Wyrok NSA oz. w Białymstoku z 7 grudnia 1995 r., SA/Bk 83/95

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku

Rozpoznanie

w dniu 7 grudnia 1995r.

Sprawa

sprawy ze skargi Rady gminy Sokoły na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Łomżyńskiego z dnia 5 maja 1994r. Nr ON.III.0903-31-6/94 w przedmiocie orzeczenia nieważności § 1 ust. 1 pkt 1 ppkt uchwały Nr 147/XXXV Rady Gminy Sokoły z dnia 30 marca 1994r. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze.-

Skład

Przewodniczący SNSA: S. Prutis, Sędziowie NSA: A. Sobolewska-Nazarczyk, J. Orzel
W. Mruczyńska protokolant

Uzasadnienie

Wojewoda Łomżyński rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 5 maja 1994r. oznaczonym ON.III.0903-31-6/94 orzekł nieważność § 1 pkt 1 ppkt 1 uchwały Nr 147/XXXV Rady Gminy Sokoły z dnia 30 marca 1994r. w sprawie zmiany uchwały Nr 137/XXXIII z dnia 30 grudnia 1993r. określającej wysokość stawek podatku od nieruchomości i uchwały Nr 142//XXXIV z dnia 7 lutego 1994r. zmieniającej uchwałę Nr 137//XXXIII. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego wskazano, że Rada Gminy Sokoły w § 1 ust. 1 pkt 1 ppkt 1 uchwały Nr 147/XXXV z dnia 30 marca 1994r. ustaliła stawkę podatku od budynków mieszkalnych lub ich części na kwotę "0", czyli zwolniła z podatku od nieruchomości wszystkie osoby fizyczne będące właścicielami lub posiadaczami tej kategorii nieruchomości. Zdaniem Wojewody Rada Gminy Sokoły przekroczyła uprawnienia określone w art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31; Nr 101, poz. 444 i z 1992r. Nr 21 poz. 86). Wskazano też na orzecznictwo sądownictwa administracyjnego, które stało na stanowisku, że niedopuszczalne jest stosowanie praktyki niemal powszechnego zwalniania od podatku od nieruchomości.

Skarżąc powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze Rada Gminy Sokoły wyjaśniała, że nie stosowała generalnego zwolnienia od podatku wszystkich nieruchomości lecz jedynie obniżyła do stawki zerowej wysokość podatku od budynków mieszkalnych. Uchwałę taką Rada Gminy podjęła biorąc pod uwagę znaczne zubożenie ludności Gminy oraz trudną sytuację materialną znacznej części rodzin spowodowanej bezrobociem.

Odpowiadając na skargę Wojewoda Łomżyński wnosił o jej oddalenie. Wyjaśnił, że obowiązek podatkowy wynika z ustawy a Rada Gminy nie może w drodze uchwały zwalniać z tego obowiązku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga jest uzasadniona.

Problem sprowadza się do zagadnienia ustalenia granicy zasady powszechności opodatkowania podatkiem od nieruchomości, wynikającym bezspornie z ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz.31, zmiany: Dz. U. z 1991r. Nr 101, poz. 444; z 1992r. Nr 21, poz.

86. a zasadą pełnej swobody organów samorządu terytorialnego o decydowaniu w sprawach należących z mocy ustawy do kompetencji organów samorządowych. Sprawą nie kwestionowaną jest powszechność obowiązywania ustaw podatkowych. Wynika to z istoty podatków. Nauka prawa finansowego wypracowała powszechnie akceptowane zasady prawa podatkowego, jak: powszechność, równość, sprawiedliwość. Akceptując te zasady Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu skarg na rozstrzygnięcia nadzorcze wojewodów stał na stanowisku, że wprowadzanie przez rady gmin uchwałami generalnymi zwolnień w podatku od nieruchomości stanowi naruszenie przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych. Orzecznictwo NSA nie było jednak jednolite i dlatego Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku postanowieniem z dnia 25 sierpnia 1994r., sygn. akt SA/Gd 654/94 przekazał do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne: " Czy na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 z późn. zm.) zawierającego upoważnienie dla rady gminy do wprowadzenia innych zwolnień od podatków od nieruchomości, niż określone w ust. 1 tego artykułu, rada gminy może wprowadzić zwolnienie od podatku jednej z kategorii nieruchomości, dla której w art. 5 ust. 1 ustawy przewidziano określenie odrębnej stawki opodatkowania ?"

Sąd Najwyższy uchwałą z dnia 4 listopada 1994r. sygn. akt III AZP 7/94 rozstrzygnął przedstawione mu zagadnienie prawne i podjął następującą uchwałę: "Na podstawie upoważnienia wynikającego z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 z późn. zm.) rada gminy może zwolnić od podatku od nieruchomości budynki mieszkalne położone na terenie gminy".

W świetle powyższej uchwały Sądu Najwyższego orzecznictwo organów nadzoru administracyjnego i sądu administracyjnego rozpoznającego skargi na rozstrzygnięcia nadzorcze winno odpowiadać wyżej przytoczonej uchwale.

Skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie będącej przedmiotem niniejszej skargi uchwałę powyższą podziela.

Skoro podjęcie przez Radę Gminy Sokoły uchwały z dnia 30 marca 1994r. Nr 147/XXXV zwalniającej budynki mieszkalne położone na terenie Gminy Sokoły od podatku od nieruchomości nie naruszało granic upoważnienia ustawowego zawartego w art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 z późn. zm.), to zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Łomżyńskiego z dnia 5 maja 1994r. oznaczone numerem ON.III. 0903-31-6/94 uznać należało za naruszające przepisy prawa materialnego.

W związku z powyższym Sąd stosując przepisy art. 207 § 1 i 2 pkt 4 w związku z art. 216a § 1 k.p.a. orzekł, jak w sentencji.