Uzasadnienie
Decyzją z dnia 24 stycznia 1984 r., wydaną z powołaniem się na art. 49 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne /Dz.U. nr 38 poz. 230/, Naczelnik Miasta K. zobowiązał Ryszarda Ł. do wykonania w terminie 14 dni na nieruchomości położonej w K. przy ul. K. nr 3 urządzenia zabezpieczającego wodę przed zanieczyszczeniem /na przykład zbiornika bezodpływowego/ oraz do odcięcia odpływu ścieków z tej nieruchomości do rowu. W uzasadnieniu tej decyzji podano, że jej adresat odprowadza ścieki sanitarne niezgodnie z obowiązującymi przepisami, co powoduje ekologiczną degradację środowiska naturalnego.
Decyzję tę utrzymał w mocy Dyrektor Wydziału Ochrony Środowiska, Gospodarki Wodnej i Geologii Urzędu Wojewódzkiego w Koszalinie. W decyzji z dnia 29 kwietnia 1987 nr OS-11-7221/49/87 organ odwoławczy podkreślił, że decyzja organu I instancji została wydana zgodnie z przepisami prawa, w celu uporządkowania gospodarki ściekowej na terenie miasta oraz wyeliminowania dalszej degradacji środowiska naturalnego.
Powyższe decyzje zostały zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez Ryszarda Ł., który zarzucił organom brak ustaleń mogących uzasadnić rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonych decyzjach, i domagał się ich uchylenia.
W odpowiedzi na skargę wnoszono o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przede wszystkim należy zauważyć, że według art. 80 Kpa podstawą decyzji organu administracji państwowej powinien być całokształt materiału dowodowego zebranego w postępowaniu administracyjnym. Na organie tym - z mocy art. 7 i art. 77 par. 1 Kpa - ciąży obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Ponadto decyzja administracyjna powinna - stosownie do art. 107 par. 3 Kpa - zawierać uzasadnienie faktyczne, wskazujące fakty uznane przez organ administracyjny za udowodnione, z przytoczeniem dowodów, na których ustalenia te oparto, a także podawać przyczyny, dla których odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej innym dowodom zebranym w sprawie.
Wymagań tych nie spełniają zaskarżone decyzje, zwłaszcza zaś decyzja organu I instancji. Z lakonicznego uzasadnienia tej decyzji wnosić należy, że podstawą jej wydania było ustalenie, iż jej adresat w sposób niezgodny z prawem odprowadza ze swojej nieruchomości ścieki sanitarne za pośrednictwem rowu do wody, powodując przez to ekologiczną degradację środowiska naturalnego. Nie wiadomo jednak, na podstawie jakich dowodów ustalenia tego dokonano, albowiem w uzasadnieniu decyzji nie zostały one powołane. W aktach postępowania administracyjnego natomiast brak jest w ogóle jakiegokolwiek materiału dowodowego, na podstawie którego można by dojść do wniosków sformułowanych w zaskarżonych decyzjach. Nie wskazano nawet, na czym polega niezgodne z przepisami prawa odprowadzanie ścieków sanitarnych przez adresata tej decyzji i w czym organy administracji upatrują uchybienia tym przepisom.
Podkreślić w związku z tym należy, że wydanie właścicielowi /użytkownikowi/ gruntu nakazu przewidzianego w art. 49 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne /Dz.U. nr 38 poz. 230/ wymaga ustalenia, że wprowadza on do wody ścieki nienależycie oczyszczone. W tym zakresie w postępowaniu administracyjnym nie dokonano żadnych ustaleń pozwalających na stwierdzenie, iż ścieki odprowadzane z nieruchomości adresata zaskarżonych decyzji są istotnie nienależycie oczyszczone.
Nałożenie na właściciela /użytkownika/ gruntu obowiązku przewidzianego w powołanym przepisie bez wykazania, iż dopuścił się on określonego w nim uchybienia stanowi naruszenie prawa, uzasadniające uchylenie decyzji administracyjnej nakładającej taki obowiązek. W warunkach niniejszej sprawy wadliwością taką, z przedstawionych wyżej przyczyn, dotknięta jest nie tylko decyzja organu I instancji, ale także decyzja organu odwoławczego. Utrzymanie bowiem w mocy decyzji organu stopnia podstawowego, wydanej z naruszeniem zasad postępowania określonych w art. 7, art. 77 par. 1 i art. 80 Kpa, wywołuje ten skutek, że także decyzja organu odwoławczego wydana została z naruszeniem zasad przewidzianych w tych przepisach.
Stwierdzić jednocześnie należy, że w zaskarżonej decyzji organu II instancji w ogóle nie ustosunkowano się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Taki stosunek organu odwoławczego do zarzutów odwołującego się jest niezgodny z obowiązkiem ustalenia prawdy materialnej oraz z powinnością organu administracji państwowej praworządnego działania, wynikającą z art. 7 Kpa.
Wreszcie nie można pominąć, że decyzja organu administracji państwowej, nakładająca na stronę postępowania administracyjnego określonego zachowania się, powinna obowiązek ten wyrazić precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji. Jest to niezbędne ze względu na ewentualną potrzebę poddania takiej decyzji wykonaniu w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Tego wymagania nie spełniają decyzje wydane w niniejszej sprawie. Nałożony bowiem obowiązek wykonania urządzenia zabezpieczającego wodę przed zanieczyszczeniem nie określa, jakiego rodzaju ma być to urządzenie, i w istocie jego wybór pozostawiono adresatowi decyzji, skoro posłużono się w nich określeniem przykładowym, stwierdzając, że może to być "np. zbiornik bezodpływowy". Taka forma określenia obowiązku /nakazu/ administracyjnego pozbawia decyzję administracyjną waloru wykonawczego, a tym samym czyni z niej decyzję wadliwą.
Uwzględniając powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że zaskarżone decyzje zostały wydane niezgodnie z prawem i uchylił je na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 i 3 Kpa. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 208 Kpa.