Wyrok NSA oz. w Gdańsku z 25 listopada 1992 r., SA/Gd 1638/92

Teza

Organ właściwy do wydawania decyzji nie może wydać w tej samej sprawie /dotyczącej tego samego podmiotu/ odrębnych decyzji - jednej o wymiarze podatku, drugiej zaś o zwolnieniu od podatku - jeżeli przepis szczególny nie stanowi o możliwości wydania odrębnych decyzji.

Sentencja

1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Uzasadnienie

W odwołaniu od nakazu płatniczego Wójta obejmującego podatek od nieruchomości za posiadanie gruntów A. i A.M. wnosili o nienaliczanie podatku od nieruchomości przez okres 3 lat.

W piśmie z 22.5.1992 r. Wójt stwierdził, że odwołanie podatników zostało załatwione negatywnie, gdyż zwolnieniem od podatku rolnego objęte są gospodarstwa rolne o powierzchni 1 ha fizycznego lub przeliczeniowego, zaś grunty o powierzchni mniejszej niż 1 ha podlegają podatkowi od nieruchomości.

Na skutek odwołania od wymienionego pisma, w którym podatnicy zakwestionowali słuszność stanowiska organu I instancji, Kolegium Odwoławcze przy Sejmiku Samorządowym utrzymało w mocy wymienione wyżej pismo, jako decyzję Wójta Gminy. W uzasadnieniu decyzji odwoławczej podzielono pogląd organu I instancji, co do zasadności opodatkowania gruntu.

W skardze do NSA A. i A.M. wnosili o zwolnienie z opłat za posiadaną nieruchomość, gdyż nie są w stanie pokryć wysokich nakładów związanych z działalnością rolniczą.

W odpowiedzi na skargę wnoszono o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga zasługiwała na uwzględnienie z przyczyn, które Sąd nie będąc związany granicami skargi /art. 206 Kpa/ wziął pod uwagę z urzędu.

Na wstępie należy podkreślić, że Sąd skoncentrował swoje rozważania na kwestiach proceduralnych, albowiem usunięcie uchybień w tym zakresie zezwoli dopiero na rozważania natury merytorycznej.

W ocenie Sądu w nakazie płatniczym, jako decyzji, powinny być rozstrzygnięte wszystkie kwestie związane z danym przedmiotem opodatkowania, w tym również i te, czy dany grunt korzysta ze zwolnienia od podatków, nie wchodząc jak na razie w szczegóły, od którego z dwóch podatków. Rzeczą bowiem organu samorządowego w zakresie podatków, co do których władny jest wydać decyzję, jest rozstrzygnięcie sprawy co do istoty /art. 104 Kpa/. Tą istotą sprawy, o której należy rozstrzygnąć w decyzji będzie stwierdzenie, czy dany przedmiot podlega opodatkowaniu, a dalej w jakiej wysokości, czy też jest od niego zwolniony. Zatem organ właściwy do wydania decyzji nie może wydać w tej samej sprawie /dotyczącej konkretnego przedmiotu/ odrębnych decyzji - jednej o wymiarze podatku, drugiej zaś o zwolnieniu od podatku, jeżeli przepis szczególny nie stanowi o możliwości wydania odrębnych decyzji.

Skoro więc skarżący w odwołaniu wnosili o zwolnienie gruntów od podatku od nieruchomości /nie wnikając w to, czy żądanie to było zgodne z prawem/, to kwestia ta powinna być rozpatrzona w ramach postępowania odwoławczego jako ustosunkowanie się do treści decyzji pierwszoinstancyjnej. Zatem zbędne było wydawanie decyzji przez organ I instancji odmawiającej zwolnienia od podatku od nieruchomości, gdyż w istocie pismo Wójta z 22.5.1992 r. było decyzją administracyjną.

W takim stanie rzeczy wydanie przez Wójta odrębnej decyzji o odmowie zwolnienia skarżących od podatku od nieruchomości i następnie utrzymanie jej w mocy przez Kolegium Odwoławcze przy Sejmiku Samorządowym pozbawione było podstawy prawnej. Wydanie zaś decyzji bez podstawy prawnej stanowi uchybienie określone w art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa skutkujące stwierdzeniem jej nieważności. Istnienie takiego uchybienia sprawia, że sąd administracyjny rozpoznający skargę na decyzję obowiązany jest stwierdzić jej nieważność.

Przedmiotowa sprawa zawiera również inne aspekty, które na skutek ich nie rozważenia przez organy samorządowe nasuwają pewne wątpliwości. Mianowicie można byłoby decyzję z 22.5.1992 r., traktować jako decyzję wydaną w trybie art. 132 Kpa, skoro mowa jest w niej "W odpowiedzi na odwołanie, dotyczące nakazu płatniczego podatku od nieruchomości za 1992 r. (...)". Jeżeli jednak zwróci się uwagę na treść art. 132 par. 1 Kpa, który ustanawia możliwość wydania decyzji przez organ I instancji po wniesieniu odwołania od decyzji tego organu, ale wówczas gdy odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, to wydanie decyzji przez Wójta w trybie art. 132 par. 1 Kpa naruszało w sposób rażący treść tego przepisu, bowiem odwołanie skarżących nie zostało w całości uwzględnione. Taką samą wadą /art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa/ zatem obarczona została decyzja odwoławcza, która tej okoliczności sprawy nie uwzględniła. Zatem i w takim aspekcie wydane w sprawie decyzje podlegałyby wzruszeniu.

Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 207 par. 3 Kpa w zw. z art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.