Wyrok NSA oz. w Gdańsku z 20 października 1995 r., SA/Gd 1592/94

Rozpoznanie

w dniu 20 października 1995 r.

Sprawa

sprawy ze skargi ARR "E." S.A. w E. na decyzję Izby Skarbowej w E. z dnia 6 czerwca 1994 r. (...) w przedmiocie zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od września 1993 r. do lutego 1994 r. - oddala skargę.

Teza

Spółka akcyjna, prowadząca działalność w zakresie udzielania pożyczek, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jeżeli nie spełnia warunków określonych w art. 11 ust. 5 i art. 11[1] ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r - Prawo bankowe /t.j. Dz.U. 1992 nr 72 poz. 359 ze zm./.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

Urząd Skarbowy w E. decyzją z dnia 4 maja 1994 r. (...) dokonał wymiaru podatku od towarów i usług należnego od ARR "E." SA w E. z tytułu prowadzonej przez tę Agencję działalności usługowej polegającej na udzielaniu o procentowanych pożyczek. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Izby Skarbowej w E. z dnia 6 czerwca 1994 r. (...). Wydając decyzję jak wyżej, organy podatkowe tak I jak i II instancji wyraziły pogląd jak następuje:

Ustawodawca w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym przewidział zwolnienie przedmiotowe od tego podatku w zakresie usług wyszczególnionych w załącznikach nr 2 do ustawy. W poz. 13 załącznika nr 2 wyszczególniono m.in. usługi w zakresie finansów określone symbolem klasyfikacji usług jako 94. Jednocześnie w Klasyfikacji Usług wprowadzono do gałęzi 94 /usługi finansowe/ podbranży nr 94101 usługi bankowe określając je jako usługi związane z udzielaniem kredytów oraz obsługą obrotu gotówkowego i bezgotówkowego tak w walucie krajowej jak i zagranicznej. W ocenie organów podatkowych, a także w ocenie Ministerstwa Finansów zwolnienia podatkowe w zakresie podatku od towarów i usług mogą dotyczyć jedynie takich usług bankowych, które mają charakter stricte czynności bankowych określonych w art. 11 ust. 1 prawa bankowego, wykonywanych przez profesjonalne podmioty, tj. banki i podmioty posiadające zezwolenie na prowadzenie tego rodzaju czynności, o których mowa w art. 11[1] prawa bankowego. Jednocześnie uznano, że nie może korzystać ze zwolnienie podatkowego podmiot wykonujący czynności bankowe w sposób bezprawny - bez stosownego zezwolenia na prowadzenie tego rodzaju działalności.

Skarżąca ARR "E." S.A. w E. zarówno w odwołaniu od decyzji Urzędu Skarbowego jak również w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego zajmowała stanowisko, że zwolnieniem podatkowym objęte są wszelkie usługi o charakterze bankowym, w tym również usługi w zakresie udzielenia pożyczek i to, niezależnie od rodzaju podmiotu świadczącego tego rodzaju usługi. Jako uzasadnienie swego stanowiska strona skarżąca podała, że mimo zawartej w art. 11[1] ust. 3 ustawy prawo bankowe delegacji dla Prezesa Narodowego Banku Polskiego do wydania przepisów wykonawczych co do trybu wydawania zezwoleń spółkom prawa handlowego na wykonywanie czynności bankowych - Prezes Narodowego Banku Polskiego przepisów takich nie wydał, co w konsekwencji powoduje, że spółkom prawa handlowego nie udziela się zezwoleń na wykonywanie czynności bankowych i w tym zakresie przepis art. 11[1] prawa bankowego jest przepisem martwym. Jednocześnie mimo braku możliwości uzyskania zezwolenia z przyczyn - jak wyżej, skarżąca jak i inne liczne podmioty gospodarcze prowadzą faktyczną działalność o charakterze czynności bankowych m.in. poprzez udzielanie pożyczek.

W opinii Ośrodka Badawczo-Rozwojowego GUS, gdzie kierowane wnioski o nadanie numeru klasyfikacji usług działalności polegającej na udzieleniu pożyczek - taka działalność nie wymaga oddzielnej klasyfikacji, albowiem mieści się ona w gałęzi usług finansowych nr 94 podbranża - usługi bankowe nr 94 101. Takie stanowisko Ośrodka Badawczo-Rozwojowego GUS zaprezentowane również w wydawnictwie GUS "Wykaz Interpretacji Klasyfikacyjnych" zdaniem skarżącej daje podstawę do stwierdzenia, że świadczone przez nią usługi w zakresie udzielania pożyczek jako zakwalifikowane do usług bankowych stanowiących podbranżę usług finansowych są zwolnione od podatku od towarów i usług.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skargę należało uznać za nieuzasadnioną zaś podniesione w niej zarzuty za nietrafne. Zaistniały między stronami spór będący przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, jest w istocie rzeczy sporem o prawo, a mianowicie czy działalność skarżącej Spółki - w zakresie udzielania pożyczek korzystała z przedmiotowego zwolnienia od podatku od towarów i usług, przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./.

W związku z ujawnieniem się wątpliwości prawnych co do granic tegoż zwolnienia przedmiotowego od podatku od towarów i usług Sąd zwrócił się ze stosownym zapytaniem do Sądu Najwyższego, który w uchwale z dnia 20 kwietnia 1995 r. III AZP 8/95 /OSNAPU 1995 nr 17 poz. 211/ wyraził pogląd, że ze zwolnienia przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ dotyczącego świadczenia usług w zakresie finansów /poz. 13 załącznika nr 2 do ww. ustawy/ korzysta spółka akcyjna, która udziela i zaciąga pożyczki pieniężne jeżeli odpowiada warunkom określonym w art. 11 ust. 5 lub w art. 11[1] ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. - Prawo bankowe /t.j. Dz.U. 1992 nr 72 poz. 359 ze zm./.

Mając na uwadze treść powyższej uchwały Sądu Najwyższego, która jest wiążąca dla Sądu, z mocy art. 391 par. 2 Kpc w zw. z art. 211 Kpa oraz niesporny w sprawie fakt, że skarżąca nie spełniała warunków określonych zarówno w art. 11 ust. 5 prawa bankowego jak i warunków z art. 11[1] prawa bankowego należało stwierdzić, iż organy podatkowe zasadnie przyjęły, że prowadzona przez skarżącą działalność w zakresie udzielania pożyczek podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznając, iż zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania, na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę jako nieuzasadnioną oddalił.