Uzasadnienie
Po stwierdzeniu, że Jan I. prowadzi roboty budowlane przy odbudowie spalonej stodoły, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w H. postanowieniem z dnia 25 stycznia 2000 r. wstrzymał roboty budowlane. Następnie decyzją z dnia 10 lutego 2000 r. (...) zobowiązał inwestora do przedstawienia w terminie do dnia 30 kwietnia dokumentacji zawierającej inwentaryzację robót wykonanych i robót przewidzianych do wykonania. Decyzja ta nie była zaskarżona i stała się ostateczna.
Po otrzymaniu w dniu 9 maja 2000 r. wymaganej dokumentacji, decyzją z dnia 9 maja 2000 r. nr (...) organ I instancji, powołując się na art. 51 ust. 1a i art. 55 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./, udzielił Janowi I. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy odbudowie stodoły i nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. W uzasadnieniu stwierdzono, że przed spaleniem stodoła była wybudowana na podstawie pozwolenia budowlanego i obecnie można rozpoczęte przy odbudowie roboty budowlane doprowadzić do stanu zgodnego z prawem.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła właścicielka nieruchomości sąsiedniej Maria M., domagając się uchylenia decyzji, jako naruszającej jej interesy. Stwierdziła, że nie wyraża zgody na sytuowanie obiektu w granicy z jej działką.
(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w (...) decyzją z dnia 8 czerwca 2000 r. (...), na podstawie art. 105 par. 1 i art. 138 par. 1 pkt 2 Kpa, uchylił w całości zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Zwrócił uwagę na błędne kwalifikowanie przez organ I instancji prowadzonych prac budowlanych do prac, które podlegają legalizacji. Ocenił, że inwestor faktycznie buduje nowy budynek z wykorzystaniem pozostałych po pożarze elementów konstrukcyjnych w postaci fundamentów, ścian betonowych i ściany oddzielenia pożarowego. Roboty te stanowią samowolę budowlaną i nie podlegają legalizacji, ale procedurom likwidacji samowoli, przewidzianym w przepisach prawa budowlanego.
Dodać można, że (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w (...) późniejszą decyzją z dnia 21 czerwca 2000 r. stwierdził z urzędu nieważność decyzji z dnia 10 lutego 2000 r., zobowiązującej Jana I. do przedłożenia dokumentacji inwentaryzacyjnej, która to decyzja stała się ostateczną, gdyż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał ją w mocy.
Na decyzję z dnia 8 czerwca 2000 r., uchylającą decyzję zezwalającą na wznowienie robót i umarzającą postępowanie w tym przedmiocie, skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Jan I. Zarzucił jej naruszenie art. 3 pkt 6 prawa budowlanego oraz art. 75 i art. 77 par. 1 w związku z art. 140 Kpa przez dowolne uznanie wykonanych prac za budowę, podczas gdy powinny być one zakwalifikowane jako remont. Te błędne ustalenia wynikały z zaniechania przeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność określenia stanu budynku bezpośrednio po pożarze. Dowodził, że bezpośrednio po spaleniu konstrukcja była obiektem budowlanym, ponieważ miała, mimo zniszczenia, wszystkie elementy obiektu budowlanego. W trakcie prac budowlanych zostały one zdemontowane w celu wykonania prac remontowych. Brak ustaleń odnoszących się do stanu technicznego obiektu po pożarze doprowadził do błędnej oceny prawnej. Jan I. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji.
(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o oddalenie skargi. Podtrzymał ocenę co do zaliczenia wykonanych przez Jana I. robót do odbudowy, która nie podlega legalizacji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlega oddaleniu.
Istota sporu w sprawie niniejszej sprowadza się do kwalifikacji robót budowlanych wykonanych przez skarżącego. Nie ma on racji twierdząc, że dokonał remontu spalonej stodoły. Z protokołu oględzin z dnia 21 stycznia 2000 r. wynika, że po pożarze w dniu 15 października 1999 r. pozostały słupy żelbetowe wysokie /10 sztuk/, dwa niższe słupy w przybudówce i ściana murowana z pustaków betonowych z 1/3 wysokości szczytu.
Definicję remontu podaje art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm.; obecnie tekst jednolity: Dz.U. 2000 r. Nr 106 poz. 1126/. Przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Istota tej definicji zamyka się w rodzaju robót budowlanych /polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, ale wykraczających poza prace związane z bieżącą konserwacją/, jednakże te roboty budowlane muszą być wykonywane w istniejącym obiekcie budowlanym. Aby więc móc wykonać remont, musi istnieć obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 1 tej ustawy (...). Nie mamy do czynienia z remontem, jeśli roboty budowlane polegają na wykonaniu faktycznie nowego obiektu budowlanego, choć z wykorzystaniem elementów konstrukcyjnych pozostałych po innym obiekcie budowlanym, który uległ zniszczeniu. Wówczas inwestor dokonuje odbudowy, która zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 6 powyższej ustawy zalicza się do budowy ze wszystkimi tego konsekwencjami, w tym z obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, jak również ze skutkami prawnymi niedopełnienia wymaganych formalności.
W obu definicjach /remontu i odbudowy/ inny jest zakres wykonywanych robót budowlanych i przedmiot, którego dotyczą. Przy odbudowie /mieszczącej się w definicji budowy/ powstaje fizycznie nowa substancja budowlana, natomiast przy remoncie dochodzi do odtworzenia substancji istniejącej jako obiekt budowlany. Najczęściej przy remoncie następuje wymiana poszczególnych elementów i zastąpienie ich nowymi, przy czym nie obejmuje to z reguły wszystkich elementów. Natomiast odbudowa to z reguły odtworzenie obiektu budowlanego po jego znacznym zniszczeniu, obejmującym często niemal całość, a rezultatem takich robót budowlanych jest nowy obiekt budowlany, zawierający elementy wykorzystane z poprzedniego obiektu.
W świetle dowodu z oględzin, których protokół, podpisany przez skarżącego, zawiera opis stanu budynku stodoły po pożarze, nie mogą być uwzględnione zarzuty skargi co do niewyjaśnienia tej kwestii. Zebrany materiał dowodowy dawał podstawę do uznania wykonanych przez skarżącego prac budowlanych za odbudowę, prowadzoną w warunkach samowoli budowlanej. Ponieważ w dniu orzekania przez organ odwoławczy, to jest 8 czerwca 2000 r., funkcjonowała w obrocie prawnym decyzja z dnia 10 lutego 2000 r., wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego oraz postanowienie o wstrzymaniu robót, wydane w trybie art. 50 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, prawidłowo organ II instancji uchylił decyzję zezwalającą na wznowienie robót i umorzył w tym przedmiocie postępowanie. Nie wyklucza to wszczęcia postępowania w sprawie samowoli budowlanej.
Na marginesie można dodać, że na skutek decyzji z dnia 21 czerwca 2000 r., utrzymanej w mocy przez Głównego Inspektora Budowlanego, została też wyeliminowana z obrotu prawnego decyzja z dnia 10 lutego 2000 r., zobowiązująca inwestora do przedstawienia dokumentacji; następstwem tej ostatniej decyzji była decyzja o pozwoleniu na wznowienie robót z dnia 9 maja 2000 r., uchylona zaskarżoną decyzją.
Na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak na wstępie.