku z tym wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na tę skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga przedstawia zarzuty całkowicie nieuzasadnione i bezzasadne a zaskarżona nią decyzja odpowiada obowiązującemu prawu.

W toku postępowania organy z urzędu wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności stanu faktycznego sprawy, przeprowadzały szereg dowodów a nadto umożliwiły podatnikowi obronę jego stanowiska. Natomiast skarżący nie podjął obrony, nie kwestionował ustaleń z kontroli i nie złożył ani wyjaśnień ani wniosków dowodowych. W tej sytuacji organ ocenił zebrany materiał dowodowy i stwierdzając podstawy do szacunkowego ustalenia podstaw oszacowania dokonał takiego szacunku. Skarga nie podważa ani istnienia podstaw do szacowania ani przyjętej metody szacunku. Również zarzut co do oceny treści zeznań świadków jest nieuzasadniony. Organy oceniły wiarygodność zarówno tych zeznań, jak i pisemnych oświadczeń świadków a stanowisko swoje przekonywująco uzasadniły.

Nie można także uznać za zasadny zarzutu dotyczącego pominięcia w decyzji samochodu "Volkswagen Passat", kupionego w 1994 r. i skradzionego w 1995 r. Skoro samochód ten został skradziony i nie sprzedano go, to nie stanowił przedmiotu obrotu i nie podlegał opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Gołosłowny jest zarzut, iż organy wyjaśniały wątpliwości na korzyść Skarbu Państwa i naruszyły wskazane skargą przepisy ordynacji podatkowej. W sprawie zebrano i szczegółowo zbadano wszystkie dostępne dowody, opierając się na obowiązujących przepisach i umożliwiając stronie obronę jej praw.

Dlatego na mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.