Wyrok NSA oz. w Gdańsku z 6 października 1995 r., SA/Gd 1583/94

Teza

Zasadne jest naliczanie i pobranie odsetek od nie uregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy w miesiącach, w których podatnik osiągnął dochód, nawet jeśli później wykazywał stratę z prowadzonej działalności.

Możliwości wydania decyzji określających wysokość niezapłaconych przez podatnika zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych nie zamyka fakt, że w chwili wydania tych decyzji podatnik legitymuje się - licząc od początku roku podatkowego - stratą na prowadzonej działalności.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga jest niezasadna.

Niewątpliwym w badanej sprawie jest, iż skarżący w miesiącach styczniu, lutym i maju 1992 r. tytułem prowadzonej działalności gospodarczej osiągnął dochód. Od uzyskanego w miesiącach tych dochodu w myśl art. 44 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./ zobowiązany był bez wezwania wpłacać zaliczki na podatek dochodowy w terminie do 20 każdego miesiąca za miesiąc poprzedni.

Z akt sprawy wynika, i jest to również okoliczność bezsporna, iż skarżący nie wpłacił żadnej zaliczki na podatek dochodowy za miesiące powyżej wyszczególnione. W tej sytuacji nieuregulowane zaliczki stosownie do art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ stały się zaległością podatkową.

Od zaległości podatkowych zaś pobiera się odsetki za zwłokę /art. 20 ust. 1 cyt. powyżej ustawy/.

Przedmiotem sporu pomiędzy stronami była kwestia zasadności wymierzenia i pobrania od skarżącego odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy w sytuacji, gdy skarżący w następnych miesiącach wykazywał stratę z działalności gospodarczej.

Skarżący wywodził w skardze i w odwołaniu, iż w wyroku z dnia 26 sierpnia 1993 r. SA/Gd 303/93 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż organy niesłusznie naliczyły za okres od stycznia do maja 1992 r. zaliczki na podatek dochodowy. Zatem naliczenie odsetek, które zgodnie z powyższym wyrokiem były niezasadne, jest niezgodne z prawem. Zdaniem skarżącego nie można żądać odsetek od nieistniejących zobowiązań.

Sąd nie podzielił poglądu skarżącego. W powołanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że nieuzasadnionym jest ustalenie wysokości i żądania uregulowania zaliczek na podatek dochodowy, w sytuacji gdy w dacie podejmowania w tym przedmiocie decyzji, podatnik wykazuje stratę z działalności gospodarczej. Decyzja w istocie bowiem określają nadpłatę w podatku. Jednocześnie Sąd stwierdził również, iż powyższa sytuacja nie wyklucza możliwości naliczania odsetek od niewpłaconych w terminach zaliczek na podatek, co miało miejsce w sprawie. Zobowiązywało to organy do rozważenia zasadności i zakresu określania tychże odsetek, albowiem ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego wiąże w sprawie ten sąd i organ administracji państwowej/.

Rozstrzygając powyższe zagadnienie organy podatkowe uznały, iż zasadnym było naliczenie i pobranie odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy w miesiącach, w których skarżący osiągnął dochód, nawet jeżeli później wykazywał stratę z działalności. Stanowisko to uzasadniały powołane powyżej przepisy art. 19 ust. 2 i art. 20 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych przy uwzględnieniu odrębności prawnej podatku i zaliczek na ten podatek.

Zdaniem Sądu rozstrzygnięcie organów było zasadne.

Skarżący zobowiązany był w miesiącach, w których osiągnął dochód, wpłacać bez wezwania zaliczki na podatek dochodowy /art. 44 ust. 1 i 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych/. Skoro skarżący obowiązku tego nie dopełnił zaliczki te stały się zaległością podatkową, od których należało pobrać odsetki za zwłokę /art. 19 ust. 2 i 20 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych/.

Fakt, iż w późniejszym okresie skarżący wykazywał stratę w prowadzonej działalności gospodarczej nie mogło mieć wpływu na rozstrzygnięcie w tej sprawie, gdyż okoliczność ta nie uchylała skutków wynikających z nieterminowego regulowania zaliczek.