Wyrok NSA oz. w Gdańsku z 29 kwietnia 1994 r., SA/Gd 1384/93

Teza

Brak jest podstaw do odliczenia wydatków poniesionych na zakup lokalu mieszkalnego znajdującego się w budynku, który został wybudowany przez osobę prawną, która nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie budownictwa mieszkaniowego.

Bez znaczenia jest przy tym okoliczność, że lokal w momencie nabycia znajdował się w stanie surowym.

Sentencja

1. oddala skargę w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych.

Uzasadnienie

Małżonkowie Alicja i Jarosław G. pismem z dnia 6 lutego 1993 r. wystąpili do Urzędu Skarbowego w S. o wydanie decyzji w sprawie zaniechania poboru - przez ich zakłady pracy - zaliczek na podatek dochodowy za 1993 r. w związku z nabyciem w dniu 22 stycznia 1993 r. od Zakładów Przemysłu Cukierniczego "P." Sp. z o.o. w S. za kwotę 77.409.000 zł udziału /163/10.000/ niewydzielonej części użytkowania wieczystego działki o pow. 2.620 m2 położonej przy ul. K. 7/9 oraz własności nakładów na część budynku mieszkalnego /tam usytuowanego/ w postaci lokalu o pow. 48 m2, znajdującego się w dacie sprzedaży w stanie surowym zamkniętym. Do podania załączono zaświadczenia z zakładów pracy o wysokości zarobków i dokumenty dot. nabycia lokalu i dokonanych wpłat z tego tytułu.

Urząd Skarbowy w S. decyzją z dnia 1 marca 1993 r. na podstawie art. 8 ust. 2 z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. nr 27 poz. 111 ze zm./ nie uwzględnił powyższego wniosku. Urząd Skarbowy stwierdził, że zgodnie z art. 26 ust. 5 lit. "d" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./ ulga mieszkaniowa w podatku dochodowym przysługuje, jeżeli zakup budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego następuje od osób, które wybudowały te budynki w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Taka sytuacja nie występuje w sprawie, bowiem Zakłady Przemysłu Cukierniczego "P." nie prowadzą działalności gospodarczej polegającej na budowie mieszkań.

W odwołaniu od tej decyzji małżonkowie G. zarzucili błędną interpretację art. 26 ust. 5 lit. "a i b" ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazując, że przepis ten umożliwia odliczenie od podstawy opodatkowania wydatków poniesionych na zakup prawa wieczystego użytkowania gruntu i budowę budynku mieszkalnego. Ich zdaniem wydatki przez nich poniesione są wydatkami tego rodzaju, bowiem nabyli udział w prawie wieczystym użytkowania gruntu i mieszkanie w stanie surowym, tj. w trakcie budowy. Warunek dotyczący wybudowania budynku przez podmiot zajmujący się tego rodzaju działalnością gospodarczą nie dotyczy - ich zdaniem budynków w trakcie realizacji budowy, lecz już wybudowanych.

Do odwołania załączono zaświadczenie Zakładów "P." potwierdzające, że budowa budynku była finansowana ze środków działalności eksploatacyjnej, a sprzedaż umożliwiała zwrot poczynionych nakładów.

Izba Skarbowa w S. decyzją z dnia 30 kwietnia 1993 r. utrzymała w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko Urzędu Skarbowego co do braku możliwości odliczenia wydatków na nabycie części budynku zbudowanego przez podmiot nie prowadzący tego rodzaju działalności gospodarczej. Jednocześnie w uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że odliczeniu podlegają wydatki na nabycie prawa użytkowania wieczystego działki, jednakże w akcie notarialnym nie wyodrębniono wartości tego prawa, zatem nie jest możliwe dokonanie odliczenia. Ponadto małżonkowie G. będą mogli odliczyć wydatki na dokończenie budowy.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i przyznanie im ulgi mieszkaniowej powtarzając argumentację zamieszczoną uprzednio w odwołaniu.

Izba Skarbowa w S. w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Przedmiot sprawy dotyczy zaniechania poboru zaliczek na podatek dochodowy za 1993 r. Po zakończeniu roku podatkowego orzekanie w tym zakresie jest w zasadzie bezprzedmiotowe, jednakże z uwagi na to, że ocena argumentacji podatników ma istotne znaczenie dla ustalenia zobowiązania podatkowego, zachodzi potrzeba oceny trafności interpretacji art. 26 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./.

Skarżący żądali zaniechania poboru zaliczek na podatek twierdząc, że przysługujące im na mocy powołanego przepisu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych prawo odliczenia od podstawy opodatkowania wydatków na cele mieszkaniowe może być w świetle art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. nr 27 poz. 111 ze zm./ uznane za okoliczności uzasadniające podjęcie takiej decyzji.

W ocenie Sądu przekonanie takie jest uzasadnione tylko wówczas, gdy odliczenie przysługuje w sposób bezsporny, a jego wielkość w porównaniu z przychodami podatników świadczy oczywiście o tym, że podatek za rok podatkowy nie wystąpi, albo został już zapłacony potrąconymi zaliczkami. Sytuacja taka nie występowała w sprawie niniejszej. Organy orzekające zamiast ocenić, czy zachodzą okoliczności przewidziane w art. 8 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, skoncentrowały się na rozstrzyganiu zagadnień istotnych dla decyzji wymiarowej.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał przy tym, że organy podatkowe trafnie rozważyły możliwość odliczenia od dochodu podatników wydatków poniesionych na zakup lokalu w budynku znajdującym się w trakcie budowy /stan surowy zamknięty oraz udział w wieczystym użytkowaniu gruntu na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "a i d" ww. ustawy.

Wydaje się, że o ile chodzi o wartość udziału w wieczystym użytkowaniu gruntu, organ może to ustalić innymi dowodami, nie tylko w oparciu o treść aktu notarialnego, skoro jest oczywiste, że podatnikom przysługuje odliczenie z tego tytułu /por. art. 75 par. 1 Kpa/.

Sąd uznał za trafne stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji, że nie podlega odliczeniu od dochodu wydatek na zakup lokalu mieszkalnego znajdującego się w budynku, który został wybudowany przez osobę prawną, która nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie budownictwa mieszkaniowego.

W świetle art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej /Dz.U. nr 41 poz. 324 ze zm./ działalnością gospodarczą jest m.in. działalność budowlana prowadzona w celach zarobkowych.

Zakłady Przemysłu Cukierniczego "P." wyjaśniły /pismo z 29 czerwca 1993 r., że nie prowadzą działalności gospodarczej polegającej na budowie domów mieszkalnych. Budynek, w którym znajduje się przedmiotowy lokal, budowano z przeznaczeniem na mieszkania dla załogi początkowo ze środków funduszu mieszkaniowego, a następnie ze środków działalności eksploatacyjnej. Wykonawcą była firma budowlana.

W tym stanie faktycznym brak jest - w ocenie Sądu - podstaw do odliczenia wydatku poniesionego przez skarżących na zakup lokalu od dochodu do opodatkowania /bez znaczenia jest przy tym okoliczność, że lokal w momencie nabycia znajdował się w stanie surowym/.

Skoro skarga okazała się nieuzasadniona na podstawie art. 207 par. Kpa orzeczono o jej oddaleniu.