Uzasadnienie
Urząd Skarbowy w Sz. decyzją z dnia 6 czerwca 1986 r., wydaną na podstawie par. 7 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 1981 r. w sprawie zwolnienia od podatków i opłaty skarbowej podatników osiągających przychody z niektórych rodzajów nowo uruchomionej działalności zarobkowej /Dz.U. nr 26 poz. 138/, wyłączył Jeremiego W. ze zwolnienia od podatków, poczynając od dnia 1 stycznia 1984 r. do dnia 29 lipca 1985 r. i postanowił opodatkować jego przychody za ten okres na ogólnych zasadach. W uzasadnieniu powyższej decyzji podano, że podatnik, będąc zwolnionym od podatków od dnia 1 stycznia 1984 r., nie zachował warunków do zwolnienia. Mając zezwolenie na wykonywanie rzemiosła w zakresie wytwarzania kapsli, świadczył ponadto usługi w zakresie gumowania kapsli na zlecenie Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w B. i prywatnych zakładów. Ponadto w 1985 r. podatnik przekroczył dopuszczalny stan zatrudnienia, albowiem w dniu 22 maja 1985 r. złożył w Urzędzie Skarbowym zawiadomienie o zatrudnieniu z dniem 20 maja 1985 r. Lecha W. jako pracownika na miejsce pracownika przebywającego na ćwiczeniach wojskowych. W świetle tych ustaleń podatnik utracił warunki do korzystania ze zwolnienia od podatków od dnia 1 stycznia 1984 r. do dnia 29 lipca 1985 r.
Izba Skarbowa w Koszalinie, nie uwzględniając odwołania Jeremiego W., decyzją z dnia 19 sierpnia 1986 nr JP. II-1-821-96/86 utrzymała w mocy tę decyzję Urzędu Skarbowego w Sz., uznając ją za prawidłową. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy podał dodatkowo, iż Lecha W. nie można uznać za członka rodziny pozostającego we wspólnym gospodarstwie domowym, albowiem jest on pracownikiem Stoczni w G. i od 1982 r. jest zameldowany na pobyt stały w G. Ponadto podatnik świadczył usługi dla innych zakładów w zakresie gumowania kapsli, na co nie miał zezwolenia.
Na decyzję Izby Skarbowej w Koszalinie z dnia 19 sierpnia 1986 r. Jeremi W. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się jej uchylenia. Zarzucił organom naruszenie prawa materialnego w postaci par. 9 ust. 1 cytowanego wyżej rozporządzenia poprzez wadliwą jego wykładnię, że zatrudnienie na czas ściśle określony innej osoby na miejsce pracownika powołanego na ćwiczenia wojskowe stanowi zatrudnienie dodatkowej osoby, powodujące utratę warunków do zwolnienia od podatków, oraz naruszenie par. 2 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia w związku z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 8 czerwca 1972 r. o wykonywaniu i organizacji rzemiosła /Dz.U. 1983 nr 7 poz. 40/ poprzez uznanie, iż wykonywanie części produktu finalnego /to jest podgumowania kapsli/ zamiast wykonywania całości produktu stanowi działalność bez zezwolenia, powodującą utratę uprawnień do zwolnienia od podatków.
Izba Skarbowa w Koszalinie w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie z następujących powodów. Zgodnie z par. 1 ust. 1 pkt 4 cytowanego rozporządzenia podatnik był uprawniony do zatrudnienia w prowadzonym zakładzie nie więcej niż jednego pracownika. Poza sporem jest, że pismem z dnia 20 maja 1985 r. podatnik zawiadomił Urząd Skarbowy w Sz. że z dniem 20 maja 1985 r. zatrudnił Lecha W. "na czas odbywania ćwiczeń wojskowych przez Ob. Tadeusza P., który został powołany do odbycia ćwiczeń na czas określony. Wygaśnięcie umowy nastąpi natychmiast po powrocie pracownika z ćwiczeń wojskowych".
Sąd podzielił pogląd pełnomocnika skarżącego, że wykładnia par. 7 ust. 1 cytowanego rozporządzenia prowadzić powinna do wniosku, że tylko faktyczne zatrudnienie dodatkowego pracownika, i w konsekwencji świadczenie przez tego pracownika pracy produkcyjnej obok pracownika już wcześniej zatrudnionego, stanowi podstawę do utraty warunków do zwolnienia od podatków.
Przepisy rozporządzenia nie określają w sposób nie budzący wątpliwości, czy przez zatrudnienie należy rozumieć liczbę nawiązanych umów o pracę, czy też faktyczne wykonywanie pracy w zakładzie rzemieślnika, który uruchomił nową działalność zarobkową. Sąd wyraża pogląd, że zatrudnienie pracownika na miejsce pracownika powołanego na ćwiczenia wojskowe, nie może być uznane za zatrudnienie dodatkowej osoby, powodujące utratę warunków do zwolnienia od podatków. Chodzi bowiem w tym przypadku o faktyczne świadczenie pracy przez pracownika w zakładzie rzemieślniczym. Skoro pracownik odbywający ćwiczenia wojskowe nie może równocześnie świadczyć pracy w zakładzie rzemieślnika, tym samym podatnik ma prawo zatrudnić na jego miejsce innego pracownika, nie tracąc warunków do zwolnienia od podatków z tytułu nowo uruchomionej działalności zarobkowej. W takim wypadku nowo zatrudniony pracownik zastępuje w pracy pracownika powołanego do odbycia ćwiczeń wojskowych.
Reasumując należało dojść do wniosku, że zatrudnienie pracownika na miejsce pracownika powołanego do odbycia ćwiczeń wojskowych nie powoduje zwiększenia liczby zatrudnionych pracowników w rozumieniu par. 1 ust. 1 cytowanego rozporządzenia.
W kwestii drugiej Sąd ustalił, że decyzją z dnia 2 maja 1983 r. Naczelnik Miasta i Gminy B. udzielił Jerzemu W zezwolenia na wykonywanie rzemiosła w zakresie wytwarzania kapsli. Z pisma Dyrektora Wydziału Drobnej Wytwórczości i Usług Urzędu Wojewódzkiego w Koszalinie z dnia 13 lutego 1986 r. wynika między innymi, że czynności podgumowania kapsli w zakładzie rzemieślnika "należy uznać za czynność towarzyszącą, komplementarną i niezbędną do całkowitego wykonania i wykończenia wyrobu (...). Stwierdzenie to nie wynika jednak z wyraźnego przepisu prawa, bowiem zarówno wytwarzanie samych koronek kapsli z blachy, jak i ich podgumowanie nie są wymienione jako osobne rodzaje rzemiosł tak metalowych jak i chemicznych".
Z doświadczenia życiowego wiadomo, że kapsle wykonane z blachy i podgumowane, używane do zamykania butelek, uznawane są jako produkt finalny. Skoro rzemieślnik ma zezwolenie na wytwarzanie całych kapsli w rozumieniu produktu finalnego, to może także wykonywać części do tych kapsli. Skarżący trafnie zauważa w skardze, że gumowanie kapsli powinno być uznane za czynność stanowiącą część dozwolonej produkcji, i to niezależnie od tego, czy dotyczy kapsli wytworzonych we własnym zakładzie, czy też kapsli metalowych dostarczonych przez innych rzemieślników. Nie można zatem zarzucić Jeremiemu W., że prowadził działalność rzemieślniczą bez zezwolenia.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 Kpa orzekł, jak w sentencji.